Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Viruslar cəsusdur, aldatma qabiliyyətləri var Alimlərdən şok

Viruslar cəsusdur, aldatma qabiliyyətləri var Alimlərdən şok

Medicina saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.


Viruslar uzun müddətdir ki, aldatma ustaları hesab olunurlar: onlar hüceyrələrə nüfuz edir, onları özləri üçün işləməyə məcbur edir və oyun qaydalarını tez bir zamanda dəyişdirirlər. Lakin yeni tədqiqatlar göstərir ki, bu da son deyil.

Medicina.az xəbər verir ki, bəzi viruslar sözün əsl mənasında digər virusların kimyəvi siqnallarını "eşidə" və bəzən bu məlumatdan öz xeyrinə istifadə edə bilirlər.

Bu tədqiqat bakteriyaları yoluxduran bakteriofaqlar — viruslar haqqındadır. Alimlər virus "ünsiyyətini" öyrənmək üçün məhz bu bakteriofaqlardan istifadə ediblər. Bakteriofaqlar torpaqda, suda, qidada və heyvan və insanların bağırsaqlarında yaşayır və uzun müddətdir ki, mikrokosmosun vacib bir hissəsi hesab olunur.

Ekseter Universitetinin tədqiqatçıları bu virusların həyatlarında ən vacib qərarlardan birini qəbul etmək üçün istifadə etdikləri kimyəvi siqnallar sisteminə diqqət yetirib: ev sahibi hüceyrəni dərhal məhv edib çoxaltmaq, yoxsa bir müddət onun içində hərəkətsiz qalmaq.

Bu sistem arbitrium adlanır. O, qısa peptidlərə - kiçik siqnal molekullarına əsaslanır. Əvvəllər hər bir virusun yalnız öz siqnallarını tanıdığı, sanki öz gizli dilində ünsiyyət qurduğu düşünülürdü. Yeni tədqiqatlar, faqların yad siqnallara - hətta digər növlərin və bəzən hətta digər cinslərin viruslarından gələn siqnallara da cavab verə biləcəyini aşkar edib. Bu o deməkdir ki, viruslar həqiqətən də başqalarının "söhbətlərini" eşidə bilər.

Maraqlı hissə də burada ortaya çıxır. Yad siqnal mütləq kömək etmir. Bəzən virusu çaşdırır və onu əlverişsiz bir qərar verməyə məcbur edir. Məsələn, faq aktiv şəkildə çoxalmaq əvəzinə, daha "səssiz" rejimə keçə bilər və ya əksinə, hüceyrənin ən böyük fayda vermədiyi bir vaxtda onu məhv etməyə başlaya bilər. Məqalənin müəllifləri birbaşa bildirirlər ki, bu cür növlərarası siqnallar lizis və lizogeniya arasındakı keçid, yəni hüceyrə ölümünə səbəb olan sürətli çoxalma ilə nəticələnə bilər.

Viruslar kimyəvi söhbətlərin, dinləmənin və bəzən dezinformasiyanın daim baş verdiyi bir mühitdə mövcuddurlar. Bir virus siqnalı başqa bir virusu onun üçün səhv olan bir qərara sövq edə bilər.

Bu iş viruslar anlayışını dəyişdirir. Onlar adətən çox sadə parazitlər kimi təsvir olunurlar: hüceyrəyə daxil olur, çoxalır və sonra çıxırlar, amma bu belə deyil.

Bakteriyalara yoluxan viruslar belə bir növ kimyəvi ekosistemdə iştirak edə bilər və burada yalnız sahibi deyil, həm də qonşu rəqibləri nəzərə almalıdırlar.

Bakteriofaqlar uzun müddətdir ki, təhlükəli bakteriyalara, xüsusən də antibiotiklərə davamlı olanlara qarşı potensial bir vasitə hesab olunurlar. Əgər faqlar həqiqətən bir-birinə kimyəvi siqnallar vasitəsilə təsir göstərə bilirlərsə, bu, faq terapiyası üçün vacib ola bilər: bəzi viruslar nəzəri olaraq digərlərinin təsirini gücləndirə və ya zəiflədə bilər.

Biz hiyləgərliyin, aldatmanın və məlumat uğrunda mübarizənin mürəkkəb orqanizmlərin qoruğu olduğunu düşünməyə öyrəşmişik. Beyni və ya sinir sistemi olmayan viruslar belə, başqalarının mesajlarının dəyərini başa düşür və onlardan öz xeyrinə istifadə edə bilirlər.

Aygün Musayeva


Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:163
embedMənbə:https://www.medicina.az
archiveBu xəbər 14 Aprel 2026 16:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see412

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see331

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see311

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see306

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see295

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see288

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see285

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see280

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see266

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see265

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see256

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see241

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see236

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see225

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see221

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see200

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see198

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see190

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see181

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri