Yuxusuzluq pandemiyası Səbəblər, çıxış yolları

KEYFİYYƏTLİ YUXU ARTİQ TƏK ŞƏXSİ MƏSƏLƏ DEYİL

Yuxu çatışmazlığı Avropada getdikcə daha ciddi sağlamlıq probleminə çevrilir. İqlim dəyişikliyi, gecə temperaturunun yüksəlməsi, şəhər səs-küyü, rəqəmsal texnologiyalar və fasiləsiz iş rejimi insanların kifayət qədər dincəlməsini çətinləşdirir. Tədqiqatçılar problemin həlli üçün fərdi vərdişlərlə yanaşı, əmək şəraiti və ictimai sağlamlıq siyasətində də dəyişikliklərə ehtiyac olduğunu bildirirlər.

"Journal of Sleep Research" jurnalında dərc olunan araşdırmada yuxuya təsir edən sosial, ekoloji və texnoloji amillər təhlil edilib. Müəlliflərin fikrincə, yuxu orqanizmin toxumalarının bərpası, beyində maddələr mübadiləsi nəticəsində yaranan tullantıların xaric edilməsi və yaddaşın möhkəmlənməsi üçün vacibdir.

 İQLİM DƏYİŞİKLİYİ YUXUNU NECƏ POZUR?

Avropa dünyanın ən sürətlə istiləşən qitəsidir. İsti gecələr bədənin soyumasını çətinləşdirərək yuxuya getmə müddətini uzada və gecə ərzində oyanmaları artıra bilər. Şəhərlərdə nəqliyyat səs-küyü, havanın çirklənməsi və süni işıqlandırma da yuxunun keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir.

Bu problemlər hamıya eyni dərəcədə təsir etmir. Kondisioner imkanları olmayan, pis izolyasiya edilmiş və sıx məskunlaşmış evlərdə yaşayan insanlar daha əlverişsiz şəraitlə üzləşirlər.

YUXUNU İZLƏMƏK HƏMİŞƏ FAYDALI DEYİL

Ağıllı saatlar və yuxu tətbiqləri müəyyən dəyişiklikləri izləməyə kömək etsə də, onların nəticələri tibbi diaqnozu əvəz etmir. Yuxu göstəricilərini daim ideal səviyyəyə çatdırmağa həddindən artıq çalışmaq isə ortosomniya adlanan narahatlıqla əlaqələndirilir.

Növbəli və gecə növbəsində işləmək, işdənkənar saatlarda gələn mesajlar və qeyri-sabit iş qrafiki də istirahəti məhdudlaşdırır. Araşdırmada Avropada çalışanların təxminən 21 faizinin növbəli iş rejimində olduğu qeyd edilir.

Tədqiqatçılar daha proqnozlaşdırılan iş qrafiklərini, yorğunluğun idarə olunmasını və yuxu sağlamlığı barədə elmi əsaslı maarifləndirməni vacib hesab edirlər. Onların fikrincə, keyfiyyətli yuxu üçün həm fərdi vərdişlər, həm də insanların yaşadığı və işlədiyi şərait nəzərə alınmalıdır.
Mənbə: Euronews.com 

Saglamolun.Az