TikTok un təkcə samovarları deyil, xatirələri də bərpa edən sənətkarları

Ənənəvi sənətlərin rəqəmsal dövrdə necə yenidən dirçəldiyini görmək bəzən illərin axtarışına dəyər. Tərtərdə iki samovar ustası — Yaqub Zauroğlu və Məmmədov Əkrəm — bu dirçəlişi öz əlləri ilə gerçəkləşdirməyi bacarıb. Uşaqlıqdan formalaşan maraqları TikTok-un gücü ilə ölkə miqyasında tanınan bir sənətə çevrilib. Çəkic səsi ilə başlayan hekayələri bu gün telefon ekranlarından milyonlara çataraq qədim sənətkarlığın unudulmasına imkan vermir.

Uşaqlıqdan başlayan sənət yolu

Yaqub Zaur oğlu və Əkrəm Məmmədovun samovar ustalığına bağlılığı Tərtərdəki illərindən qaynaqlanır. Hər iki usta ilk dəfə çəkici əllərinə götürəndə həyəcanlandıqlarını və özlərinə belə inanmadıqlarını xatırlayırlar. İlk təcrübələri isə uzaq qalmayıb: qulpu qırılmış, kranı əyilmiş, motora ilişmiş samovarları düzəltmək cəhdləri tez-tez uğursuz alınırdı. Lakin məqsəd və həvəs onları yarı yolda qoymadı. Hər uğursuzluq bir az daha bacarıq, bir az daha sənət sevgisi qatdı.

Bu gün isə onlar ən dağılmış və yararsız görünən samovarları belə dirçəldə bilən peşəkar ustalar kimi tanınırlar.

Keçmişlə gələcəyin qovuşduğu sənət

Samovar ustalığı bu iki sənətkar üçün yalnız texniki iş deyil. Onlar hər dəfə samovara toxunduqda keçmişə səyahət etdiklərini deyirlər. XIX əsrin əvvəllərinə — bəzən 1825-ci ilə aid samovarlar belə onların emalatxanasına gətirilir. Ustalar samovarı parça-parça söküb yenidən yığarkən hər bir mis parçası sanki bir tarixi hekayə danışır.

Onları ən çox sevindirən isə təmir edilmiş samovarı sahibinə təqdim etdikləri andır. Çox vaxt sahiblər “Bu mənim samovarım deyil!” deyə heyrətlənir. Məhz bu reaksiya ustaların ən böyük motivasiyasıdır.

TikTok effekti: ənənəvi sənətin yeni nəfəsi

Hekayənin dönüş nöqtəsi onların TikTok hesablarını “samovar təmiri” mövzusuna yönəltməsi olub. İlk videolardan sonra marağın sürətlə artması göstərib ki, platforma bu sənəti geniş auditoriyaya tanıtmaq üçün ideal imkandır.

Ən çox sevilən videolar “əvvəl və sonra” formatındadır. Dağılmış bir samovarın bir neçə saniyə ərzində yenidən parlaması izləyicilərdə həm heyrət, həm nostalji hisslər yaradır.

Yay aylarında açılan canlı yayımlara 7–8 minədək izləyici qoşulub. Ard-arda mesajlar, zənglər gəlib; emalatxanaya saysız-hesabsız samovar gətirilib. TikTok ustalara yalnız reklam deyil, real müştəri axını gətirib. Onlar bəzən platforma vasitəsilə qədimi samovarlar tapıb alır, bərpa edib yenidən satırlar — yəni TikTok həm sənət, həm də dayanıqlı biznes alətinə çevrilib.

Gənclərin marağı: unudulan ənənənin qayıdışı

Maraqlı məqamlardan biri ustaların auditoriyasının böyük hissəsini gənclərin təşkil etməsidir. Onlar videolara baxmaqla kifayətlənmir, sənətin tarixi və texniki tərəfləri ilə bağlı suallar verir, hətta öyrənmək istədiklərini bildirirlər. Bu isə ustalar üçün ən böyük sevincdir — çünki qədim sənətə dəyər verən yeni nəsil formalaşır.

Ustalar yaxın zamanda izləyici sayını artırmaq, ustad dərsləri keçmək, daha peşəkar canlı yayımlar etmək və sərgilərdə iştirak etmək planları qururlar. TikTok-un təqdim etdiyi imkanlar bu arzuların reallaşması üçün kifayətdir.

Bu iki samovar ustasının hekayəsi göstərir ki, ənənəvi sənətlər yoxa çıxmır — sadəcə onları yeni dövrün dili ilə təqdim etmək lazımdır. TikTok bu sənəti yalnız görünən etməyib, ona yeni nəfəs, yeni enerji və yeni auditoriya bəxş edib. Yaqub və Əkrəm bu gün təkcə samovar ustaları deyil — keçmişi gələcəyə daşıyan sənət elçiləridir. Onların hekayəsi göstərir ki, zəhmət, məqsəd və bir az cəsarətlə ənənəvi sənət rəqəmsal mediada belə trendə çevrilə bilər.