1 trilyon dollarlıq suala cavab axtarılacaq

"Bu həftə 50 minə yaxın hökumət rəsmisi, siyasətçi, investor, şirkət nümayəndəsi 1 trilyon dollarlıq sualı cavablandırmaq üçün Azərbaycanda toplanacaq",-deyə "The Guardian" qəzeti yazır.

Məqalədə deyilir ki, COP29 iqlim konfransının məqsədi inkişaf etməkdə olan ölkələrin adaptasiya xərclərini qarşılamaq üçün 1 trilyon dollar məbləğin toplanmasıdır. Bu məbləği təmin etməkdə Birləşmiş Krallıq, Birləşmiş Ştatlar, Almaniya və Fransa ilə yanaşı Çin, Hindistan və Cənubi Koreyadan da gözləntilər var.

Bəzi ekspertlər, hətta ayrı-ayrı ölkələr bu iddialı məqsədin əldə olunacağına çox da ümidli görünmür. Papua-Yeni Qvineya, məsələn, bu sammiti "mənasız" sayıb, iştirakdan imtina edib. Belə pessimist düşüncələrin səbəbi var: 2009-cu ildən bəri COP çərçivəsində götürülmüş ildə 100 milyard dollarlıq öhdəlik yalnız 2022-ci ildə yerinə yetirilib. Ötən il Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində keçirilmiş COP28 iqlim sammitində fosil enerji növlərindən "yaşıl enerji"yə keçid haqda qərar verilmişdi. Bu il isə məqsədlər və gözləntilər daha yüksəkdir. Xərclərlə bağlı proqnozlar 500 milyard dollardan 1 trilyon dollara qədər dəyişir. Bu, əslində, dünya Ümumi Daxili Məhsulunun 1 faizindən də azdır. Bu Ümumdünya Resursları İnstitutunun hesablamasıdır. Mənbə bildirir ki, proqnozlar hətta 5 trilyon dollara qədər yüksələ bilər. ÜRİ ekspertləri hesab edir ki, bu hədəfə çatmaq üçün isə təkcə dövlətlər deyir, nəhəng şirkətlər, fondlar da öz dəstəyini verməlidir. Qəzet yazır ki, COP29 konfransında iqlimin qorunmasına töhfə verən dövlətlərin siyahısının genişlənəcəyi gözlənilir. Bəzi dövlətlər isə bu məqsədi real saymır və maliyyələşmə öhdəliyinə qoşulmaqdan yayınır.

Qeyd: "The Guardian" sanki problemi düzgün araşdırmağa çalışıb. Ancaq qəzet yenə də Azərbaycana qarşı öz qərəzini gizlətməyib. Bu konfransın BMT-nin tədbiri olduğunu bildiyi halda, böyük dövlətlərin iqlim öhdəliklərindən yayındığını gördüyü halda, heç bir bağlantısı olmadan Azərbaycanın daxili vəziyyətini tənqid etməyə çalışır. Üstəlik söhbəti Ermənistanla 2020-ci ildə aparılmış müharibəyə gətirir. Sanki qlobal iqlim dəyişikliyinə Azərbaycanla Ermənistan arasında baş vermiş müharibə, 4 il qabaq bitmiş münaqişə səbəb olub. Azərbaycanın bir yandan, Avropanın enerji təhlükəsizliyindəki rolu yüksək dəyərləndirilərkən, o biri yandan, neft-qaz hasilatına, ixracına görə tənqid olunur. Bu cür ikili yanaşma, yumşaq desək, anlaşılmazdır. Xüsusilə, Britaniya mediasından belə yanaşma təəccüb doğurur.

Seyid Əhmədli, Bizimyol.info