“Tramp Nobel Sülh Mükafatını almaq fikrinə mübtəla olub“ “Axios“

ABŞ prezidenti Nobel Sülh Mükafatını almaq fikrinə aludə olub və bu, xüsusilə Ukraynadakı müharibəni bitirə bilib-bilməməsindən asılıdır.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Axios" nəşri yazıb.

Nəşr yazır ki, Donald Tramp illərdir Nobel Sülh Mükafatını almaq ideyası ilə yaşayır və bu, əsasən, Ukrayna müharibəsini dayandıra bilib-bilməməsindən asılıdır. Nəşrin fikrincə, məhz bu amil onun fevralın 28-də Ağ Evdə Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski ilə mübahisəsinin "sətiraltı mənası"dır.

Qeyd olunur ki, Nobel Sülh Mükafatı mövzusu Tramp administrasiyası rəsmilərinin prezident haqqında danışıq tərzinə getdikcə daha çox təsir edir. Tramp həm Ukraynada, həm də Qəzzada döyüşləri dayandırmağa çalışdığı bir vaxtda bu amil daha da önəm qazanır.

Məsələn, nəşr xatırladır ki, fevral ayında maliyyə naziri Skott Bessent Trampın Rusiya-Ukrayna müharibəsini dayandırmaq üçün gördüyü işlərə görə Nobel mükafatına layiq olduğunu bəyan edib. 

Trampın BMT-də səfir vəzifəsinə namizəd göstərdiyi Elis Stefanik isə Mühafizəkar Siyasi Fəaliyyət Konfransında çıxışı zamanı Trampın bu mükafatı almalı olduğunu vurğulayıb. Daxili işlər naziri Daq Berqum və milli təhlükəsizlik müşaviri Mayk Uolts da oxşar fikirlər səsləndirib.

Bununla belə, Trampın Nobel mükafatını qazanmaq şansı böyük mənada Ukraynadakı müharibəni dayandıra bilib-bilməməsindən asılı olacaq və Zelenski ilə cümə günü baş tutan gərgin görüş bu vəziyyətə təsir göstərə bilər, - nəşr yazır.

"Axios" xatırladır ki, Tramp əvvəllər Nobel Komitəsini tənqid edərək, bu mükafatın ABŞ-ın keçmiş prezidenti Barak Obamaya verilməsinə narazılığını bildirib. Obama 2009-cu ildə, prezidentliyinin cəmi bir neçə ayı ərzində, nüvə silahının yayılmasının qarşısını almaq və müsəlman dünyası ilə əlaqələri yaxşılaşdırmaq cəhdlərinə görə mükafatlandırılıb.

2019-cu ildə Tramp bəyan edib ki, əgər mükafat ədalətli şəkildə paylansaydı, o, "bir çox şeylərə görə" Nobel mükafatına layiq görülməli idi. Nəşr xatırladır ki, Tramp prezidentliyi dövründə bir neçə dəfə Nobel Sülh Mükafatına namizəd göstərilib. Xüsusilə, norveçli siyasətçi Kristian Tyubrinq-Qyedde və isveçli siyasi xadim Maqnus Yakobsson onu bu mükafata namizəd irəli sürüb. Lakin Tramp hələ də mükafatı qazana bilməyib.

Yaxın zamanda konqresmen Klaudiya Tenni Trampı İsrail, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Bəhreyn və Mərakeş arasında imzalanmış "Avraam sazişləri"ndə vasitəçilik etdiyinə görə Nobel mükafatına namizəd göstərib. Ancaq o, yenə də qalib gəlməyib. Buna görə də Tramp hələ də bu məsələyə diqqət ayırır.

Keçən ay İsrail baş naziri Benyamin Netanyahunu Ağ Evdə qəbul edərkən jurnalistlər Trampdan soruşub ki, əgər Qəzzadakı müharibəni dayandırmağa nail olsa, Nobel mükafatı qazanacağına ümid edirmi? Tramp cavabında bildirib ki, o, bu mükafata layiqdir.

Bu il də Tramp Nobel mükafatına namizəd göstərilib. Keçən ay "Case Western Reserve" Universitetinin Hüquq Fakültəsinin professoru Anat Alon-Bek Trampın Yaxın Şərqdə sülh razılaşmasının əldə olunmasına verdiyi töhfəyə görə ona Nobel mükafatı verilməsini təklif edib. Bundan əlavə, ukraynalı siyasətçi Aleksandr Merejko da Trampı bu mükafata namizəd irəli sürüb.

Eyni zamanda, Trampın xarici siyasətini tənqid edənlər hesab edir ki, o, bu mükafata layiq deyil. Çünki onun nə Yaxın Şərqdə, nə də Ukrayna ilə Rusiya arasında uzunmüddətli sülhü təmin edə biləcəyi hələ dəqiq deyil. Üstəlik, Trampın Rusiyaya açıq simpatiya göstərməsi də Norveç münsiflər heyətinin qərarına təsir göstərə bilər, - məqalədə qeyd olunur.