Yeni Azərbaycan Partiyasının tarixi missiyası və müasir dövlətçilik modelində rolu

Azərbaycanın müasir siyasi tarixində mühüm dönüş nöqtəsi olan 1992-ci il noyabrın 21-i yalnız bir partiyanın yaradılması ilə məhdudlaşmırdı. Bu tarix həm də dövlətçiliyin qorunması, milli şüurun möhkəmlənməsi və Azərbaycan xalqının gələcəyə doğru yönəlmiş siyasi iradəsinin təcəssümü idi. Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) təsis olunması ölkənin siyasi böhran yaşadığı, hakimiyyət boşluğunun yarandığı, torpaqların işğal olunduğu və dövlət institutlarının dağılmaq təhlükəsi ilə üzləşdiyi bir dövrdə həyata keçirilmiş strateji tarixi addım idi.

Naxçıvanda ölkənin bütün bölgələrindən olan 550 nəfərlik təşəbbüs qrupunun iştirakı ilə keçirilən təsis konfransı Azərbaycan cəmiyyətinin gələcək taleyi üçün həlledici qərarların qəbul edildiyi bir tribunaya çevrildi. Konfransda partiyanın Nizamnamə və Proqramının qəbul edilməsi, Siyasi Şura və İdarə Heyətinin formalaşdırılması, böyük dövlət xadimi Heydər Əliyevin yekdilliklə YAP-ın sədri seçilməsi ölkədə yeni siyasi mərhələnin əsasını qoydu. YAP-ın yaranması yalnız siyasi təşkilatlanma deyildi – bu, parçalanmaqda olan dövlətin milli həmrəylik və xilaskarlıq platformasının yaradılması idi. Heydər Əliyevin siyasi liderliyi 1993-cü ildə xalqın tələbi ilə hakimiyyətə qayıdışından sonra YAP-ın tarixi missiyasını daha da gücləndirdi. Ulu Öndərin “Mən müstəqilliyi qorumaq üçün gəlmişəm” sözləri məhz bu dövrdə Azərbaycanın gələcək inkişaf modelinin açar ideyasına çevrildi. Yeni Konstitusiyanın qəbulu, dövlət idarəetmə sisteminin formalaşdırılması, milli ordunun yaradılması, siyasi sabitliyin təmin olunması Heydər Əliyev dövründə YAP-ın dövlətçilik missiyasının əsas istiqamətləri oldu.

2003-cü ildən etibarən Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Yeni Azərbaycan Partiyasının fəaliyyəti yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoydu. İlham Əliyevin siyasi kursu ölkədə modernizasiya, çevik idarəetmə, infrastruktur quruculuğu, sosial müdafiə sisteminin gücləndirilməsi və beynəlxalq nüfuzun artırılması kimi istiqamətlərlə davam etdi. Bu dövrdə YAP həm təşkilati, həm ideoloji, həm də siyasi güc baxımından Cənubi Qafqazın ən böyük və nüfuzlu siyasi partiyasına çevrildi. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi dövrü eyni zamanda YAP-ın struktur modernizasiyası ilə xarakterizə olunur. 2021-ci ildə keçirilən VII Qurultay partiya tarixində yeni mərhələ açdı. Qurultayda yeni Nizamnamənin qəbulu, İdarə Heyətinin, Təftiş Komissiyasının və Veteranlar Şurasının formalaşdırılması YAP-ın idarəetmə modelində çeviklik və şəffaflığı təmin etdi. Prezident İlham Əliyevin qərarı ilə Mehriban xanım Əliyevanın partiya sədrinin birinci müavini təyin edilməsi qadınların siyasi iştirakının gücləndirilməsi, dövlət siyasətində humanist və inklüziv yanaşmanın inkişaf etdirilməsi baxımından mühüm siyasi addım kimi dəyərləndirilir. YAP-ın ideoloji bazası dövlətçilik, azərbaycançılıq, qanunun aliliyi, sosial ədalət, multikultural dəyərlər və vətəndaş həmrəyliyi prinsipləri üzərində qurulub. Partiya yaranan gündən Azərbaycan vətəndaşlarını irqindən, dinindən, cinsindən və sosial mənsubiyyətindən asılı olmayaraq vahid milli inkişaf hədəfləri ətrafında birləşdirən siyasi institut kimi çıxış edib.

44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan Böyük Zəfər YAP-ın siyasi xəttinin ən böyük tarixi nəticələrindən biri olmaqla yanaşı, Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin müdrik liderliyinin təsdiqidir. Dövlətin güclü diplomatik fəaliyyəti, ordunun modernizasiyası və milli həmrəyliyin təmin olunması YAP-ın ideoloji xəttinin praktik nəticələrinin göstəricisi oldu. Bu qələbə partiyanın qarşısında yeni vəzifələr – işğaldan azad edilmiş ərazilərdə quruculuq, bərpa və Böyük Qayıdış strategiyasının icrası kimi prioritetlər müəyyənləşdirdi. Postmüharibə dövründə YAP “iqtidar–xalq” münasibətlərinin yeni modelini formalaşdıraraq cəmiyyətlə siyasi dialoqu gücləndirir, islahatların ideoloji və təşkilati avanqardı kimi çıxış edir. Bu gün yüz minlərlə üzvü ilə partiya Azərbaycan dövlətçiliyinin dayaqlarından biri kimi öz mövqeyini daha da möhkəmləndirir.

2025-ci ildə təsisindən 33 il ötən YAP artıq ölkənin siyasi həyatının sadəcə iştirakçısı deyil, onun strateji istiqamətlərini müəyyənləşdirən, xalqın etimadını daşıyan, milli dövlətçilik ideallarının daimi müdafiəçisi olan avanqard siyasi institutdur. Yeni Azərbaycan Partiyası tarixdən aldığı güclə bu günü idarə edir və Azərbaycanı daha güclü gələcəyə aparan siyasi xəttin ideoloji mərkəzi rolunu oynayır.

Namiq Əhmədov

YAP Xəzər rayon təşkilatının sədri