“Tramp və Putin Ukraynasız danışıqlardan öncə diplomatik oyun aparır“ “The New York Times“

"Putinin ən böyük arzusu Rusiyanın yalnız ABŞ ilə razılaşma əldə etməsidir..."

Tramp Rusiya liderinə təhdidlər yağdırır, Putin isə buna təriflərlə cavab verir. Amma bu rəqabətdə nüvə silahlarına nəzarət məsələsinin müzakirəsinin yenidən canlanması kimi nəzərə çarpan siqnallar var.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The New York Times" nəşri yazıb.

Nəşr yazır ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp və Rusiya prezidenti Vladimir Putin artıq yeddi gündür ki, bəyanat və eyhamlarla diplomatik oyun oynayır. Ukraynada müharibənin bitməsi üçün onların hətta Ukraynanın iştirakı olmadan belə şəxsi görüşünün zəruri olduğu fikri formalaşır.

Trampın ritorikasındakı dəyişiklik

Birinci prezidentlik dövründə Tramp ilə Putin arasındakı münasibətlər çoxsaylı spekulyasiyaların mövzusu olsa da, bu dəfə vəziyyət fərqlidir. Ötən həftə Tramp xüsusilə sərt çıxış edərək Putinin "Rusiyanı məhv etdiyini" söyləyib və əgər Rusiya danışıqlara razılaşmasa, sanksiyalar və rüsumlarla təhdid edib. Bu bəyanatlar ABŞ və Rusiya arasında minimal ticarət dövriyyəsi səbəbindən az təsirə malik olsa da, Trampın ritorikasının dəyişdiyini nümayiş etdirir.

Putin isə buna sakit və ehtiyatla cavab verib. O, Trampın prezidentliyi dövründə Rusiyanın Ukraynaya hücum etməyəcəyini bildirərək, ABŞ ilə danışıqlara hazır olduğunu vurğulayıb.

Hələlik iki lider arasında birbaşa danışıq baş tutmasa da, Tramp "Air Force One" təyyarəsində jurnalistlərə bildirib ki, telefon danışıqları "tezliklə baş verəcək". Hər iki tərəf işarə edir ki, danışıqlar təkcə Ukraynadakı müharibəni deyil, digər qlobal məsələləri də əhatə edə bilər. Xüsusilə, ABŞ və Rusiya arasında nüvə silahlarına nəzarət müqaviləsinin müddətinin bir ildən sonra bitəcəyi kontekstində bu məsələ diqqət mərkəzindədir.

Tramp özünü sülhməramlı kimi təqdim etməyə çalışır. İkinci Dünya müharibəsindən sonra Avropanın ən böyük müharibəsini bitirmək onun siyasi kampaniyasında mühüm nailiyyətə çevrilə bilər. Bununla belə, Tramp, sələfi Co Baydenin "Ukraynasız Ukrayna haqqında heç bir şey" prinsipindən fərqli olaraq, Ukraynanın bu prosesdəki rolunu, deyəsən, o qədər də nəzərə almır.

Rusiya məsələləri üzrə ekspert Stiven Sestanoviç qeyd edir: "Putinin ən böyük arzusu Rusiyanın yalnız ABŞ ilə razılaşma əldə etməsidir".

Putinin diplomatik manevrləri

Putin Rusiyanın danışıqlara hazır olduğunu, lakin yalnız öz şərtləri daxilində hərəkət edəcəyini açıq şəkildə bəyan edib. Bu şərtlərə hazırda Rusiyanın nəzarət etdiyi Ukrayna ərazisinin təxminən 20 faizinin qorunması, Ukraynanın NATO-ya üzvlüyünün istisna edilməsi və onun hərbi potensialının məhdudlaşdırılması daxildir.

Bununla belə, Putin ABŞ ilə strateji sabitlik və silahlara nəzarət kimi sahələrdə əməkdaşlığa maraqlı olduğunu ifadə edib: "Biz həm ABŞ, həm də Rusiya üçün vacib olan məsələləri müzakirə etməliyik", - o, bildirib.

Putin Trampa ümid bəsləməyə davam edir, baxmayaraq ki, Tramp sərt ritorikadan istifadə edir. Bununla yanaşı, Rusiya rəsmiləri ABŞ-dan təhlükəli düşmən obrazı yaratmaqda davam edir və bu danışıqların uğursuzluqla nəticələnə biləcəyinə hazırlaşır.

Danışıqlar üzrə ekspert Vendi Şerman xəbərdarlıq edib ki, Tramp administrasiyası ciddi problemlərə hazır olmalıdır: "Putin mümkün qədər çox ərazi güzəştləri, Ukraynanın NATO-dan çıxarılmasını və Avropada Qərbin nüvə silahının olmamasını tələb edəcək".