Icma.az
close
up
RU
Yerin atmosferini kosmosa aparan elektrik sahəsi aşkarlanıb

Yerin atmosferini kosmosa aparan elektrik sahəsi aşkarlanıb

Bizimyol portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Alimlər, Yerin atmosfer qatından çox yüksəkdə, hələ ki, gizli olan bir elektrik sahəsinin varlığını aşkar ediblər. Bu sahə, Yerin yuxarı qatlarına təsir edərək, hissəciklərin kosmosa doğru hərəkət etməsinə səbəb olur.

Bizimyol.info xəbər verir ki, ilk dəfə olaraq NASA-nın "Endurance" raketi ilə ölçülən bu ambipolyar elektrostatik sahənin nəticələri "Nature" jurnalında dərc edilib.

Bu elektrik sahəsi, hərçənd zəif olsa da, Arktika üzərində 250-768 km yüksəklikdə təxminən 0,55 volt gücündədir. Lakin sahənin təsiri çox güclüdür. O, ionosferin hündürlüyünü 271% artırır və oksigenin maqnetosferə axışını 3800%-dən çox gücləndirir. Bu proses, "polar külək" adlanır və Yerin atmosferinin uzun müddətli qorunmasına, eləcə də kosmik havanın formalaşmasına təsir edir.

Bu elektrik sahəsi, günəş şüalarının təsiri ilə yüngül elektronlar və ağır ionlar arasında qarşılıqlı əlaqə nəticəsində meydana gəlir. Həmin ionlar bir arada qalaraq plazma yaradır, ambipolyar sahə isə onları birləşdirir. Bu şəkildə hissəciklər, Yerin maqnit xətləri boyunca kosmosa doğru hərəkət edir.

NASA tərəfindən göndərilən raket, may ayında 2022-ci ildə Şpitsbergen adasından havaya qalxıb, 768 km məsafəni uçaraq uğurla Qrenlandiya dənizinə eniş edib. Potensialı kiçik olsa da, bu sahə hidrogen və oksigen ionlarına təsir edərək onları atmosferin yuxarı qatlarına doğru aparır.

Aparıcı elmi işçi Qlin Kollinsonun sözlərinə görə, ambipolyar sahə Yerin üçüncü qlobal enerji sistemi kimi qəbul edilməlidir. Bu sistem, yer qabığı və maqnit sahəsi ilə yanaşı, atmosfer qazlarının axışını, kosmik havanı və planetin uzunmüddətli stabilliyini formalaşdırır.

Alimlər həmçinin vurğulayıblar ki, belə sahələr ionlaşdırılmış atmosferə sahib olan bütün planetlərdə mövcud olmalıdır. Bu da ekzoplanetlərin yaşama qabiliyyətini qiymətləndirmək üçün vacib bir məlumat verir.

Qadir, Bizimyol.info

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:182
embedMənbə:https://bizimyol.info
archiveBu xəbər 08 Yanvar 2026 09:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see363

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see303

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see301

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see301

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see296

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see277

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see277

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see277

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see262

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see258

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see256

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see255

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see251

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see250

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see249

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see244

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see242

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see232

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see228

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see201
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri