Zəngilan: qəhrəmanlıq tarixindən inkışaf üfüqlərinə ŞƏRH

Tarixən formalaşmaqda olan hər bir şəhərin özünəməxsus taleyi, yaddaşı və insanları ilə bağlı hekayəsi var. Zəngilanın hekayəsi isə vətən və yurd sevgisi, ayrılıq ağrısı, mübarizə əzmi və qayıdış sevinci ilə yoğrulub. Azərbaycanın cənub-qərbində yerləşən bu rayon tarixən təbii sərvətləri, məhsuldar torpaqları və zəngin mədəni irsi ilə tanınıb. Zəngilanlılar üçün doğma torpaq yalnız yaşadıqları məkan deyil, ailə xatirələrinin, nəsillərdən gələn ənənələrin və milli kimliyin ayrılmaz hissəsidir.

1993-cü ilin oktyabrında Zəngilanın işğalı bölgənin həyatında ağır və faciəli bir mərhələyə çevrildi. İnsanlar evlərini, təsərrüfatlarını və doğma mühitlərini tərk etmək məcburiyyətində qaldılar. Uzun illər ərzində Zəngilan adı minlərlə ailə üçün həm itirilmiş yurdun nisgili, həm də bir gün geri dönmək inamı demək idi. Bu inam nəsildən-nəslə ötürüldü, doğma torpağın unudulmamasına və qayıdış arzusunun yaşamasına xidmət etdi.
Vətən müharibəsinin 2020-ci ildə başlaması Azərbaycanın müasir tarixində dönüş nöqtəsi oldu. Azərbaycan Ordusunun uğurlu əməliyyatları nəticəsində Zəngilan şəhəri 20 oktyabr 2020-ci ildə işğaldan azad edildi. Bu tarix yalnız hərbi qələbənin deyil, uzun illər yurd həsrəti ilə yaşayan insanların ümidlərinin gerçəkləşməsinin də rəmzinə çevrildi. Zəngilanın azadlığı ölkəmizin suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm tarixi hadisə kimi yadda qaldı.
20 Oktyabr — Zəngilan Şəhəri Günü azadlığın dəyərini, qəhrəmanlarımızın fədakarlığını və xalqımızın birliyini xatırladan əlamətdar gündür. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə bu tarix rəsmi olaraq Zəngilan Şəhəri Günü kimi təsis edilib. Hər il bu gün qeyd olunarkən şəhidlərin xatirəsi ehtiramla yad edilir, qazilərin və müharibə iştirakçılarının xidmətləri minnətdarlıqla xatırlanır. Bu gün həm də gələcək nəsillərə tariximizi öyrətmək və azadlığın hansı fədakarlıqlar bahasına qazanıldığını anlatmaq baxımından əhəmiyyətlidir.
Zəngilanın təbii sərvətləri onun milli və ekoloji əhəmiyyətini artırır. Bəsitçay vadisindəki Şərq çinarı meşələri bölgənin seçilən təbiət incilərindəndir. Araz və Həkəri çayları, dağlıq və meşəlik ərazilər Zəngilanın mənzərəsini tamamlayır. Bölgənin tarixi abidələri və memarlıq nümunələri də keçmişin izlərini yaşadır. Bu sərvətlərin qorunması, bərpası və gələcək nəsillərə çatdırılması azad edilmiş torpaqlarda aparılan quruculuğun mühüm istiqamətlərindən biri olmalıdır.
Zəngilanın azad edilməsindən sonra bölgədə yenidənqurma və inkişaf prosesinə start verilib. Yaşayış məntəqələrinin bərpası, yolların və kommunal infrastrukturun qurulması, sosial obyektlərin yaradılması sakinlərin doğma yurda qayıdışı üçün şərait formalaşdırır. Ağalı kəndində həyata keçirilən müasir “ağıllı kənd” layihəsi bu yanaşmanın nümunələrindən biridir. Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanının 2022-ci ildə istifadəyə verilməsi isə bölgənin nəqliyyat əlaqələrinin və iqtisadi imkanlarının genişləndirilməsi baxımından mühüm addım olub.
Zəngilanın dirçəlişi yalnız fiziki infrastrukturun yenilənməsi ilə ölçülmür. Əsl inkişaf insanların təhlükəsiz və rahat yaşayışı, uşaqların təhsil alması, gənclərin iş imkanları qazanması, mədəni həyatın canlanması və təbiətin qorunması ilə tamamlanır. Doğma yurduna qayıdan hər bir ailə bölgənin gələcəyinə yeni nəfəs verir. Bu səbəbdən Zəngilanın bərpası ümummilli əhəmiyyət daşıyan, uzunmüddətli diqqət və məsuliyyət tələb edən bir prosesdir.
Zəngilanın taleyi xalqımızın tarixində həm ağır sınağın, həm də sarsılmaz iradənin nümunəsidir. 20 oktyabr 2020-ci ildə şəhərin işğaldan azad olunması yeni mərhələnin başlanğıcını qoydu. Bu gün Zəngilan Şəhəri Günü bizə keçmişi unutmamağı, qəhrəmanlarımızın xatirəsini yaşatmağı və azad torpaqlarda qurulan həyatı qorumağı xatırladır. Zəngilanın gələcəyi onun tarixi yaddaşına, təbii sərvətlərinə və ən əsası, bu torpağa bağlı insanların ümidinə söykənir.
Zəngilanın hər qarış torpağı Azərbaycanın çoxəsrlik tarixinin, milli-mənəvi dəyərlərinin və zəngin mədəni irsinin daşıyıcısıdır. Bu diyarın keçmişi ilə bu günü arasında möhkəm bir bağ mövcuddur: dünənin ağrılı xatirələri bu günün quruculuq əzmi ilə əvəzlənir, illərlə qorunan qayıdış arzusu isə yeni həyatın başlanğıcına çevrilir. Zəngilanın dirçəlişi yalnız bir bölgənin inkişafı deyil, həm də tarixi köklərimizə sahib çıxmaq, milli kimliyimizi yaşatmaq və gələcək nəsillərə bütöv, abad və firavan Azərbaycan miras qoymaq deməkdir. Bu baxımdan Zəngilan Şəhəri Günü xalqımızın yaddaşında qürur, məsuliyyət və gələcəyə inam hisslərini birləşdirən əlamətdar tarixdir.

Məmmədova Gülnarə Qəşəm qızı

Nərimanov rayonu 305 nömrəli körpələr evi-uşaq bağçasının müdiri, YAP Nərimanov rayon təşkilat üzrə ƏPT sədri