Icma.az
close
up
RU
Turan ideyası: sərt reallığın diktə etdiyi məcburiyyət

Turan ideyası: sərt reallığın diktə etdiyi məcburiyyət

Icma.az, Bakupost portalına istinadən məlumat yayır.



Elbəyi Həsənli

2026-cı il dünyaya acı bir həqiqəti bir daha xatırlatdı: qlobal siyasətdə zəifləri güllə ilə yox, protokolla udurlar. Tankların yerini sammitlər, mərmilərin yerini isə razılaşma mətnləri alıb. Kiçik dövlətlər üçün əsas təhlükə artıq müharibə deyil — masa arxasında silinməkdir.
G20-2026 sammitinin ABŞ prezidentinə məxsus “Trump National Doral Miami” kompleksində keçirilməsi təsadüf deyil. Bu, açıq mesajdır – qlobal gündəm yenidən Vaşinqtonun nəzarətinə qaytarılır. Kim çağırılır, kim kənarda saxlanılır, kimə baxılır, kim unudulur — hamısı burada müəyyənləşir.
Bu fonda Qazaxıstan və Özbəkistanın G20-yə qonaq kimi dəvət edilməsi də nə jestdir, nə də diplomatik nəzakət. Bu, seçimdir. ABŞ Çinin iqtisadi iştahını cilovlamaq, Rusiyanın siyasi nəfəsini daraltmaq və Türküstanı ayrıca oyun sahəsinə çevirmək istəyir. Amma çox vacib bir şərtlə: ayrı-ayrılıqda.
Mesaj bəsitdir və qəddardır: birlikdə gəlməyin, ayrı-ayrılıqda çağırılacaqsınız.
Azərbaycan bu tablonun kənarında dayanıb. G20 üzvü deyil, amma C20 və B20 kimi platformalara buraxılır. Yəni tam çöldə deyil, amma masaya da yaxın buraxılmır. Çünki problem resursda yox, problem birlikdə danışa bilməməkdədir. Tək-tənha dövlətə qulaq asırlar, amma onu nəzərə almırlar.
Elə burada Turan ideyası ortaya çıxır. Və bu ideya nə romantik xəyaldır, nə də nostalji nağılı. Bu, sərt reallığın diktə etdiyi məcburiyyətdir. Söhbət vahid bayraqdan yox, vahid mövqedən gedir. Vahid dövlət yox, vahid danışıqlardan gedir. Ayrılıqda türk dövlətləri qlobal sistem üçün idarə olunan obyektdir. Birlikdə isə risk və hesab amilinə çevrilirlər.
Atatürkün “böyük balıq kiçik balığı udur” kəlamı bu gün daha amansız formada işləyir. Artıq udma top-tüfənglə yox, kreditlə, enerji müqaviləsi ilə, ticarət qaydası ilə baş verir. G20 masasında tək oturanda menyu sən olursan, şərtləri isə başqaları yazır.
Reallıq sadədir: Turan ideyası kimlik məsələsi deyil. Bu, sağ qalmaq məsələsidir. 2026-cı il göstərir ki, tək qalan dövlətlər çağırıla bilər, amma qərar verən olmur. Koordinasiyalı güclər isə çağırılmır – özləri gəlir.
Qlobal siyasətdə əsas sual “masadayam, ya yox?” deyil. Əsas sual budur: masanı kim qurur və qaydaları kim diktə edir? Cavab aydındır. Masanı quranlar çağırmır. Çağırılanlar isə çox vaxt menyuya salınır.
Turan ideyasının mənası da buradadır: masaya qonaq olmaq üçün yox, masanı özü ilə gətirən tərəfə çevrilmək üçün.


Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:189
embedMənbə:https://www.bakupost.az
archiveBu xəbər 05 Yanvar 2026 16:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see292

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see284

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see283

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see268

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see265

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see260

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see259

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see239

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see230

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see221

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see212

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see209

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see209

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see208

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see208

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see206

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see203

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see198

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see194

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri