Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Tramp Ərdoğana sensasion mesaj verdi: ABŞ Türkiyəyə...

Tramp Ərdoğana sensasion mesaj verdi: ABŞ Türkiyəyə...

Turkstan.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Yaxın Şərqin yenidən dizayn olunması prosesində ABŞ Türkiyə ilə ziddiyyət yaşamaq istəmir, əksinə, anlaşma şəraitində hərəkət etməyə üstünlük verdiyini qabardır... Belə anlaşılır ki, Ağ Evin rəsmi Ankara ilə bağlı daha uzaqgedən planları var, hətta yeni dünya düzəninin qurulması prosesində ABŞ-Türkiyə ortaqlığı da qətiyyən istisna deyil...

Yaxın Şərq regionunun yenidən dizayn olunması prosesi hazırda həlledici mərhələyə keçmiş kimi görünür. Üstəlik, bu prosesdə məhz Suriya böhranının hansı şərtlər daxilində nizamlanacağı böyük əhəmiyyət daşıyır. Yəni, Suriya böhranı Yaxın Şərqin yenidən dizayn olunmasında müəyyənedici faktora çevrilməyə başlayıb. Və bu baxımdan, Suriya coğrafiyasına nəzarət uğrunda amansız mübarizənin mövcudluğu qətiyyən gözlənilməz deyil.

Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Yaxın Şərqin gələcək taleyi hazırda daha çox ABŞ, Türkiyə və İsrailin maraqları arasında olan kəskin ziddiyyətlərə başlıdır. Çünki bu regiona təsir mexanizmləri olan digər dövlətlərin manevr imkanları ciddi şəkildə məhdudlaşdırılmış kimi görünür. Hər halda, İran indi Yaxın Şərq üzərində əvvəlki kimi güclü təsir gücünə malik deyil. Çünki İranın “proxy” qüvvələri bir-birinin ardınca sıradan çıxarılmağa başlayıb. Əvvəlcə İsraillə savaş nəticəsində “Həmas” ciddi şəkildə zəiflədildi. Və bu baxımdan, Fələstin muxtariyyatında da müəyyən müqavimətlə üzləşməkdə olan “Həmas”ın bundan sonra Yaxın Şərqdə təsir faktoru rolunu oynama ehtimalı yüksək görünmür.

Digər tərəfdən, Livanda fəaliyyət göstərən “Hizbullah” da son vaxtlar ciddi hərbi zərbələr məruz qoyulur. Buna paralel olaraq, Yəməndə husilərə qarşı da hərbi əməliyyatlara başlanılıb. Bu iki “proxy” qüvvənin də regional proseslərə müdaxilə imkanları ciddi şəkildə məhdudlaşdırılıb. İraqda fəaliyyət göstərən İrana bağlı silahlı qruplaşmalar ABŞ-ın açıq təhdidlərindən sonra tərksilah olunmağa üstünlük verdiklərini bəyan ediblər. Eyni zamanda, Suriyada rəsmi Tehranın Rusiya ilə ortaq şəkildə dəstəklədiyi Əsəd rejiminin devrilməsi də həm İranı, həm də Rusiyanı Yaxın Şərqin yenidən dizayn olunması prosesindən kənarda qoyan faktorlardan biri hersab edilir.

Bütün bunları nəzərə aldıqda, Yaxın Şərqin taleyinin hazırda ABŞ, Türkiyə və İsrail arasında həll edilmə ehtimalı daha ön plana keçmiş kimi görünür. Ancaq bu üç dövlətin arasında da regional proseslərin inkişaf istiqamətlərinə münasibətdə müəyyən ziddiyyətlər müşahidə edilir. Belə ki, İsrail Türkiyənin Yaxın Şərqdə regional güc mərkəzinə çevrilmə şansından ciddi şəkildə narahatdır. Xüsusilə də, Türkiyənin Suriya böhranın həll edilməsində, bu dövlətin yenidən bərpa olunmasında əsas söz sahibi olması da rəsmi Təl-Əvivi qətiyyən məmnun etmir. Və rəsmi Təl-Əviv münasibətləri pozulmuş Türkiyəni İsrail üçün ciddi regional problem hesab edir.

Digər tərəfdən, ABŞ Yaxın Şərqin yenidən dizayn olunmasında birmənalı şəkildə İsrailin maraqlarını qorumağa üstünlük verir. Bəzi məlumatlara görə, regional “proxy” qüvvələri böyük ölçüdə sıradan çıxarılmış İrana qarşı ABŞ-ın radikal mövqe tutmasında da məhz bu faktorun həlledici təsiri mövcuddur. Yəni, Ağ Ev ABŞ-ın İran siyasətini İsraillə müzakirə edərək, razılaşdırmağa üstünlük verir. Və İsrailin ABŞ-ın Yaxın Şərqdə əsas strateji müttəfiqi olduğunu nəzərə aldıqda, bu, o qədər də təəccüblü görünmür.

Ancaq digər maraqlı məqam ondan ibarətdir ki, Tramp administrasiyası rəsmi Təl-Əvivin Türkiyə ilə bağlı mövqeyini eynilə təkrarlamağa qətiyyən həvəsli deyil. Hətta hesab etmək olar ki, Türkiyə yanaşma məsələsində ABŞ və İsrail arasında müəyyən ziddiyyətlər belə, olmamış deyil. Belə ki, rəsmi Təl-Əviv Suriyanın tamamilə Türkiyənin nəzarəti altına keçməməsi üçün ABŞ-ın müdaxilə etməsində maraqlıdır. Və bu müdaxilənin məhz Türkiyənin Suriyada manevr imkanlarını məhdudlaşdıracaq səviyyədə olmasını istəyir.

Halbuki, Tramp administrasiyası Türkiyəyə münasibətdə bir qədər fərqli, hətta mümkün qədər ehtiyatlı siyasət yürütməyə üstünlük verir. Ağ Evdə Suriyanın Türkiyənin nəzarətinə keçməsi reallığı ilə böyük ölçüdə barışıblar. Hətta Ağ Ev son vaxtlar Suriyadakı ABŞ hərbi bazalarının ləğvi üzərində düşündüyünü də gizlətmir. Böyük ehtimalla Ağ Ev İranla hərbi-siyasi qarşıdurma şəraitində Türkiyə ilə hər hansı problem yaratmağa həvəsli deyil. Və üstəlik, NATO-nun ikinci ən güclü ordusuna sahib olan Türkiyə ilə qlobal proseslər çərçivəsində tərədaşlıq mühiti ABŞ-ın strateji maraqlarına uyğundur.

Göründüyü kimi, Ağ Ev ABŞ-ın İsrail və Türkiyə ilə münasibətlərini balanslaşdırmaq məcburiyyətində qalıb. Ağ Ev hər iki dövlət ilə strateji tərədaşlığa ehtiyac duyduğundan onların heç birisini narazı salmaq istəmir. Xüsusilə də, son vaxtlar Tramp administrasiyasının Türkiyə ilə yaxınlaşma cəhdləri açıq-aşkar müşahidə edilir. Və belə bir yaxınlaşmanın qaçılmazlığı, eləcə də, Ağ Evin buna xüsusi həssaslığı İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunun son ABŞ səfəri çərçivəsində verilən açıqlamalarda da qabarıq şəkildə ifadə olunub.

Məsələ ondadır ki, ABŞ və İsrail liderlərinin mətbuat konfransında prezident Donald Trampa Suriyanın Türkiyənin nəzarəti altına düşməsindən rəsmi Təl-Əvivin narahatlığı xatırladılıb. Ancaq prezident Donald Tramp buna cavab olaraq, gözlənilənin əksinə Türkiyə liderinin ağıllı dövlət başçısı olduğunu, ona rəğbət bəslədiyini bildirib. Ardıncasa, Ağ Ev sahibi Türkiyə və İsrail arasında olan istənilən problemi həll edə biləcəyini də bildirib və buna nail olmaq üçün isə hər kəsi məntiqə uyğun davranmağa çağırıb.

Bu, Yaxın Şərqin yenidən dizayn olunması prosesində ABŞ-ın Türkiyə ilə ziddiyyət yaşamaq istəmədiyini, əksinə, anlaşma şəraitində hərəkət etməyə üstünlük verdiyini göstərir. Belə anlaşılır ki, Ağ Evin rəsmi Ankara ilə bağlı daha uzaqgedən planları var, hətta yeni dünya düzəninin qurulması prosesində ABŞ-Türkiyə ortaqlığı da qətiyyən istisna deyil.

Elçin XALİDBƏYLİ,

Siyasi ekspert,

“Yeni Müsavat” Media Qrupu

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:216
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 09 Aprel 2025 00:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see359

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see309

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see279

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see253

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see248

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see243

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see229

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see224

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see224

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see221

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see206

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see202

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see202

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see199

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see193

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see193

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see193

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see187

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see183

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri