Icma.az
close
up
RU
“Z” nəsli illərdir əldə etdiyimiz bacarığı itirir: Ənənəvi ünsiyyət öz yerini distant mesajlaşmaya verir?

“Z” nəsli illərdir əldə etdiyimiz bacarığı itirir: Ənənəvi ünsiyyət öz yerini distant mesajlaşmaya verir?

Avtosfer saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Rəqəmsal texnologiya ilə yüksək dərəcədə inteqrasiya olunmuş “Z” nəsli getdikcə orijinal düşüncə və yaradıcı istehsal bacarıqlarını itirmək riski ilə üzləşir.

Avtosfer.az xəbər verir ki, informasiyaya sürətli çıxış internet və sosial şəbəkənin təsiri ilə təmin olunsa da bu nəsil bəzən öz ideyalarını inkişaf etdirmək əvəzinə, hazır məzmunu köçürməyə meyllidir. Nəticədə, plagiat kimi qeyri-etik davranışlar da artmaqdadır. Bu vəziyyət xüsusilə akademik və peşə həyatında orijinal düşüncə ehtiyacının vacibliyini ortaya qoyur.

Yazı min illər boyu insan ünsiyyətinin ən əsas elementlərindən biri olmuşdur. Bu, məlumatların, hekayələrin və mədəniyyətlərin nəsillər arasında ötürülməsinə imkan verib. Bu proses bəşər tarixinin formalaşmasında mühüm rol oynayıb, cəmiyyətlərin inkişafına töhfə verib.
“Z” nəsli, xüsusən 1990-cı illərin sonu və 2010-cu illərin əvvəllərində doğulmuş gənclər arasında yeni tendensiya müşahidə olunur. Bu gənclər illərdir bəşəriyyətə məxsus olan mühüm bacarığı yavaş-yavaş itirirlər. Stavanger Universitetinin apardığı son araşdırmaya görə, bu nəslin təxminən 40%-i əl yazısından istifadə edərək ünsiyyət qurmaq qabiliyyətini itirir. Bu, effektiv ünsiyyət bacarıqlarının inkişafı ilə bağlı mühüm suallar doğurur.

Rəqəmsal texnologiyanın təsiri ilə ünsiyyət tərzimiz tədricən dəyişir və əl yazısı artıq qeyri-adi bir təcrübəyə çevrilir. Ani mesajlaşma proqramlarından tutmuş sosial şəbəkə platformalarına qədər gənclər sürətlə dəyişən və qısaltmalarla dolu dildən istifadə etməyə üstünlük verirlər. Klaviatura və sensor ekranlar qələm və kağızı əvəz etdikcə, bu transformasiya o qədər dərinləşdi ki, bəzi ekspertlər “Z” nəslinin funksional əlyazmasını öyrənə bilməyən ilk nəsil ola biləcəyini düşünürlər.
Əl yazısı koqnitiv inkişafda mühüm rol oynayır. Bu, yaddaş və anlama kimi bacarıqlarla birbaşa əlaqəlidir, çünki beyin klaviaturadan fərqli şəkildə işləyir. Bəşər tarixini formalaşdıran bu bacarıq indi rəqəmsal texnologiyaların hər sahədə yayılması səbəbindən təhlükə altındadır.
Alimlərin araşdırmaları və fikirlərinə əsaslanaraq, “Z” nəsli klaviaturadan istifadəni o qədər mənimsəyiblər ki, evdə əl yazısı istifadə etmək məcburiyyətində qaldıqlarında narahat olduqlarını bildirirlər. Əl yazısından qeyri-adekvat istifadə olunduğundan zaman keçdikcə bu bacarıqda pisləşmələr müşahidə olunur. 

Araşdırmalara əsasən, tələbələr uzun cümlələrdən qaçırlar və ardıcıl abzas yazmaqda çətinlik çəkirlər. Bir-biri ilə mənalı bağlı olan cümlələri qruplaşdıraraq abzas yaratmaq əvəzinə, ümumiyyətlə, ayrı-ayrı cümlələr yazmağa üstünlük verirlər. Bundan əlavə, tələbələrin əksəriyyəti universitetə qələmsiz gəlir və bütün yazışmalarını klaviatura ilə edir. Araşdırmaçılar bu vəziyyəti sosial şəbəkənin təsiri ilə əlaqələndirir.
Əl yazısının itirilməsi yalnız məktub və ya açıqca yazmaq qabiliyyətinə təsir etmir, həm də “Z” nəslinin dünyanı qavramasına və şərhinə dərindən təsir edir. Rəqəmsal mətnlər tez-tez sürətli və impulsiv xarakterə malik olsa da əl yazısı çox vaxt daha düşüncəli və şəxsi ünsiyyət tərzi ilə əlaqələndirilir. Bu, mühüm sual doğurur: “Z” və gələcək nəsillər rəqəmsal dünya ilə cəmiyyətimizi formalaşdıran ənənəvi bacarıqlar arasında tarazlığı necə əldə edəcəklər? Bu sualın cavabları gələcəkdə bizim ünsiyyət və dünyanı anlama tərzimizi böyük ölçüdə formalaşdıracaq.

Eltac Zülfüqaroğlu

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:205
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 09 Yanvar 2025 15:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see309

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see301

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see268

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see248

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see248

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see247

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see240

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see232

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see230

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see225

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see206

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see205

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see204

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see203

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see203

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see198

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see197

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see195

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see191

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri