Türk Dövlətləri Təşkilatı Avropa Birliyi münasibətlərinin açar ı Yunanıstan və Cənubi Kiprin əlindədir

“Azərbaycan Fransanın ermənipərəst siyasətinə qarşı olaraq, Fransanın müstəmləkəçilik siyasətinə qarşı müəyyən addımlar atırdı. Fransanın Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti kontekstində bu coğrafiyadakı hərəkətləri, ümumiyyətlə, Avropa Birliyinin bu coğrafiyaya müdaxiləsində Fransanın fəal olması həm də Azərbaycanın Fransanın müstəmləkəçilik siyasətinə qarşı addımlarına cavab olaraq xarakterizə edilə bilər. Digər tərəfdən, məsələnin bir başqa istiqaməti Azərbaycan-Yunanıstan münasibətləri, Yunanıstan-Türkiyə münasibətləri, Yunanıstan-Cənubi Kipr, Türkiyə münasibətləri, Cənubi Kipr-Azərbaycan münasibətləri də yetərincə problemlidir”.

Bu barədə Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında siyasi şərhçi Nazim Cəfərsoy danışıb. Siyasi şərhçi bildirib ki, hər iki ölkə həm Azərbaycan, həm Türkiyə Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinə xüsusi həssaslıq göstərirlər, onların dövlət kimi tanınması istiqamətində müəyyən fəaliyyətlər göstərirlər və bundan həm Şimali Kipr, həm də Cənubi Kipr xüsusi şəkildə narahatdır.

Nazim Cəfərsoy

“Burda bir məqam var: hər həm Şimali Kipr, həm Yunanıstan enerji səbəbi ilə Azərbaycana ehtiyac duyurlar. Dolayısı ilə birbaşa Azərbaycana Şimali Kipr səbəbi ilə qarşı çıxmaq yerinə, Azərbaycanın prioritet elan etdiyi Türk dövlətləri məsələsi üzərindən Azərbaycanın və Türk Dövlətləri Təşkilatının problemi halına gətirməyə çalışırlar”-deyə şərhçi qeyd edib.

Nazim Cəfərsoy hesab edir ki, bir başqa məsələ işin iqtisadi və geosiyasi faktorlar üçün taktiki məsələdir.

“Məsələ odur ki, Türk Dövlətləri Təşkilatı ilə Avropa Birliyi arasında münasibətlərin davamı baxımından Yunanıstanın və Cənubi Kiprin mövqeyi çox önəmlidir. Bu ölkələr Avropa Birliyinin parçası olsa da, Avropa Birliyinin bölgəyə yönəlmiş siyasətində qərarverici orqanda həlledici səslərə sahibdirlər. Çünki orada önəmli qərarlar səs birliyindən alınır. Əgər Yunanıstan və Cənubi Kipr bunlara qarşı çıxsa, o zaman bu qərar keçərli olmayacaq. Bu da Avropa Birliyinin Mərkəzi Asiya Respublikaları arasındakı məsələlərdə öz sözünü deyəcək. Cənubi Kipr Rum Administrasiyasının respublika kimi tanınması məsələsi, tanınması və tanınmadan əvvəl orada səfirliklərin açılması və s. bu istiqamətdə alınan qərarların qəbul edilməsi bir şərt kimi qoyulub. Bu iqtisadi dəstəklə də kimisinə görə, 12 milyard dollar kimilərinə görə 12 milyard avro, kimilərinə görə 10 milyard avro miqdarındakı pulu bu çərçivədə gündəmə gətirib. Bu çərçivədə də həm iqtisadi, həm də siyasi səbəblərdən Mərkəzi Asiya respublikaları bu prosesi qəbul ediblər.

“Başqa bir məqam da var. Avropa Birliyinin idarə edilməsi prosesində altı aydan bir sədr dəyişiklikləri olur. 2026-cı ildə sədr Cənubi Kipr olacaq və dolayısı ilə bu da proseslərin, qərarların alınmasında Cənubi Kipri "Kipr Respublikası" kimi tanınmasında Avropa Birliyinin təkidi və Mərkəzi Asiya Respublikalarının bu istiqamətdəki qərarlarına öz təsirini şübhəsiz göstərib”-deyən Nazim Cəfərsoyun fikrincə, Mərkəzi Asiya və Türk dünyası üçün üçün geosiyasi, iqtisadi, siyasi şərtlər, daha avantajlı şərtlər təmin edilib.

İradə Cəlil, Bizimyol.info