Trampın 24 saatlıq ümidi, nazirin bir saatlıq tələbi... Şahin Cəfərli yazır

Şahin CƏFƏRLİ

Politoloq

***

Zelenskinin ABŞ prezidenti vəzifəsini tutan nyu-yorklu möhtəkirə lazımi cavablar verməsi və ölkəsinin maraqlarını müdafiə etməsi onun və Ukraynanın beynəlxalq nüfuzuna müsbət təsir göstərəcək.

Çünki dünyanın bir çox yerində Zelenskinin ABŞ marionetkası, Ukrayna-ABŞ münasibətlərinin isə kliyentelist münasibətlər olduğu haqda təsəvvürlər formalaşıb. Tramp və komandasının “qidalandığı” ABŞ ultrasağının informasiya ekosistemində də məhz bu cür düşüncə hakim idi. Həmin ekosistemdə Rusiya təbliğatı və dezinformasiyaları çox geniş yayılıb və yayılır. Bunun nəticəsidir ki, Tramp Zelenskiyə istənilən anlaşmanı (atəşkəs başda olmaqla) çox asanlıqla (24 saata) imzalatdıracağına inanırdı, ABŞ maliyyə naziri vəzifəsini tutan keçmiş birja spekulyantı isə kolonizator ədasıyla Kiyevə Ukrayna faydalı qazıntılarının istismarına dair layihə apararaq Zelenskinin masasına qoyub, imzalaması üçün 1 saat vaxt vermişdi.

Zelenskinin həm Rusiya ilə əldə olunacaq istənilən anlaşmada, həm də ABŞ-la ikitərəfli razılaşmalarda Ukraynanın maraqlarını təmin etmək üçün bərabərhüquqlu tərəf qismində müzakirələr aparmaq istəməsi Vaşinqtondakı cinqoistləri həm çaşbaş qoydu, həm də qəzəbləndirdi. Hətta vitse-prezident Vens özlərinə məxsus təkəbbürlə bildirdi ki, mövcudiyyəti ABŞ-dan asılı olan ölkənin rəhbəri belə danışmamalıdır.

Vens qismən haqlıdır. Rusiya kimi böyük, əzazil düşmənlə müharibə aparan ölkənin belə ağır şəraitdə ABŞ-ın dəstəyini itirməyi də gözə alması olduqca irrasional davranış kimi görünür. Lakin bu o demək deyil ki, bir böyük gücə boyun əyməyən xalq-dövlət başqa böyük gücün qarşısında alçalmalıdır. Amerikalı merkantil acgözlərə yox demək əlbəttə ki, risklidir, lakin qürur, mənlik və ləyaqət istər toplumlar, istərsə fərdlər üçün elə dəyərlərdir ki, onları qorumaq uğrunda bəzən çox ciddi riskləri də gözə almaq lazım gəlir.

Hara, nə zaman, nə qədər ödəniş edildiyi haqda bütün sənədlər ABŞ Maliyyə Nazirliyində olduğu halda, Ağ Evdəki fırıldaqçının (məhkəmə qərarına istinadən belə deyirəm) bunu araşdırmayıb, guya Ukraynaya 350 milyard dollar yardım edildiyi barədə uydurma iddianı davamlı təkrarlayaraq qanı axan xalqdan bu pulu tələb etməsi isə bir tərəfdən onun ciddi dövlət adamı olmamasından xəbər verir; başqa tərəfdən bu daşınmaz əmlakçının əsaslandığı dəyərlərin əxlaqilik dərəcəsini göstərir. (Əslində sözügedən nadir torpaq elementləri və digər sərvətlərin miqdarı, istismarı halında nə vaxt, nə qədər gəlir gətirəcəyi qeyri-müəyyən məsələdir).

Ukraynanın ABŞ-a 1 sent belə borcu yoxdur, əksinə, ABŞ-ın Ukraynaya o qədər borcu var ki, miqdarını dəqiq hesablamaq da çətin məsələdir. Ukraynanı Rusiya ilə birlikdə tərksilah edən – nüvə başlıqlarını, ballistik raketlərini əlindən alıb, strateji aviasiyasını metalloloma göndərən məhz ABŞ olub. Özü də bu siyasət respublikaçı prezidentin (ata Buş) dövründə başlayaraq demokrat prezidentin (Klinton) dövründə başa çatıb, yəni vahid dövlət siyasəti kimi reallaşdırılıb. Ukrayna bütün bunların maddi qarşılığını ölçüb, hesabı Vaşinqtona göndərməlidir.

P.S.Yazı müəllifin Feysbiuk hesabından götürülüb.

MİA.AZ