“Temudan vurulmuş Aydınçik”

Azərbaycan musiqisində ən çox şişirdilən, daha dəqiq, nə üçün şişirdildiyi belə bilinməyən adamlardan biri də Eyyub Yaqubovdur.

Obrazlı demək olarsa, Eyyub Yaqubov Temudan vurulmuş Aydınçikdir.

Əlbəttə, məlum və məlum olmayan səbəblər var, fəqət doğrudan da Eyyub Yaqubov şişirdildiyi qədər gözəl oxumur.

O, ən yaxşı halda ortabab səsi olan bir müğənnidir. Alqışlanası tərəf odur ki, ömür uzunu başını aşağı salıb işini görməyə çalışıb. Amma buna baxmayaraq, heç vaxt böyük sənətkar da ola bilməyib. Görünür, böyük sənətkar olmaq təkcə başını aşağı salıb iş görməklə də olmurmuş.

Sözsüz, onun şişirdiləməyinə bir səbəb də kütlənin “qaqaş” təfəkkürünə xitab etməsidir.

Təsadüfi deyil ki, Eyyub Yaqubovu sevən kütlənin böyük əksəriyyəti “Böyük qardaş sindromu”ndan əziyyət çəkən qaqaş təfəkkürləridir.

Bu xətt “tutuzdaran” tema olsa da, qalıcı, böyük, dəyərli deyildir.

Zamanında “Dolya”, “Bakılı balasıyam” kimi kommersiya musiqiləri ən əlverişli yol idi. Hazırda bu kommersiya ölmədiyi üçün Eyyub Yaqubov da sənətdə bir az da çox yaşayır. Görünür, Yaqubov ömür boyu bunların çörəyini yedi və heç vaxt narahat olmadı ki, mən edirəm, kiməm?

Camaatın da dilinə söz düşüb. “Şanson ha şanson”.

Eyyub Yaqubovun sənəti ilə meyxananın qaqaş təfəkkürü arasında böyük fərq yoxdur.

Əlbəttə, onun xarakterində doğulub boya-başa çatdığı Bayıl havası, estetikası da təsirsiz deyil. Amma bunu sənətinə uyğunsuz şəkildə yansıtması onu sənətçi kimi böyüdə bilmədi.

Xarakterindəki “qaqaşlıq” onu “Ağabala Çaykoviski”, “Dolya vorovskaya”, “Bakılı balasıyam”-la məhudlaşdırdı. Özlüyündə də elə bildi ki, bəlli sektaya müraciət eləmək böyük sənətdir. Bəlkə də, onu böyük sənət yaratmağa elə məhz yaxşı oğlan imici imkan vermədi.

Eyyub Yaqubov və onun kimi sənətçilərin zamanı xitab etdikləri kultun dağılacağı ana qədərdir. Xüsusi ilə sənətçi ömrü boyu eyni kulta müraciət edir, əl çəkmirsə, demək, onun sənət ruhu da çərçivəlidir və hər zaman da belə qalacaq.

Məsələn, qəfildən “Sovetski”, “Kubinka”, “Alə, Bakılı balisəyəm”, “Mehledə” kimi qəbildən olan sözləri qadağan etsək, Eyyub Yaqubova doğrudan da dəniz verən adam lazım olacaq.

Ümumiyyətlə, Eyyub Yaqubov səsi ilə deyil, mövqeyi ilə oxuyur.

Mənə dəniz verin desə də, sənətkarlığı süni yaradılmış balaca göl kimidir.

Eyyub Yaqubov, doğrudan da yaxşı kişi, yaxşı oğlandır. Azərbaycanlıların onu sənətçi kimi sevməyinin də şüuraltı səbəbi budur: “Yaxşı oğlan, yaxşı kişi, bizim adam, məhlə”.

Bir sözlə, Eyyub Yaqubovun sənəti zamanla deyil, kultla yaşayır.

Kult dağılan kimi isə musiqi də dağılır.

Məsələn, bir 2020-ci ilə kimi camaatı ağlar qoyan Qarabağ mahnıları artıq ən yaxşı halda xatirəyə çevrilib, dinlənilmir. Çünki mövzusu, ağrısı aktual deyil, zamana yox, konkret nəsnəyə hesablanmışdı.

Orxan
Gununsesi.info