Ukraynada atəşkəs I Dünya müharibəsinin senarisini təkrarlaya bilər Britaniya polkovniki

Ukraynada atəşkəs Birinci Dünya müharibəsinin senarisinin təkrarlanmasına səbəb ola bilər. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu fikri keçmiş Britaniya Ordusu zabiti, polkovnik Tim Kollinz "The Telegraph"da dərc olunan məqaləsində bildirib.  

İki həftədən az bir müddətdə Donald Tramp ABŞ-ın 47-ci prezidenti kimi and içəcək. Dünya narahatlıqla onun ilk addımlarını gözləyir və Ukraynadakı müharibəni bitirməyə dair verdiyi vədlər əsas intriqa mövzularından biri hesab olunur.  

Rusiya və Ukrayna təxminən üçillik münaqişədən xeyli zəifləmiş vəziyyətdədir. Gözləniləndən daha uzun çəkən müharibə rus lider Vladimir Putinin planlaşdırdığı ani qalibiyyət perspektivini puça çıxarıb. Ukrayna isə qəhrəmancasına müqavimət göstərməsinə baxmayaraq, canlı qüvvə çatışmazlığı ilə üzləşir. Buna baxmayaraq, bəzi ekspertlər hesab edirlər ki, hətta müvəqqəti sülh də faydalı ola bilər. Amma bu, nəyin bahasına başa gələcək?  

1905-ci ildə Rusiya Yaponiya ilə müharibəni başa çatdırmaq üçün Portsmut sülh müqaviləsini imzalamışdı. Bu müqavilə Rusiya ordusunu modernləşdirmək zərurəti ilə üzləşdirmişdi. Almaniya, 1916-cı ilə qədər Rusiya ordusunun güclü qüvvəyə çevriləcəyindən ehtiyatlanaraq, 1914-cü ildə müharibəyə başlamışdı.  

Polkovnik Kollinz qeyd edir ki, atəşkəs Putinə hakimiyyətdə qalmaq və nisbi bir "qələbə" qazanmaq üçün imkan yarada bilər. Bu müddət ərzində o, ordusunu yenidən təşkil etmək, modernləşdirmək və məğlubiyyətlərdən dərs çıxarmaq imkanı qazanacaq. Necə ki çar Rusiyası Yaponiya ilə məğlubiyyətdən sonra yeni hücumlara hazırlaşmışdı, Putin də eyni strategiyanı qura bilər.  

1914-cü il Almaniyası kimi Ukrayna da qərar verə bilər ki, Rusiyanın gücünü bərpa etməsinə imkan vermədən əvvəlcədən hücuma keçmək daha məqsədəuyğundur.  

Putin, eyni zamanda, Qərbin zəif cəhətlərindən dərs çıxarıb. Sosial və daxili problemlər, məsələn, Black Lives Matter hərəkatı və ya immiqrasiyaya bağlı gərginliklər onun diqqətini çəkmiş ola bilər. O, bu problemlər fonunda bölünmüş və zəifləmiş Qərbi informasiyaya və kibermüharibəyə daha açıq bir hədəf kimi görə bilər.  

Tim Kollinz bildirir ki, nəzəri olaraq Avropada milyonlarla gənc kişi hərb üçün yararlıdır, lakin onların çoxu özlərini potensial əsgər kimi görmür. Bu da Avropanın müdafiə qabiliyyətini zəiflədir.  

Putin, yəqin ki, SSRİ-nin köhnə sərhədlərini bərpa etməyə, Qərbi Avropada müştəri dövlətlər yaratmağa və dünyada təsirini gücləndirməyə çalışacaq.  

Ukraynadakı müharibənin dərsləri  

Ukraynadakı müharibə döyüş qaydalarını dəyişdirib. Yeni texnologiyalar – pilotsuz uçuş aparatları, hipersəs raketləri, dəqiq silahlar və kibermüharibə kimi yeniliklər həlledici rol oynamağa başlayıb.  

Kim resurs, sənaye və sosial sahədə üstünlük əldə edərsə, texnoloji üstünlük yaratmağa və döyüş meydanında qalib gəlməyə davam edəcək. Amma ən müasir silahlar belə mübarizə iradəsini və zəfər əzmini əvəz edə bilməz.  

Ukraynalılar uzunmüddətli sülhə ümid etmir. Hətta şərti olaraq "Mar-a-Laqo müqaviləsi" adlandırıla biləcək bir atəşkəs olsa belə, onlar növbəti müharibəyə hazırlaşmağa davam edəcəklər. Məsələ, Qərbin bu senariyə necə hazırlaşacağıdır. 

Alpər