Uşaqlar üçün bağça sistemlərinin genişləndirilməsi Özbəkistanda qadınların məşğulluğunun artmasına səbəb olub

Bakı, 5 iyun, AZƏRTAC

2018–2022-ci illərdə Özbəkistanda məktəbəqədər təhsil şəbəkələrinin genişləndirilməsi qadın məşğulluğunun artmasına şərait yaradıb. AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Dünya Bankının iqtisadçıları Çiyu Nyu və Avralt-Od Purevjav, həmçinin Mərkəzi Avropa Universitetindən Dilnovoz Abdurazzakovanın müəllifliyi ilə aparılmış bir araşdırmada qeyd olunur.

Təxminən 37 milyon nəfər əhalisi olan Özbəkistanda 2017-ci ildə məktəbəqədər təhsilin əhatə dairəsi ən aşağı səviyyədə olub, yəni 3-7 yaş arası uşaqların cəmi 27%-i bağçaya gedirdi.

2018–2022-ci illər arasında hökumət məktəbəqədər müəssisələrin sayını üç dəfə artırmaqla genişmiqyaslı proqram həyata keçirdi (2024-cü ilin sonuna qədər bu göstərici 76%-ə çatdırılıb). Bu tədbir şəhər və kənd ərazilərində minlərlə ailənin evinə yaxın məsafədə bağçaların açılmasına imkan verdi.

“İlk baxışda belə sual yarana bilər: “Əgər qeyri-rəsmi uşaq baxıcılığı varsa, formal baxıcılıq nəyə lazımdır?” Lakin əldə olunan nəticələr gözlənilməz oldu”.

Araşdırma Dünya Bankının hər ay keçirdiyi “Özbəkistan vətəndaşlarını dinləmək” (Listening to the Citizens of Uzbekistan – L2CU) adlı milli sorğunun təxminən 1500 ailəni əhatə edən məlumatları əsasında aparılıb.

Tədqiqatçılar bu məlumatları məşğulluq və təhsil göstəriciləri ilə müqayisə edərək, bağça infrastrukturu genişlənmiş regionlardakı qadın məşğulluğunu, dəyişiklik baş verməmiş bölgələrlə tutuşdurublar. Bu metod məktəbəqədər siyasətin qadınların əmək bazarına çıxışına konkret təsirini ayırd etmək imkanı verib.

Nəticədə məlum olub ki, məktəbəqədər təhsilin genişlənməsi qadın məşğulluğunda 12 faiz (yaxud 3,3 faiz bəndi) artıma səbəb olub. Bu, qadınların ənənəvi olaraq əmək bazarına daxil olmaqda çətinlik çəkdiyi bir ölkə üçün mühüm göstəricidir.

Tədqiqatda qeyd olunur ki, əlçatan uşaq baxımı hətta qeyri-rəsmi baxımın yayğın olduğu şəraitdə belə qadınlar üçün sosial və struktur maneələri aradan qaldırır.

Bundan başqa, təhsilə yönələn yatırımlar məşğulluğa müsbət təsir göstərir, ailələr uşaq bağçalarını uşaqlar üçün insan kapitalına qoyulan sərmayə kimi qiymətləndirirlər.

Eyni zamanda vurğulanır ki, siyasətin effektivliyini düzgün qiymətləndirmək və onun təsirini gücləndirmək üçün bu cür tədbirlərin nəticələri sistemli şəkildə ölçülməlidir.