Türkiyə İran üzərində nüvə yarışına qoşula bilər: Ankara elan etdi

İran nüvə silahı inkişaf etdirməyə davam edərsə, Türkiyə regional nüvə yarışına qoşulmaq məcburiyyətində qala bilər. Bloomberg-in məlumatına görə, bunu Türkiyə Xarici İşlər Naziri Hakan Fidan bildirib. Onun sözlərinə görə, Ankara Yaxın Şərqdəki qeyri-sabit güc balansını pozmaqda maraqlı deyil, çünki bu, genişmiqyaslı nüvə rəqabətinə səbəb ola bilər. Eyni zamanda, Fidan etiraf etdi ki, vəziyyət gərginləşərsə, Türkiyənin alternativi olmaya bilər. "Biz onsuz da həssas olan bir bölgədə tarazlığı pozmaq istəmirik. Amma bu baş verərsə, çox güman ki, eyni yarışa qoşulmaq məcburiyyətində qalacağıq", - deyə rəsmi İranın nüvə proqramının mümkün nəticələrini şərh edərkən bildirib.
Fidanın açıqlamaları ABŞ və müttəfiqlərinin İranın nüvə silahı inkişaf etdirməsinin qarşısını almaq səyləri fonunda səslənir. Bu arada Türkiyə dəfələrlə İsraili nüvə arsenalına sahib olmaqda ittiham edib və bunu regionu qeyri-sabitləşdirən amil hesab edib. İsrail ənənəvi olaraq nüvə silahına sahib olduğunu nə təsdiqləyir, nə də inkar edir.

Xarici işlər naziri nüvə silahı məsələsinə "daha geniş strateji kontekstdə" baxılmalı olduğunu vurğulayıb və bunu ən yüksək səviyyəli problem adlandırıb. O, Türkiyənin nüvə silahı proqramına malik olmadığını və Nüvə Silahlarının Yayılmaması haqqında Müqavilənin tərəfi olduğunu vurğulayıb. Eyni zamanda, ölkə mülki nüvə enerjisi inkişaf etdirir və hazırda üç nüvə elektrik stansiyasından birincisini inşa edir.
Bloomberg İqtisadiyyat analitikləri xəbərdarlıq edirlər ki, İranın hərbi nüvə proqramı regionda "domino effekti" yarada bilər. Xüsusilə Səudiyyə Ərəbistanı artıq öz nüvə proqramını inkişaf etdirməyə hazır olduğunu bəyan edib, baxmayaraq ki, hələlik lazımi texnoloji imkanlara malik deyil.

Türkiyə və Misir də mülki nüvə proqramlarını genişləndirməkdə maraqlı olduqlarını nümayiş etdiriblər ki, bu da potensial olaraq nüvə silahının yayılması üçün risk yaradır.

Qeyd etmək lazımdır ki, Türkiyə NATO-nun nüvə infrastrukturunun vacib elementi olaraq qalır. Əvvəllər Adana əyalətindəki İncirlik hava bazasında onlarla ABŞ nüvə silahı saxlanılırdı, lakin Ankaranın onlardan müstəqil şəkildə istifadə etmək və ya yerləşdirmək hüququ yoxdur.

Omanda baş tutan və tezliklə davam etdirilməsi planlaşdırılan ABŞ-İran danışıqlarına münasibət bildirən Fidan hava hücumlarının Tehranda rejim dəyişikliyinə səbəb ola bilməyəcəyini bildirib. O, Yaxın Şərqin daha bir genişmiqyaslı münaqişəyə tab gətirə bilməyəcəyini iddia edib.

Eyni zamanda, o, ABŞ-ın müttəfiqləri qarşısında təhlükəsizlik öhdəliklərini yerinə yetirməyə hazırlığına dair şübhələrin potensial olaraq yalnız Yaxın Şərqdə deyil, həm də Avropa və Asiyada yeni nüvə silahlanma yarışına səbəb ola biləcəyini irəli sürüb.

Əziz MUSTAFA