“Tələsik razılaşma riski“: ABŞ müttəfiqləri İranla sazişdən narahatdır“ “Reuters“

"Avropa paytaxtları Vaşinqtonun sürətli razılaşma cəhdlərini təhlükəli sayır..."

ABŞ ilə İran arasında İslamabad şəhərində danışıqların bərpası fonunda Avropa ölkələri narahatdır. Onlar hesab edir ki, Vaşinqton tez bir "çərçivə razılaşması" əldə etməyə çalışır və bu, problemləri həll etmək əvəzinə dondura bilər.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Reuters" agentliyi yazıb.

Tələsik diplomatiya qorxusu

Diplomatların fikrincə, məqsəd Donald Tramp üçün sürətli diplomatik nəticə göstərməkdir. Lakin zəif ilkin razılaşma sonradan aylarla və ya illərlə davam edən mürəkkəb danışıqlara səbəb ola bilər. Bir avropalı diplomat bunu belə ifadə edib: "Problem razılaşmanın olmaması deyil, pis ilkin razılaşmadır".

2015 sazişinin kölgəsi və əsas mübahisə

Avropa ölkələri bildirir ki, İranla uzun illər aparılan danışıqlarda əsas rol oynasalar da, indi prosesdən kənarda qalıblar. Xatırladılır ki, 2015-ci ildə imzalanmış Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planı məhz geniş və uzun müzakirələrin nəticəsi idi. Tramp isə həmin sazişi vaxtilə "birtərəfli" adlandıraraq ondan çıxıb.

Hazırda əsas mübahisə İranın 60 faizə qədər zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları ətrafındadır. Variantlar arasında bu materialın azaldılması və ya bir hissəsinin xaricə çıxarılması var. Bu prosesdə MAQATE nəzarəti vacib sayılır. Keçmiş diplomat Federika Mogerini xatırladır: "Belə razılaşmalar illərlə hazırlanır, bunu qısa vaxtda etmək real deyil".

Sanksiyalar və dərin ziddiyyətlər

Danışıqların digər istiqaməti sanksiyaların ləğvi və İranın dondurulmuş vəsaitlərinə çıxışıdır. Eyni zamanda əsas fikir ayrılığı qalır: Vaşinqton "sıfır zənginləşdirmə" tələb edir, Tehran isə bunu öz hüququ hesab edir.

Diplomatların ümumi qənaəti belədir: bu proses sadə razılaşma deyil, çoxmərhələli və həssas danışıqlardır. Tələsik qərar isə gələcəkdə daha böyük problemlər yarada bilər.