Icma.az
close
up
RU
Yerin atmosferini kosmosa aparan elektrik sahəsi aşkarlanıb

Yerin atmosferini kosmosa aparan elektrik sahəsi aşkarlanıb

Bizimyol portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Alimlər, Yerin atmosfer qatından çox yüksəkdə, hələ ki, gizli olan bir elektrik sahəsinin varlığını aşkar ediblər. Bu sahə, Yerin yuxarı qatlarına təsir edərək, hissəciklərin kosmosa doğru hərəkət etməsinə səbəb olur.

Bizimyol.info xəbər verir ki, ilk dəfə olaraq NASA-nın "Endurance" raketi ilə ölçülən bu ambipolyar elektrostatik sahənin nəticələri "Nature" jurnalında dərc edilib.

Bu elektrik sahəsi, hərçənd zəif olsa da, Arktika üzərində 250-768 km yüksəklikdə təxminən 0,55 volt gücündədir. Lakin sahənin təsiri çox güclüdür. O, ionosferin hündürlüyünü 271% artırır və oksigenin maqnetosferə axışını 3800%-dən çox gücləndirir. Bu proses, "polar külək" adlanır və Yerin atmosferinin uzun müddətli qorunmasına, eləcə də kosmik havanın formalaşmasına təsir edir.

Bu elektrik sahəsi, günəş şüalarının təsiri ilə yüngül elektronlar və ağır ionlar arasında qarşılıqlı əlaqə nəticəsində meydana gəlir. Həmin ionlar bir arada qalaraq plazma yaradır, ambipolyar sahə isə onları birləşdirir. Bu şəkildə hissəciklər, Yerin maqnit xətləri boyunca kosmosa doğru hərəkət edir.

NASA tərəfindən göndərilən raket, may ayında 2022-ci ildə Şpitsbergen adasından havaya qalxıb, 768 km məsafəni uçaraq uğurla Qrenlandiya dənizinə eniş edib. Potensialı kiçik olsa da, bu sahə hidrogen və oksigen ionlarına təsir edərək onları atmosferin yuxarı qatlarına doğru aparır.

Aparıcı elmi işçi Qlin Kollinsonun sözlərinə görə, ambipolyar sahə Yerin üçüncü qlobal enerji sistemi kimi qəbul edilməlidir. Bu sistem, yer qabığı və maqnit sahəsi ilə yanaşı, atmosfer qazlarının axışını, kosmik havanı və planetin uzunmüddətli stabilliyini formalaşdırır.

Alimlər həmçinin vurğulayıblar ki, belə sahələr ionlaşdırılmış atmosferə sahib olan bütün planetlərdə mövcud olmalıdır. Bu da ekzoplanetlərin yaşama qabiliyyətini qiymətləndirmək üçün vacib bir məlumat verir.

Qadir, Bizimyol.info

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:176
embedMənbə:https://bizimyol.info
archiveBu xəbər 08 Yanvar 2026 09:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see300

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see297

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see292

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see275

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see274

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see268

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see266

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see247

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see232

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see216

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see215

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see213

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see209

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see203

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see199

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see192

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see188

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see187

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri