Icma.az
close
up
RU
Uitkoff qalmaqalı sülh prosesinin arxa planını necə dəyişir?

Uitkoff qalmaqalı sülh prosesinin arxa planını necə dəyişir?

Bakivaxti portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Rusiya-Ukrayna müharibəsi ətrafında gedən diplomatik proseslər son günlər tamamilə fərqli bir müstəviyə keçib.

“Bloomberg” tərəfindən sızdırılan telefon danışıqları, xüsusilə Trampın xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff, Putinin köməkçisi Yuri Uşakov və Rusiya Birbaşa İnvestisiya Fondunun rəhbəri Kiril Dmitriyev arasında aparılan söhbətlər sülh prosesinin arxa pərdə detallarını və Vaşinqtondakı daxili siyasi qarşıdurmanın dərinliyini üzə çıxardı.

Sızdırılan danışıqlar onu göstərir ki, Uitkoff administrasiyada qeyri-formal şəkildə Rusiya ilə yaxın təmaslar saxlayır və bu təmasların tonu diplomatikanın klassik çərçivələrindən kənara çıxır. Onun Uşakova verdiyi “məsləhətlər” ABŞ rəsmisinin neytral vasitəçi deyil, sanki prosesin müəyyən hissəsində Kremlin maraqlarını nəzərə alan vasitəçi kimi fəaliyyət göstərdiyini göstərir. Xüsusilə Putinə Trampı “Qəzza sülhünə görə təbrik etmək, tərifləmək, sülh adamı adlandırmaq” kimi tövsiyələr faktiki olaraq ABŞ prezidentinin psixoloji yanaşmasına təsir etməyi hədəfləyən manipulyativ taktika kimi görünür.

Bu, həm də Vaşinqtonun öz daxilində güc mərkəzlərinin ziddiyyətli olduğunu göstərir. Uitkoffun Trampı manipulyasiyaya açıq bir fiqur kimi təqdim etməsi Rusiya üçün ciddi bir fürsət pəncərəsinin yarandığı təəssüratını formalaşdırır. Danışıqların nəticəsində Putin-Tramp telefon görüşünün baş tutması və Trampın sonrakı bəyanatlarında “Putin yaxın vaxtda Budapeştdə görüşməyə hazırdır” mesajı verməsi də təsadüfi deyil.

Strateji cəhətdən daha kritik məqam isə oktyabrın 29-da Uşakov-Dmitriyev dialoqudur. Bu söhbətdə Dmitriyev Moskvanın hazırladığı sənədin – faktiki olaraq Rusiyanın mövqelərini özündə əks etdirən sülh konsepsiyasının təkmilləşdirilmiş formada ABŞ tərəfinə ötürüləcəyini deyir. Onun “Amerikalılar tam bizim variantı qəbul etməyəcək, amma maksimal dərəcədə yaxın bir sənəd hazırlanacaq” fikri Əbu-Dabi və Mayami xəttində aparılan təmasların məhz 28 maddəlik sülh planı ilə nəticələndiyini göstərir.

Bu planın ortaya çıxmasından sonra ABŞ-nin daxilində reaksiyalar da bölünüb. Dövlət katibi Rubionun bu sənədi “Rusiya təklifləri” kimi qiymətləndirməsi və daha sonra Cenevrədə Ukrayna nümayəndələri ilə apardığı danışıqlarda bəzi maddələri dəyişdirməsi sülh prosesinin tamamilə ABŞ daxilində yenidən qurulduğunu ortaya qoydu. Nəticədə sənəd 28-dən 19 maddəyə endirildi və Kiyevin maraqlarına daha uyğun bir model formalaşdı.

Bu sızmaların əsas hədəfi kimdir? Sualın cavabı hələ də müəmmalıdır. ABŞ kəşfiyyatının daxili siyasi balansı qorumaq üçün prosesə müdaxilə etməsi ehtimal daxilindədir. Vaşinqtonun müttəfiqi olan Britaniya kəşfiyyatının uzun illərdir Kremlin qarşısında sərt xətt tutması da ehtimalı gücləndirir. Hətta bəzi ekspertlər Rusiyanın son variantdan narazı qaldığı üçün danışıqları pozmaq məqsədilə bu məlumatları sızdırma ehtimalını da istisna etmir, baxmayaraq ki, bu, daha zəif versiya hesab olunur.

Şəxsi planda ən böyük itki Stiv Uitkoffun nüfuzuna dəyir. Onun danışıqlarda Kremlin arqumentlərini dəstəkləyən şəkildə danışması, Putinə açıq simpatiya ifadə etməsi artıq Konqres üzvlərinin sərt reaksiyasına səbəb olub. Bir neçə respublikaçı onun vəzifədən uzaqlaşdırılmasını tələb edib. Trampın isə “danışıqlar belə aparılır, Uitkoff Ukraynanı satmalı idi ki, nəticə alınsın” deməsi sözügedən qalmaqalı daha da dərinləşdirir.

Bütün bu proseslər bir daha göstərir ki, sülh danışıqları yalnız Kiyev və Moskva arasında gedən bir proses deyil. Bu, ABŞ daxili siyasi savaşının bir parçasıdır, həm də qlobal güclərin öz aralarındakı nəhəng geosiyasi rəqabətin təzahürüdür. Sızdırılan danışıqlar göstərir ki, kimin danışıqları idarə etdiyi, gələcək planların necə formallaşacağı və sülh prosesinin hansı istiqamətə gedəcəyi hələ tam aydın deyil.

Bir məsələ isə açıqdır: yayılan materiallar sülh prosesini daha mürəkkəb və daha riskli mərhələyə keçirir. Hər kəsin öz oyununu apardığı bir şəraitdə, danışıqların “kimin xeyrinə” nəticələnəcəyini proqnozlaşdırmaq getdikcə çətinləşir.

Alim Nəsirov

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:209
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 27 Noyabr 2025 17:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see370

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see238

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see236

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see230

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see230

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see226

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see224

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see224

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see223

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see220

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see215

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see210

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see210

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see208

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see208

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see208

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see208

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see205

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri