Ticarət savaşı Rusiyaya da zərbə vuracaq

AzVision.az xəbər verir ki, “The Telegraph” nəşrinin yazdığına görə, neftin qiymətinin kəskin düşməsi səbəbindən Rusiya üçün təhlükə yaranıb, belə ki, treyderlər tariflərin doğurduğu qlobal iqtisadi yavaşımaya istinad edirlər. Bu, Rusiyaya neft gəlirlərindən itiriləcək on milyardlarla dollar bahasına başa gələcək.
“Goldman” şirkətinin iqtisadçısı Yuliya Jestkova-Qriqsbi ABŞ iqtisadiyyatında azalma olacağı halda, neft qiymətlərinin 2026-cı ilin dekabrına qədər 50 dollara düşəcəyini iddia edib. Amma bu da hələ son hədd deyil.
“Qlobal ÜDM artımının yavaşıdığı və OPEC+ hasilatının azaldılmasından tamamilə imtina ediləcəyi daha ekstremal və daha az ehtimal olunan ssenaridə biz düşünürük ki, “Brent” markalı neft 2026-cı ilin sonuna qədər bir barrel üçün məzənnə 40 dollardan bir qədər aşağı ünəcək”, - Qriqsbi deyib.
“JP Morgan” analitik mərkəzi isə, 60% ehtimal etdiyi, qlobal tiqtisadi enişin olacağı tərzdə, “Brent” markalı neftin 1 barrelinin qiymətinin 45 dollara qədər düşəcəyini bildirib.
Bütün bunlar Rusiya büdcəsinə çox baha başa gəlir, çünki neftin qiymətindəki 1 dollar azalma bir il davam edərsə, Rusiyaya ildə 2,7 milyard dollar itirir.
- Neftin qiymətində 10 dollarlıq dəyişiklik bir il ərzində neft ixracı gəlirlərində 25-30 milyard dollar fərq deməkdir. Bu, rubla, inflyasiyaya, və mərkəzi banka faiz dərəcələrini daha da artırmaq üçün daha çox təzyiq göstərəcək”, - Kiyev İqtisadiyyat Məktəbinin böyük iqtisadçısı Benjamin Hilqenştok deyib.
Onun sözlərinə görə, bu həm də vergi gəlirlərinin itirilməsi deməkdir. Rusiya bir il ərzində faydalı qazıntıların hasilatı vergilərinə görə bir trilyon rubl, sonra isə neft şirkətlərinin ödəməli olduğu əlavə mənfəət vergisindən bəlkə də bir az daha çox vəsait itirə bilər.
Bu ilin fevral ayında Rusiyanın aylıq neft ixracı 13,3 milyard dollar təşkil edib ki, bu da ümumi ixrac gəlirinin 42,5%-nə bərabər olub.
“50 dollarlıq məzənnənin Rusiyaya təzyiq göstərdiyinə şübhə yoxdur. Rusiya neftinin hasilatı 15-20 dollara başa gəlir, ona görə də hələ də mənfəət var, lakin onlar məhduddur”, - Massaçusets Texnoloji İnstitutunun Sloun Menecment məktəbinin professoru, Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) keçmiş baş iqtisadçısı Saymon Conson bildirib.
Rusiya neftinin ucuz qiyməti onu Çin, Türkiyə və Hindistan üçün daha cəlbedici etməyi bacarsa da, Moskva daha çox neft satmaq üçün hasilatı artıra bilməz. Bununla belə, nə qədər qəribə görünsə də, Rusiya üçün bəlkə də ən böyük risk onun ən yaxın müttəfiqindən gəlir. Saymon Consonun firkincə, əgər Çin “ticarət savaşı”nda əks-tədbirləri gücləndirsə, o zaman bu vəziyyət bütün dünyaya yayılacaq. Nəticədə qlobal ÜDM-də daha çox yavaşıma olacaq və sonra neftin qiyməti daha da ucuzlaşacaq ki, bu da Rusiya üçün baha başa gələcək.
Qeyd edək ki, neftin ucuzlaşması fonunda Rusiyanın ESPO qarışığının məzənnəsi tarixdə ilk dəfə aprelin 7-də Qərbin 60 dollar/barrel qiymətindən aşağı düşüb. Bundan əlavə, Rusiyadan neft ixracı əsas Sakit okean növünün tədarük həcminin düşməsi səbəbindən azalır.
Bundan əvvəl “Reuters” agentliyi ABŞ prezidenti Donald Tramp və Vladimir Putin arasında danışıqlardan bir neçə həftə əvvəl Rusiyanın Mərkəzi Bankının Kremlə neftin qiymətinin SSRİ-nin dağılmasından əvvəlki kimi uzun müddətə ucuzlaşa bilməsi ehtimalı barədə xəbərdarlıq etdiyini yazmışdı.
Sahil İsgəndərov
AzVision.az