Tərəflər əlaqələrin inkişafında maraqlıdırlar

Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri ikitərəfli əlaqələrin qurulması və qarşılıqlı etimada söykənərək yeni istiqamətlər üzrə inkişaf etdirilməsidir. Avropa ölkələri ilə əməkdaşlıq ikitərəfli əlaqələrdə xüsusi yer tutur. Bu baxımdan ölkəmizin istər Avropa İttifaqı, istərsə də bu quruma üzv dövlətlər arasında əlaqələri yüksələn xətlə inkişaf edir. Hazırda Azərbaycan-İtaliya münasibətlərinin fonunda ölkəmizin Avropa ölkələri ilə əməkdaşlığı barədə aydın təsəvvür yaranır. Sentyabrın 30-da İtaliya Prezidenti Sercio Mattarella ölkəmizdə rəsmi səfərdə oldu.

Möhkəm dostluq və əməkdaşlıq ənənələri Azərbaycan ilə İtaliya münasibətlərini təcəssüm etdirir. Bu münasibətlər qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlıq xarakteri daşıyır, bir-birinin maraqlarına hörmət prinsiplərinə əsaslanır. Hər iki ölkənin rəhbərlərinin qarşılıqlı səfərləri münasibətlərin inkişafına böyük təkan verir. Azərbaycan və İtaliya Prezidentləri təkbətək və geniş tərkibdə görüşdə, həmçinin mətbuata birgə bəyanatlarında iki ölkənin münasibətlərinin dünəninə nəzər salaraq hədəfləri açıqladılar.
İki strateji tərəfdaşın münasibətlərinin tarixinə qısa nəzər salaq. Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1997-ci ildə İtaliyaya ilk rəsmi səfəri iki dövlət arasında bütün sahələrdə münasibətlərin inkişaf etdirilməsi üçün əhəmiyyətli addım olub. Həmin səfər zamanı Ümummilli Lider İtaliya Prezidenti, Baş nazir, Senatın və Deputatlar Palatasının sədrləri ilə görüşüb. İtaliya rəhbərləri Ulu Öndər Heydər Əliyev ilə söhbət zamanı hazırda tarixə qovuşan Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə ədalətli həllinə və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin olunmasına tərəfdar olduqlarını bildiriblər. Ulu Öndərin İtaliyaya səfəri nəticəsində iki dövlət arasında siyasi, iqtisadi, mədəni və texniki əməkdaşlıq üzrə yeddi saziş imzalanıb. Yaradılan möhkəm təməl üzərində qarşılıqlı münasibətlər və əlaqələr yüksələn xətlə inkişaf etməyə başlayıb, ardıcıl səfərlər həyata keçirilib.
Ümumiyyətlə, ölkələrarası münasibətlərdə qarşılıqlı səfərlər xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Bu mənada Azərbaycan ilə İtaliya arasında yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlər münasibətlərimizin dinamikasını nümayiş etdirən növbəti amildir. Onu da qeyd edək ki, Prezident İlham Əliyev 2022-ci və 2024-cü illərdə İtaliyada işgüzar səfərdə olmuşdur. 2022-ci ildə reallaşdırdığı səfər zamanı İtaliya-Azərbaycan Universitetinin yaradılması ilə əlaqədar imzalanmış sənədlərin mübadiləsi mərasiminin keçirilməsi, həmçinin ötən ilin iyununda İtaliyanın “Leonardo” şirkətinin istehsalı olan “C-27J Spartan” tipli hərbi nəqliyyat təyyarəsinin ölkəmizə təhvil verilməsi və digər mühüm amillər iki ölkə arasında əməkdaşlıq sahələrinin genişlənməsinin bariz nümunəsi oldu.
Azərbaycan-İtaliya münasibətləri hazırda yeni inkişaf mərhələsini yaşayır. Mətbuata bəyanatında “Bizim görüşlərimiz tez-tez baş verir. Keçən il mən Prezident Mattarellanın qonağı idim və görüş zamanı onu Azərbaycana yenidən rəsmi səfərə dəvət etdim. Şadam ki, o, mənim dəvətimi qəbul edib və bu gün bizimlə birlikdədir” söyləyən cənab İlham Əliyev onu da qeyd etdi ki, bizim aramızda iki strateji tərəfdaşlıq sənədi var. Birinci sənəd 2015-ci ildə imzalanmışdır. İkinci sənəd - Hərtərəfli Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə isə 5 il bundan əvvəl imzalanmışdır. Bu illər ərzində münasibətlərimiz çox sürətlə və müxtəlif istiqamətlər üzrə inkişaf edib. Siyasi əlaqələr ən yüksək səviyyədədir. İqtisadi sahədə İtaliya bizim üçün birinci ticarət tərəfdaşıdır və ildən-ilə ticarət dövriyyəmiz artmaqdadır. Energetika sahəsində bir çox önəmli layihələr icra edilmişdir. Xüsusilə Azərbaycan neftini və qazını İtaliyaya ixrac etməklə biz dünya bazarlarına geniş həcmdə öz təbii resurslarımızı göndərə bilmişik. Eyni zamanda, bir çox ölkələrin enerji təhlükəsizliyinə də öz töhfəmizi vermişik.
Reallıq budur ki, enerji təhlükəsizliyi milli təhlükəsizliyin ayrılmaz parçasıdır. Azərbaycan 14 ölkəyə qaz ixrac edir. Hazırda Avropanın 10, o cümlədən Avropa İttifaqının 8 üzv dövləti Azərbaycan qazını alır. Avropa Komissiyası Azərbaycanı ümum-Avropa qaz təchizatçısı və etibarlı tərəfdaş adlandırır.
Göründüyü kimi, Azərbaycanın malik olduğu imkanlar ikitərəfli əməkdaşlıq əlaqələrinin bütün sahələr üzrə inkişafına stimul verir. Tərəflər əlaqələrin yeni istiqamətlər üzrə inkişafında maraqlıdırlar. Yeni sahə təbii ki, təhsildir. Prezident İlham Əliyev, birinci xanım Mehriban Əliyeva və ölkəmizdə rəsmi səfərdə olan İtaliya Respublikasının Prezidenti Sercio Mattarella oktyabrın 1-də Bakıda İtaliya-Azərbaycan Universitetinin ilk tədris korpuslarının açılışında iştirak etdilər. Dövlət başçısı İlham Əliyev, birinci xanım Mehriban Əliyeva və İtaliya Prezidenti Sercio Mattarella tədris binalarında yaradılan şəraitlə tanış olduqdan sonra ölkəmizdə səfərdə olan İtaliya universitetlərinin rəhbərləri, İtaliya-Azərbaycan Universitetinin professorları və tələbələri ilə görüşdülər. Cənab İlham Əliyev çıxışında bu əminliyi ifadə etdi ki, bu təhsil ocağı İtaliya-Azərbaycan dostluq ocağı olacaq.

Samir Qocayev
YAP Goranboy rayon təşkilatının sədri