Trampdan təhlükəli addım

Bakupost.az Musavat.com-a istinadla xəbər verir ki, bununla bağlı “The Washington Times” qəzeti maraqlı məlumat yayıb.

Qəzetin diqqət çəkdiyi kimi, sənəd Pentaqona yeraltı nüvə sınaqlarını bərpa etmək üçün icazə verilməsini nəzərdə tutur.

Qanun layihəsində Energetika Nazirliyinin nüvə təhlükəsizliyi sahəsində fəaliyyətinə həsr olunan bölmə ABŞ-ın 1996-cı ildən qüvvədə olan könüllü moratoriyasına faktiki olaraq son qoya bilər. Sənəddə qeyd olunur ki, qadağa yalnız o halda qüvvədə qalacaq ki, “bu tarixdən sonra heç bir xarici dövlət nüvə sınaqları keçirməsin”. Əks halda, “ABŞ-da nüvə sınaqlarına qoyulan qadağa aradan qaldırılır”.

Bu isə o deməkdir ki, Şimali Koreyanın 2006–2017-ci illər arasında keçirdiyi altı yeraltı nüvə sınağı Pentaqona və Energetika Nazirliyinin Milli Nüvə Təhlükəsizliyi Administrasiyasına yeraltı nüvə sınaqlarını yenidən başlatmaq üçün hüquqi əsas yaradır.

ABŞ prezidenti Donald Tramp oktyabrın sonu və noyabrın əvvəlində nüvə sınaqlarının bərpası ilə bağlı iki dəfə açıqlama verib. Əvvəlcə o, Müdafiə Nazirliyinə bu istiqamətdə fəaliyyətə başlamağı tapşırıb, lakin Trampın tammiqyaslı nüvə partlayışlarını, daşıyıcı vasitələrin sınaqlarını, yoxsa partlayış həddinə çatmayan subkritik testləri nəzərdə tutduğu dəqiqləşdirilməyib.

Tramp həmçinin bildirib ki, beş il ərzində Çin nüvə silahlarının sayına görə ABŞ-la eyni səviyyəyə çata bilər. Bu iddia ekspertlər tərəfindən real hesab edilmir. Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun (SIPRI) qiymətləndirməsinə görə, Çinin nüvə arsenalı hazırkı təxminən 600 döyüş başlığından 2030-cu ilə qədər 1000-ə yüksələ bilər.

Amerikalı alimlər federasiyasının məlumatına əsasən, hazırda ABŞ-ın 5117 nüvə döyüş başlığı var (onlardan 3700-ü silahlanmadan çıxarılıb və anbarlarda saxlanılır). Rusiyanın təxminən 5459, Şimali Koreyanın isə təxminən 50 nüvə döyüş başlığı mövcuddur.

Noyabr ayında Tramp nüvə sınaqlarının bərpası niyyətini bir daha təsdiqləyib. O, Truth Social sosial şəbəkəsində yayımladığı videomüraciətdə bildirib ki, “bu proses dərhal başlayacaq”, çünki “digər ölkələr artıq sınaq proqramları həyata keçirir və ABŞ da bərabər şərtlərlə eyni addımı atmalıdır”.

Daha sonra CBS telekanalına müsahibəsində Tramp yeraltı nüvə sınaqları ilə bağlı suala belə cavab verib:

“Bəli, biz də digər ölkələrin etdiyi kimi nüvə silahlarını sınaqdan keçirəcəyik”.

Dekabrın 5-də Strateji Komandanlığın rəhbəri vəzifəsinə başlayan vitse-admiral Riçard Korrell Senatda keçirilən dinləmələr zamanı bildirib ki, nə Rusiya, nə də Çin tammiqyaslı nüvə partlayışları ilə sınaqlar aparıb.

Qeyd edək ki, ABŞ sonuncu dəfə 1992-ci ildə nüvə sınağı keçirib.