Yaponiya öldürücü silah ixracına başlayacağını açıqladı

Yaponiya onilliklərdir qüvvədə olan öldürücü silah ixracı ilə bağlı qaydalarda yumşalmaya getdiyini açıqlayaraq tarixi bir addım atdı. Bu qərar Çinin sərt reaksiyasına səbəb oldu; Pekin bunu “məsuliyyətsiz militarizasiya” kimi qiymətləndirərək prosesi diqqətlə izləyəcəyini bildirdi. SİA xarici KİV -ə istinadən xəbər verir ki, Yaponiya hökumət sözçüsü Minoru Kiharanın sözlərinə görə, islahat 1970-ci illərdən bəri qüvvədə olan öldürücü silah satışına qoyulan qadağanı faktiki olaraq aradan qaldırır və ölkəyə beynəlxalq müdafiə bazarında daha böyük rol qazandırmağı hədəfləyir.

Bu günə qədər, 2014-cü ildə qəbul edilmiş və əvvəlki sərt məhdudiyyətləri qismən yumşaldan qanundan sonra ixrac yalnız beş sahə üzrə avadanlıqlarla məhdudlaşırdı: axtarış-xilasetmə, daşınma, siqnalizasiya, müşahidə və mina təmizləmə. Baş nazir Sanae Takaichi X hesabında etdiyi açıqlamada bildirib: “Bu dəyişikliklə birlikdə prinsip etibarilə bütün müdafiə avadanlıqlarının ötürülməsi mümkün olacaq.”

Kihara mətbuat konfransında deyib: “Bu qərarlar ölkəmizi əhatə edən təhlükəsizlik mühitində dəyişikliklərin sürətlə artdığı bir dövrdə qəbul olunub. Məqsəd Yaponiyanın təhlükəsizliyini təmin etməklə yanaşı, bölgədə və beynəlxalq ictimaiyyətdə sülh və sabitliyə daha çox töhfə verməkdir.” O əlavə edib: “Bu gün heç bir ölkə öz sülhünü və təhlükəsizliyini təkbaşına qoruya bilməz.”

Yaponiyanın açıqlaması ölkə daxilində fərqli reaksiyalar doğurub. Dəstək verənlər hesab edir ki, bu dəyişiklik Tokionu beynəlxalq müdafiə təchizat zəncirlərinə daha çox inteqrasiya edəcək və tərəfdaş ölkələrlə hərbi, diplomatik və iqtisadi əlaqələri gücləndirəcək. Tənqid edənlər isə Takaichini təhlükəli müharibə yönümlü dönüş etməkdə ittiham edir və ölkə üzrə etiraz aksiyalarının keçiriləcəyini bildirirlər.

Çin isə Tokionun beynəlxalq silah bazarına daxil olmaq üçün uzun illər qüvvədə olan ixrac qaydalarını yumşaltmasından sonra Yaponiyanın “məsuliyyətsiz militarizasiyasına” qarşı çıxacağını bəyan edib.

Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Guo Jiakun mətbuat konfransında bildirib ki, Pekin bu məsələ ilə bağlı ciddi narahatlıq keçirir: “Çin də daxil olmaqla beynəlxalq ictimaiyyət bu məsələni çox diqqətlə izləyəcək və Yaponiyanın bu yeni məsuliyyətsiz militarizasiya formasına qətiyyətlə qarşı çıxacaq.”