Icma.az
close
up
RU
Yerin atmosferini kosmosa aparan elektrik sahəsi aşkarlanıb

Yerin atmosferini kosmosa aparan elektrik sahəsi aşkarlanıb

Bizimyol portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Alimlər, Yerin atmosfer qatından çox yüksəkdə, hələ ki, gizli olan bir elektrik sahəsinin varlığını aşkar ediblər. Bu sahə, Yerin yuxarı qatlarına təsir edərək, hissəciklərin kosmosa doğru hərəkət etməsinə səbəb olur.

Bizimyol.info xəbər verir ki, ilk dəfə olaraq NASA-nın "Endurance" raketi ilə ölçülən bu ambipolyar elektrostatik sahənin nəticələri "Nature" jurnalında dərc edilib.

Bu elektrik sahəsi, hərçənd zəif olsa da, Arktika üzərində 250-768 km yüksəklikdə təxminən 0,55 volt gücündədir. Lakin sahənin təsiri çox güclüdür. O, ionosferin hündürlüyünü 271% artırır və oksigenin maqnetosferə axışını 3800%-dən çox gücləndirir. Bu proses, "polar külək" adlanır və Yerin atmosferinin uzun müddətli qorunmasına, eləcə də kosmik havanın formalaşmasına təsir edir.

Bu elektrik sahəsi, günəş şüalarının təsiri ilə yüngül elektronlar və ağır ionlar arasında qarşılıqlı əlaqə nəticəsində meydana gəlir. Həmin ionlar bir arada qalaraq plazma yaradır, ambipolyar sahə isə onları birləşdirir. Bu şəkildə hissəciklər, Yerin maqnit xətləri boyunca kosmosa doğru hərəkət edir.

NASA tərəfindən göndərilən raket, may ayında 2022-ci ildə Şpitsbergen adasından havaya qalxıb, 768 km məsafəni uçaraq uğurla Qrenlandiya dənizinə eniş edib. Potensialı kiçik olsa da, bu sahə hidrogen və oksigen ionlarına təsir edərək onları atmosferin yuxarı qatlarına doğru aparır.

Aparıcı elmi işçi Qlin Kollinsonun sözlərinə görə, ambipolyar sahə Yerin üçüncü qlobal enerji sistemi kimi qəbul edilməlidir. Bu sistem, yer qabığı və maqnit sahəsi ilə yanaşı, atmosfer qazlarının axışını, kosmik havanı və planetin uzunmüddətli stabilliyini formalaşdırır.

Alimlər həmçinin vurğulayıblar ki, belə sahələr ionlaşdırılmış atmosferə sahib olan bütün planetlərdə mövcud olmalıdır. Bu da ekzoplanetlərin yaşama qabiliyyətini qiymətləndirmək üçün vacib bir məlumat verir.

Qadir, Bizimyol.info

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:180
embedMənbə:https://bizimyol.info
archiveBu xəbər 08 Yanvar 2026 09:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see393

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see369

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see310

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see289

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see285

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see278

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see267

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see260

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see259

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see246

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see233

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see230

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see227

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see225

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see225

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see222

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see218

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see213

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see213

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri