Icma.az
close
up
RU
Uşaqlarda heyvanlara qarşı şiddət artıb: Bu erkən psixoloji problemdir”

Uşaqlarda heyvanlara qarşı şiddət artıb: Bu erkən psixoloji problemdir”

Sfera.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Son zamanlar heyvanlara qarşı şiddət halları artmaqdadır. Xüsusilə azyaşlı uşaqların bu cür davranışlara meyilli olması cəmiyyət üçün ciddi siqnal hesab olunur. Mütəxəssislər bu vəziyyəti yalnız tərbiyə və nəzarət boşluğu ilə deyil, həm də dərin psixoloji səbəblərlə əlaqələndirirlər. 

Mövzu ilə bağlı Sfera.az-a açıqlama verən psixoloq Ülkər Məhərrəmovanın sözlərinə görə, heyvanlara qarşı göstərilən şiddət sadəcə adi davranış pozuntusu deyil, bu hallar arxasında ciddi psixoloji və sosial səbəblər dayanır:


“Heyvanlara qarşı şiddət erkən yaşlarda müşahidə olunursa, bu, çox vaxt psixoloji problemlərin göstəricisi olur. Son dövrlərdə zorakılıq halları və şiddət davranışları, təəssüf ki, uşaqlar arasında da yayılmağa başlayıb. Bu, cəmiyyət üçün təhlükəli siqnaldır”.


Psixoloq bildirib ki, cəmiyyətimizdə heyvanlara qarşı xüsusi münasibət formalaşıb. Lakin bəzi uşaqlar bu münasibəti düzgün anlamır və nəticədə qeyri-adekvat, qəddar davranışlar ortaya çıxır:

“Bizim cəmiyyətimizdə heyvanlara qarşı xüsusi münasibət mövcuddur. At olsun, it olsun, pişik olsun, hansı heyvan olursa olsun, onların yaşamaq haqqı var. Onlar da canlıdır və digər canlılar kimi, qorunmağa və mərhəmətə ehtiyac duyurlar”.

Ü.Məhərrəmova qeyd edib ki, uşaqların heyvanlara qarşı zorakı davranışlarının müxtəlif səbəbləri ola bilər: "Uşaqlarda təbii maraq olur. Kiçik yaşlı uşaqlar təbiətə qarşı maraqlıdır. Elektron oyuncaqları necə söküb araşdırırlarsa, heyvanlara qarşı da eyni maraq göstərirlər. Lakin bu, düzgün istiqamətə yönəldilməsə, şiddətli davranışlara çevrilə bilər.


İkinci səbəb ətraf mühitin təsiridir. Əgər uşaq valideynlərdən və ya cəmiyyət üzvlərindən heyvanlara qarşı şiddət görürsə, bunu normal davranış kimi qəbul edə bilər və eyni şəkildə təkrar edə bilər.


Digər səbəb əmr altında davranışdır. Bəzən böyüklər uşaqlara "iti öldür", "pişiyi uzağa at" kimi tapşırıqlar verirlər. Bu, uşağın empati hissini öldürür və şiddəti adiləşdirir.


Travmalar və psixoloji gərginlik də uşaqların davranışına təsir edir. Uşaqlar travmatik hadisələr yaşadıqda və ya yüksək stress altında olduqda, daxili gərginliklərini heyvanlara qarşı zorakılıqla boşaltmağa çalışa bilərlər.


Sosial təqlid və mediyanın təsiri də güclüdür. Televiziyada, filmlərdə və video oyunlarda şiddət normallaşdırıldığı üçün uşaqlar bu davranışları təqlid edirlər. Bəzi hallarda isə heyvanlara qarşı seksual zorakılıq halları da müşahidə edilir ki, bu da artıq ciddi psixiatrik müdaxilə tələb edir.


Qoruma və sahiblik hissinin pozulması da davranışlara təsir göstərir. Bəzi uşaqlarda heyvanlara qarşı həddindən artıq bağlılıq yaranır. Elə hallar olur ki, uşaq sevdiyi heyvanın başqası tərəfindən öldürülməməsi üçün onu özü öldürür. Bu da çox ciddi bir psixoloji pozuntudur”.


Psixoloq bildirib ki, bu tip davranışların qarşısını almaq üçün valideynlərin və təhsil müəssisələrinin maarifləndirmə işləri görməsi vacibdir. Eyni zamanda belə uşaqların mütəxəssis tərəfindən dəyərləndirilməsi şərtdir: 


“Uşaqlar kiçik yaşlardan mərhəmət, empatiya və əxlaqi dəyərlərlə tərbiyə olunmalıdır. Əgər valideyn bu yükü tək daşıya bilmirsə, mütləq psixoloq və ya psixiatr köməyinə müraciət olunmalıdır. Heyvanlara necə davranmaq lazımdır, onlara necə şəfqət göstərmək gərəkdir, bu uşaqlara öyrədilməlidir”.

Ü.Məhərrəmova onu da əlavə etdi ki, mərhəmətli və mənəvi dəyərlərlə zəngin bir cəmiyyətin formalaşması üçün uşaqlara doğru davranışları öyrətmək böyüklərin borcudur:

“Unutmamalıyıq ki, insan insanlığı ilə yüksəlir. Sağlam düşüncəli, empatiya qabiliyyəti olan bir nəsil yetişdirmək bizim, yəni böyüklərin borcudur”.


Bəsti Rəfizadə
Sfera.az

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:152
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 22 May 2025 11:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see309

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see301

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see268

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see248

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see248

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see247

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see240

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see232

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see230

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see225

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see206

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see205

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see204

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see203

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see203

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see198

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see197

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see195

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see191

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri