Icma.az
close
up
RU
Yuxular günümüzə necə təsir edir? Yeni ARAŞDIRMA

Yuxular günümüzə necə təsir edir? Yeni ARAŞDIRMA

Lent az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Yeni araşdırma yuxularla gün ərzindəki rifahımız arasında əlaqə tapıb.

Neyroalimlər iddia edirlər ki, yuxularda yaşadığımız duyğular ertəsi gün səhər əhvalımıza təsir edə bilər və həmçinin uzunmüddətli emosional tənzimləmə mexanizmlərimizlə müxtəlif yollarla əlaqələndirilir.

Lent.az-ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, alimlər təhlillərini yuxulardakı qorxunun adaptiv funksiyaya xidmət edə biləcəyi ilə bağlı geniş yayılmış fərziyyəyə əsaslandırıblar - məruz qalma terapiyasına bənzər bir təlim modeli, burada insanın tədricən təhlükəsiz bir mühitdə qorxuya reaksiya verməyi öyrəndiyi bir növ. Həqiqət budur ki, yuxularda biz nisbətən qorunan bir məkanda yaşayırıq: hadisələr həyəcan verici olsa belə, oyanış təhlükəni dayandırır, buna görə də nəzəri olaraq qorxu beynin təhdidlərə real nəticələr olmadan reaksiya verməsinə kömək edə bilər.

Araşdırmanın məqsədi yuxularda olan emosiyaların, xüsusən də qorxu və sevincin insanın oyanma zamanı emosional vəziyyətinə təsir edib-etmədiyini müəyyən etmək olub. Bunu etmək üçün komanda 500-dən çox iştirakçının yuxu hesabatlarını təhlil edib. 

Araşdırmaçılar böyük bir dil modeli və maşın öyrənmə alqoritmlərindən istifadə edərək yuxulardakı emosiya səviyyəsini, xüsusən də qorxu və müsbət emosiyaları avtomatik olaraq təsnif edib və ölçüblər. Nəticədə əldə edilən göstəricilər ertəsi gün iştirakçıların emosional vəziyyətləri ilə müqayisə edilib.

Nəticələr qeyri-müəyyən olub. Gündəlik səviyyədə yuxularda daha çox qorxu, ertəsi gün səhər əhval-ruhiyyənin pisləşməsi ilə əlaqələndirilib. Lakin fərdi səviyyədə fərqli bir model müşahidə edilib: emosiyaları yatırmaq əvəzinə qəbul etmək kimi daha adaptiv emosional tənzimləmə strategiyalarından istifadə edən insanların, orta hesabla, yuxularında daha çox qorxu bildirmə ehtimalı daha yüksək olub.

Araşdırmaçılar yalnız qorxuya deyil, həm də müsbət emosiyalara, xüsusən də sevincə xüsusi diqqət yetiriblər. Onlar yuxuların emosional mürəkkəbliyinin, yəni müxtəlif emosiyaların eyni vaxtda mövcudluğunun əhəmiyyət kəsb edib-etmədiyini araşdırıblar. Məlum olub ki, yuxularda qorxu və sevincin kombinasiyası olduqda, iştirakçıların səhərlər mənfi əhval-ruhiyyə bildirmə ehtimalı daha azdır. Bu, tədqiqatın yeni və gözlənilməz tapıntılarından biri olub və bu, yuxularda emosional müxtəlifliyin qoruyucu təsirini göstərə bilər.

Araşdırmaçılar həmçinin emosional emalın nə vaxt baş verdiyi sualına da toxunublar: yuxu zamanı, yoxsa oyandıqdan sonra, insanın yuxunu xatırlayıb yenidən şərh etməsi. Lakin hazırda bu məsələ ilə bağlı elmi fikir birliyi yoxdur. Əvvəlki bəzi nəzəriyyələr emosiyaların tənzimlənməsinin birbaşa yuxular zamanı baş verdiyini irəli sürsə də, yeni məlumatlar yuxunun gün ərzində, xüsusən də səhər insanın vəziyyətinə təsirinin də əhəmiyyətli rol oynadığını göstərə bilər.

Araşdırma həmçinin adi narahatlıq yuxuları ilə klinik kabuslar arasındakı fərqi də araşdırıb. Kabuslar adətən insanı yuxuya verən pis yuxulardan fərqli olaraq, insanı oyandıracaq qədər güclü yuxular kimi müəyyən edilir. Eyni zamanda, xroniki kabuslar, xüsusən də təkrarlanan travmatik yuxularla xarakterizə olunan posttravmatik stress pozğunluğu olan insanlar üçün təsirli müalicələr mövcuddur.

Xroniki kabuslar mənfi zehni və fiziki sağlamlıq nəticələri ilə əlaqəli və müalicə tələb etsə də, adi pis yuxuların fərqli bir mənası ola bilər. Onlar potensial olaraq yalnız stress əlaməti deyil, həm də beynin adaptiv mexanizmlərinin və emosional dayanıqlıq qabiliyyətinin təzahürü ola bilər.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:125
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 19 Aprel 2026 09:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see378

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see343

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see297

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see273

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see270

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see261

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see250

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see243

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see242

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see229

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see221

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see220

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see216

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see213

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see208

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see208

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see202

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see202

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see190
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri