Zəhmət, mərhəmət və yüksək məsuliyyət nümunəsi ŞƏRH

Ömrünü Azərbaycan tibb elminin inkişafına həsr edən, nəcib cə xeyixah insan Zərifə xanım Əliyeva 1940–1950-ci illərdə Azərbaycanda geniş yayılan traxoma xəstəliyinə qarşı mübarizədə fəal iştirak edib. O, gənc həkimlərin hazırlanmasına xüsusi diqqət göstərib, tibbi etika və deontologiya mövzularına mühüm yer ayırıb.

Zərifə xanım Əliyeva Moskva şəhərində ixtisasını təkmilləşdirərək Vətənə qayıdıb və elmi fəaliyyətini davam etdirib. O, bu peşəni sadəcə ixtisas kimi yox, insanlara yardımın ən real yolu kimi seçmişdi.Onun atası Əziz Əliyev elmə və dövlət idarəçiliyinə xidmət edən görkəmli şəxsiyyətlərdən biri idi. 1981-ci ildə oftalmologiya sahəsində nüfuzlu Averbax mükafatına layiq görülüb. Həmin dövrün çətin şəraitində belə çalışmağı onun xarakterindəki dözümlülüyü aydın göstərirdi.

1960-cı ildə traxomanın sintomisinlə müalicəsinə dair namizədlik dissertasiyasını müdafiə edib. 1977-ci ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək oftalmologiya elminə ciddi töhfə verib. Bunun nəticəsində onun təklif etdiyi yanaşmalar praktik səhiyyə üçün də böyük əhəmiyyət daşıdı.

O, Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunda təhsil alaraq oftalmologiya sahəsini seçib. Azərbaycanın kimya və sənaye müəssisələrində çalışanların görmə orqanına təsir edən riskləri tədqiq edib. Burada əsas məsələ yalnız diaqnostika deyil, insan sağlamlığına risk yaradan mühitin elmi əsaslarla öyrənilməsi idi.

Müalicə və profilaktikanı yalnız nəzəri müstəvidə deyil, bölgələrdə praktiki işlə də birləşdirib. 1983-cü ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının akademiki seçilib. Bu uğurlar onun elmi nüfuzunu daha da möhkəmləndirdi.

Zərifə Əliyeva 1923-cü ildə Naxçıvanın Şahtaxtı kəndində dünyaya gəlib və ziyalı ailəsində böyüyüb. Daha sonra qlaukoma, virus mənşəli göz xəstəlikləri və peşə patologiyası kimi istiqamətlərdə dərin araşdırmalar aparıb. Onun müəllim kimi yetişdirdiyi həkimlər və alimlər bu gün də həmin məktəbin davamı sayılır.

Zərifə xanımı fərqləndirən cəhət elmi uğurlarla yanaşı, insan ağrısını hiss edən həkim həssaslığı idi. Bir çox insanlar haqqında illər keçdikcə yalnız rəsmi məlumatlar qalır, Zərifə xanım haqqında isə səmimi hörmət yaşayır. Onun adı çəkiləndə insanların ağlına həm peşəkarlıq, həm nəciblik, həm də təmkin gəlir.

Zərifə Əliyevanın nümunəsi gənc nəslə səssiz, amma çox güclü bir mesaj verir: peşəni vicdanla yaşamaq ən böyük uğurdur. Elmdə iz qoymaq çətindir, amma cəmiyyətin qəlbində qalmaq daha çətindir; Zərifə Əliyeva hər ikisinə nail olub. Ziyalılıq bəzən kitablarda tərif edilir, amma Zərifə Əliyeva onu öz davranışı, dili və münasibəti ilə yaşayaraq göstərib.

1985-ci il aprelin 15-də vəfat etsə də, onun adı Azərbaycan elmində və ictimai yaddaşda yaşayır. Bu səbəbdən Zərifə Əliyevanın xatirəsi sadəcə yad edilmir, həm də yaşadılır. O, Azərbaycan elminin, Azərbaycan qadınının və Azərbaycan ziyalılığının ən işıqlı simalarından biri olaraq qalır.

Onun həyat hekayəsi göstərir ki, böyük ad yalnız vəzifə və titul ilə deyil, insanlara verdiyin fayda ilə qazanılır. Ziyalılıq bəzən kitablarda tərif edilir, amma Zərifə Əliyeva onu öz davranışı, dili və münasibəti ilə yaşayaraq göstərib. Onun adı çəkiləndə insanların ağlına həm peşəkarlıq, həm nəciblik, həm də təmkin gəlir. Zərifə Əliyevanın nümunəsi gənc nəslə səssiz, amma çox güclü bir mesaj verir: peşəni vicdanla yaşamaq ən böyük uğurdur. Zərifə Əliyevanın timsalında bir məqam xüsusilə diqqət çəkir: o, elmi insan həyatından ayırmırdı. Onun üçün tədqiqat kabinetdə qalan abstrakt proses deyildi; hər nəticənin arxasında konkret insan taleyi, konkret ağrı, konkret ümid dayanırdı. Buna görə də onun fəaliyyəti həm peşəkar çevrələrdə, həm də cəmiyyət arasında dərin hörmət qazanmışdı.

Ziyalılıq bəzən kitablarda tərif edilir, amma Zərifə Əliyeva onu öz davranışı, dili və münasibəti ilə yaşayaraq göstərib. Zərifə xanımı fərqləndirən cəhət elmi uğurlarla yanaşı, insan ağrısını hiss edən həkim həssaslığı idi. Bu xatirə günündə onun bioqrafiyasına deyil, həm də seçdiyi dəyərlərə diqqət yetirmək vacibdir. Bu gün onun irsinə baxanda təkcə keçmişi xatırlamırıq, həm də gələcək üçün bir ölçü meyarı görürük. Zərifə Əliyevanın timsalında bir məqam xüsusilə diqqət çəkir: o, elmi insan həyatından ayırmırdı. Onun üçün tədqiqat kabinetdə qalan abstrakt proses deyildi; hər nəticənin arxasında konkret insan taleyi, konkret ağrı, konkret ümid dayanırdı. Buna görə də onun fəaliyyəti həm peşəkar çevrələrdə, həm də cəmiyyət arasında dərin hörmət qazanmışdı.

Onun irsi sübut edir ki, elm ilə mərhəmət bir-birinə zidd deyil, əksinə, bir-birini tamamlayır. Elmdə iz qoymaq çətindir, amma cəmiyyətin qəlbində qalmaq daha çətindir; Zərifə Əliyeva hər ikisinə nail olub. Bu gün onun irsinə baxanda təkcə keçmişi xatırlamırıq, həm də gələcək üçün bir ölçü meyarı görürük. Zərifə Əliyevanın nümunəsi gənc nəslə səssiz, amma çox güclü bir mesaj verir: peşəni vicdanla yaşamaq ən böyük uğurdur. Zərifə Əliyevanın timsalında bir məqam xüsusilə diqqət çəkir: o, elmi insan həyatından ayırmırdı. Onun üçün tədqiqat kabinetdə qalan abstrakt proses deyildi; hər nəticənin arxasında konkret insan taleyi, konkret ağrı, konkret ümid dayanırdı. Buna görə də onun fəaliyyəti həm peşəkar çevrələrdə, həm də cəmiyyət arasında dərin hörmət qazanmışdı

Abbas Pənahov

Yeni Azərbaycan Partiyası Nəsimi rayon təşkilatının sədr müavini