Icma.az
close
up
RU
Turan ideyası: sərt reallığın diktə etdiyi məcburiyyət

Turan ideyası: sərt reallığın diktə etdiyi məcburiyyət

Icma.az, Bakupost portalına istinadən məlumat yayır.



Elbəyi Həsənli

2026-cı il dünyaya acı bir həqiqəti bir daha xatırlatdı: qlobal siyasətdə zəifləri güllə ilə yox, protokolla udurlar. Tankların yerini sammitlər, mərmilərin yerini isə razılaşma mətnləri alıb. Kiçik dövlətlər üçün əsas təhlükə artıq müharibə deyil — masa arxasında silinməkdir.
G20-2026 sammitinin ABŞ prezidentinə məxsus “Trump National Doral Miami” kompleksində keçirilməsi təsadüf deyil. Bu, açıq mesajdır – qlobal gündəm yenidən Vaşinqtonun nəzarətinə qaytarılır. Kim çağırılır, kim kənarda saxlanılır, kimə baxılır, kim unudulur — hamısı burada müəyyənləşir.
Bu fonda Qazaxıstan və Özbəkistanın G20-yə qonaq kimi dəvət edilməsi də nə jestdir, nə də diplomatik nəzakət. Bu, seçimdir. ABŞ Çinin iqtisadi iştahını cilovlamaq, Rusiyanın siyasi nəfəsini daraltmaq və Türküstanı ayrıca oyun sahəsinə çevirmək istəyir. Amma çox vacib bir şərtlə: ayrı-ayrılıqda.
Mesaj bəsitdir və qəddardır: birlikdə gəlməyin, ayrı-ayrılıqda çağırılacaqsınız.
Azərbaycan bu tablonun kənarında dayanıb. G20 üzvü deyil, amma C20 və B20 kimi platformalara buraxılır. Yəni tam çöldə deyil, amma masaya da yaxın buraxılmır. Çünki problem resursda yox, problem birlikdə danışa bilməməkdədir. Tək-tənha dövlətə qulaq asırlar, amma onu nəzərə almırlar.
Elə burada Turan ideyası ortaya çıxır. Və bu ideya nə romantik xəyaldır, nə də nostalji nağılı. Bu, sərt reallığın diktə etdiyi məcburiyyətdir. Söhbət vahid bayraqdan yox, vahid mövqedən gedir. Vahid dövlət yox, vahid danışıqlardan gedir. Ayrılıqda türk dövlətləri qlobal sistem üçün idarə olunan obyektdir. Birlikdə isə risk və hesab amilinə çevrilirlər.
Atatürkün “böyük balıq kiçik balığı udur” kəlamı bu gün daha amansız formada işləyir. Artıq udma top-tüfənglə yox, kreditlə, enerji müqaviləsi ilə, ticarət qaydası ilə baş verir. G20 masasında tək oturanda menyu sən olursan, şərtləri isə başqaları yazır.
Reallıq sadədir: Turan ideyası kimlik məsələsi deyil. Bu, sağ qalmaq məsələsidir. 2026-cı il göstərir ki, tək qalan dövlətlər çağırıla bilər, amma qərar verən olmur. Koordinasiyalı güclər isə çağırılmır – özləri gəlir.
Qlobal siyasətdə əsas sual “masadayam, ya yox?” deyil. Əsas sual budur: masanı kim qurur və qaydaları kim diktə edir? Cavab aydındır. Masanı quranlar çağırmır. Çağırılanlar isə çox vaxt menyuya salınır.
Turan ideyasının mənası da buradadır: masaya qonaq olmaq üçün yox, masanı özü ilə gətirən tərəfə çevrilmək üçün.


Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:200
embedMənbə:https://www.bakupost.az
archiveBu xəbər 05 Yanvar 2026 16:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see313

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see305

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see272

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see253

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see253

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see251

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see236

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see233

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see229

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see208

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see208

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see207

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see206

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see205

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see202

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see197

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see196

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri