Ukraynanın gözlədiyi xəbər gəldi Rusiyanın bir addımı ilə...

ABŞ Ukraynanın yalnız bir şərtlə NATO-ya üzvlüyünə razı ola bilər: Rusiya və Ukrayna arasında əldə olunacaq mümkün razılaşma fonunda Kreml hər hansı şərti yerinə yetirməzsə, razılaşmanı pozarsa, ABŞ Ukraynanı avtomatik olaraq NATO üzvü sayacaq.

Bu mümkündürmü? Rusiyanın buna cavabı nə olar?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Elşən Mustafayev deyib ki, Rusiyanın Ukraynaya qarşı apardığı müharibənin əsas səbəbi Ukraynanın NATO üzvü olmağa hazırlaşması idi:

“Öncəki prezident Petro Poroşenko dönəmində tanınmayan “DNR” və “LNR” üzərindən Rusiya müharibə aparırdı və həmin zaman da NATO üzvlüyü ilə bağlı işlər getsə də amma maksimum şəkildə Rusiyanı vaxtından əvvəl qıcıqlandırmaq istəmirdilər. Zelenski hakimiyyətə gələndən sonra da müharibə davam etdirildi. Lakin bu dəfə NATO-ya üzv olmaqla bağlı daha intensiv işlər görülməyə başladı. Bu istiqamətdə ABŞ və bəzi NATO üzvü olan dövlətlərin açıq dəstəyi var idi. Məhz bunu əsas gətirərək Rusiya 3 il bundan öncə xüsusi hərbi əməliyyat adı altında Ukraynaya qarşı müharibəyə başladı. Son vaxtlar isə Qərb Ukraynanın hərbi alyansa qoşulma imkanlarının olmaması barədə bəyanatlar da verməyə başlayıb. Eyni zamanda hazırda müharibənin dayandırılması və danışıqlar prosesinin başlaması ilə bağlı işlər gedir”.

Elşən Mustafayev qeyd edib ki, Rusiya çoxdan Ukraynanın NATO üzvü olmasını özünün qırmızı xətti olduğunu bildirib:

“Danışıqlar prosesində hər hansı razılaşma əldə olunmazsa və burada əsas günahkarın Rusiya olduğu ortaya çıxarsa təbii olaraq ABŞ və Qərb üçün Rusiyanın hər hansı qırmızı xətlərinin əhəmiyyəti olmayacaq. Yəni, müharibə davam edəcək, Ukraynaya verilən dəstək daha da artacaq. Amma Ukraynanın avtomatik NATO üzvü hesab olunması perspektivi isə inandırıcı deyil. Çünki ABŞ istəsə belə hərbi birliyin nizamnaməsini poza bilməz.

Elşən Mustafayev

Nizamnamədə isə ərazisində hər hansı konflikt olan ölkələrin NATO üzvü olmasının imkansız olduğu yazılıb. Eyni zamanda üzvlük üçün bütün birlik üzvlərinin buna səs verməsi mütləqdir. Bir müddət öncə İsveç NATO üzvlüyünə qəbul olunarkən Türkiyə səs vermədiyi üçün qəbul reallaşmırdı. Türkiyə ilə aylarla aparılan danışıqlardan sonra bu məsələ həll olundu. İndi də səsvermədə fərqli münasibət ortalığa qoyacaq dövlətlərin olması istisna deyil. Əgər Rusiya həyata keçməsi imkansız olan şərtləri irəli sürməklə danışıqları dalana dirəyəcəksə düşünürəm ki, daha inandırıcı və real variant ABŞ-ın Ukrayna ilə ikitərəfli hərbi ittifaq bağlaması olardı. Bunun üçün heç kimin razılığına ehtiyac yoxdur və Ukraynanın təhlükəsizliyinə də ciddi təminat verə bilərdi. Digər tərəfdən onsuz da NATO-nun əsas güc mərkəzi ABŞ-dır. Belə bir ssenari olarsa Rusiyanın atacağı addımların əhəmiyyəti və təsiri olmayacaq. Çünki bu, iki dövlət arasında olan ittifaqdır. Amma hələ ki, danışılar prosesinə hazırlıq gedir, belə bir ssenarinin işə düşməsi ehtimallarını indidən demək olmaz. Ən azı bu ilin yaz, yay aylarına qədər bəzi məqamlar aydın olandan sonra proseslərin hansı istiqamətdə gedə biləcəyini deyə bilərik”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az