Icma.az
close
up
RU
ÜST həyəcan təbili çalır: Nipah yeni pandemiyaya səbəb ola bilərmi?

ÜST həyəcan təbili çalır: Nipah yeni pandemiyaya səbəb ola bilərmi?

Qaynarinfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

COVID-19 pandemiyasından sonra mütəxəssislər dünyada bundan sonra daha tez-tez yeni pandemiyaların yaşanacağını bildirirdilər. İndi isə yeni bir virus bu narahatlıqları daha da artırıb. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, Hindistanda yarasalardan yoluxan və müalicəsi olmayan nipah virusu səbəbilə həyəcan siqnalı verilib. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) virusu "epidemik risk daşıyan” patogenlər siyahısına daxil edərək təcili araşdırma çağırışı edib. Bu virus yeni pandemiyanın başlanğıcı ola bilərmi? Təhlükənin miqyası nə qədər böyükdür? 

Hindistanın Qərbi Benqal ştatında, xüsusilə Kalküta və ətraf ərazilərdə son günlərdə aşkarlanan nipah virusu qlobal narahatlıq yaradıb. Aralarında həkim və tibb bacılarının da olduğu azı beş nəfərdə virus təsdiqlənib və bu hal səhiyyə qurumlarını hərəkətə keçirib.

Özəl xəstəxanada çalışan iki tibb bacısında aşkar edilən virusun, diaqnoz qoyulmadan həyatını itirən bir xəstədən yoluxduğu ehtimal edilir. Xəstəxanada çalışan tibb bacılarından birinin komada olduğu bildirilir, təxminən 100 nəfər isə yüksək riskli təmaslı kimi karantinə alınıb.

ÜST nipah virusunu "təcili araşdırma və inkişaf tələb edən prioritet patogenlər” siyahısına daxil edib.

"Nipah virusu adi bir epidemiya törədicisi kimi qiymətləndirilməməlidir. Nipah ən ölümcül zoonotik viruslardan biridir.  Nipah virusu infeksiyalarında ölüm göstəriciləri yüzdə 40 ilə 70 arasında dəyişir. Bu rəqəmlər virusun təkcə yoluxucu deyil, eyni zamanda son dərəcə dağıdıcı klinik mənzərə yaratdığını göstərir", deyə infeksion xəstəliklər üzrə mütəxəssis professor doktor Ümit Savaşçı "Hurriyet"ə bildirib.

İnfeksion xəstəliklər və klinik mikrobiologiya üzrə mütəxəssis dosent doktor Hüsrev Diktaş isə qeyd edib ki, nipah virusu xüsusilə Cənub və Cənub-Şərqi Asiya ölkələrində geniş yayılan zoonotik xəstəlikdir, yəni heyvanlardan insanlara yoluxur. Onun sözlərinə görə, virus bu bölgələrdə zaman-zaman epidemiya şəklində yayılır və bu hallar təəssüf ki, yüzdə 75-ə çatan ölüm göstəriciləri ilə müşayiət oluna bilir.

Professor doktor Ümit Savaşçı nipah virusu infeksiyasının erkən mərhələdə əlamətlərinin çox vaxt spesifik olmadığını, xəstəliyin ilkin dövrdə qripə bənzər simptomlarla keçə bildiyini vurğulayıb və erkən əlamətləri belə sıralayıb:

* Qızdırma

* Şiddətli baş ağrısı

Əzələ və oynaq ağrıları

* Halsızlıq

* Şüur bulanıqlığı

Savaşçı bildirib ki, xəstəliyin irəliləyən mərhələlərində ensefalit (beyin iltihabı), qıcolmalar, tənəffüs çatışmazlığı, koma və çoxsaylı orqan çatışmazlığı inkişaf edə bilər və bu proses günlər ərzində ölümlə nəticələnə bilər.

Nipah virusunda erkən diaqnoz həyati əhəmiyyət daşıyır. Diaqnoz yalnız klinik əlamətlərlə deyil, qabaqcıl laboratoriya üsulları ilə qoyulur. PCR metodu ilə virusun genetik materialının aşkarlanması, qan, beyin-onrğa mayesi və tənəffüs nümunələrinin yüksək biotəhlükəsizlik səviyyəsinə malik laboratoriyalarda təhlili tələb olunur. Bu səbəbdən nipah şübhəsi olan xəstələrin dərhal izolyasiya edilməsi və istinad mərkəzlərinə yönləndirilməsi vacibdir.

Professor Ümit Savaşçı qeyd edib ki, virusun təbii rezervuarı meyvə yarasalarıdır, lakin əsas təhlükə insanlar arasında yoluxmadır. Onun sözlərinə görə, nipah virusu xəstə şəxsin bədən mayeləri ilə birbaşa təmas yolu ilə ötürülə bilər və xüsusilə səhiyyə işçiləri ilə xəstə yaxınları üçün ciddi risk yaradır. Xəstəxana mənşəli yoluxmalar bu virusda diqqətçəkici səviyyədədir.

Dosent doktor Hüsrev Diktaş isə əlavə edib ki, xüsusilə meyvə yarasalarının meyvələrlə və insanlarla təması nəticəsində yoluxma baş verir. Bu təmasdan sonra 4–14 gün ərzində xəstəlik əlamətləri ortaya çıxır, lakin bu müddət 45 günə qədər uzana bilər. Diktaş vurğulayıb ki, xəstəliyin ən böyük problemlərindən biri ağır tənəffüs çatışmazlığına, yəni ağciyər infeksiyasına qədər irəliləyə bilməsidir və eyni zamanda beyin infeksiyasına da yol aça bilər.

Professor Ümit Savaşçı nipah virusuna qarşı təsdiqlənmiş peyvəndin və ya spesifik antiviral müalicənin mövcud olmadığını bildirib. Hazırkı yanaşmanın tamamilə dəstək müalicəsinə əsaslandığını qeyd edən mütəxəssis, bu səbəbdən erkən diaqnoz, izolyasiya və təmaslıların izlənməsinin xəstəliklə mübarizədə ən təsirli vasitələr olduğunu deyib.

"Cəmiyyət panikaya qapılmamalıdır, lakin laqeydlik də ciddi nəticələrə yol aça bilər", deyən Ümit Savaşçı əsas ictimai səhiyyə tədbirlərinin əhəmiyyətini vurğulayıb:

* Əl və təmas gigiyenasına diqqət yetirilməsi

* Yuyulmamış meyvə və içkilərdən uzaq durulması

* Yoluxmuş şəxslərlə yaxın təmasdan çəkinilməsi

* Səhiyyə müəssisələrində infeksiya nəzarəti qaydalarına ciddi əməl olunması

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:293
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 26 Yanvar 2026 17:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri