Yuxu rejimi insanı depressiyaya sala bilər

İnsanlar vaxtı fərqli qavrayırlar: bəziləri uzunmüddətli planlar qurur, digərləri indiki zamanda yaşayır, digərləri isə keçmişə diqqət yetirirlər. Sirkadian ritmləri də dəyişir: bəziləri erkən oyanır, digərləri isə gecələr aktiv olur. Varşava Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan yeni bir araşdırma bu iki xüsusiyyətin əhval-ruhiyyəyə təsirini araşdırıb.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, araşdırma nəticəsi "Şəxsiyyət və Fərdi Fərqlər" (PID) jurnalında dərc edilib.

Əvvəllər həm zaman qavrayışının, həm də xronotipin (üstünlük verilən yuxu və oyanma vaxtları) depressiv simptomlarla əlaqəli olduğu məlum idi. Professor Konrad Yankovski bu xüsusiyyətlərdən birinin - məsələn, gələcəyə yönəlmiş yanaşmanın - xronotipə və onun vasitəsilə əhval-ruhiyyəyə təsir göstərə biləcəyini ilk sınaqdan keçirən şəxs olub.

"Hər iki amilin fərdi olaraq depressiya ilə əlaqəli olduğunu bilirdik. Mən onların arasında bir əlaqənin olub-olmadığını anlamaq istəyirdim", - deyə tədqiqatçı bildirib.

Onlayn sorğuda əsasən qadınlar olmaqla 18-63 yaş arası 343 yetkin iştirak edib. İştirakçılar üç testi tamamlayıblar: zaman qavrayışı, xronotip və depressiv simptomlar.

Tədqiqat təsdiqləyib ki, depressiv simptomlar keçmişə mənfi baxışı olan, indiki zamana nəzarət edə bilməyən və gələcəyə zəif diqqət yetirən insanlarda daha çox rast gəlinir. Daha balanslı zaman perspektivinə malik olanlar daha yaxşı əhval-ruhiyyədə olduqlarını bildiriblər. Gecə oyaq qalanlar daha yüksək depressiya səviyyələrini nümayiş etdiriblər. Onların keçmişə müsbət baxışı daha az olubi, gələcək üçün daha az plan qurublar və daha çox "balanssız" zaman profili göstəriblər.

Tədqiqat xronotip zaman perspektivi ilə depressiv simptomlar arasındakı əlaqəni qismən izah edir. Keçmişə daha müsbət baxışı olan və gələcəyə güclü inam bəsləyənlərdə depressiya riski daha aşağıdır.

Xəzər

“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin