100 illik yubiley tarixi dönüş yaradacaq RƏY

 Bakı bir əsr əvvəl Türk dünyasının beyin mərkəzi idi

  "100 il bundan öncə Bakı bütün Türk dünyasının beyin mərkəzinə və ya döyünən ürəyinə çevrilmişdi. Azərbaycan sözün bütün mənalarında Türk dünyasına öncüllük edirdi". Bunu Sherg.az-a açıqlamasında araşdırmaçı-jurnalist, siyasi şərhçi Bəybala Mirzəyev deyib. Ekspert bildirib ki, 1926-cı ilin 26 fevral-6 mart tarixlərində Bakı şəhəri Birinci Türkoloji Qurultaya ev sahibliyi etdi:

"Bu qurultayda Türkiyə də daxil olmaqla Türk dünyasından 131 təmsilçi iştirak edirdi. Lakin qurultay iştirakçılarının bir çoxunun sonrakı taleyi fəciəli sonluqla bitdi. Daha doğrusu, mənfur Stalin diktaturası qurultayın işində iştirak edən nümayəndələrin 100 nəfərindən çoxunu sonradan pantürkizmdə, sovet quruluşuna qarşı gizli fəaliyyətdə və s. ittiham edərək repressiyaya uğratdı. Türk dünyasının düşünən beyinləri xaincəsinə məhv edildi. Çünki Moskva türk aydınlarını sovet dövləti üçün qorxulu qüvvə hesab edirdi. Onlar bütün Türk dünyasının ortaq şəhidləridir".

B.Mirzəyev vurğulayıb ki, Birinci Türkoloji Qurultayda bir araya gələn həmin aydınların birgə əməyi ilə ərsəyə gətirilmiş yeni türk əlifbası (Latın qrafikalı) da sovet rejimi tərəfindən 1939-cu ildə ləğv edildi:

"Beləliklə, türk xalqlarının planlı şəkildə parçalanmasının təməli qoyuldu. Əslində, bu təməl hələ 1920-ci ildə Kremlin diktəsi ilə Zəngəzurun Azərbaycandan qoparılıb Ermənistana verilməsi ilə qoyulmuşdu. Bu baxımdan türk millətinin ən qatı düşməni məhz Rusiya olub. Nə çinlilər, nə də farslar və ərəblər türk millətinə bu dərəcədə ağır, qlobal miqyasda zərbə vura bilib. Şükürlər olsun ki, sovetlər birliyinin çöküşü ilə türk xalqları yenidən toparlanmağa, bir araya gəlməyə başladı. Tam birliyin nə zaman ərsəyə gələcəyini indidən qəti şəkildə söyləmək hələlik çətindir. Ancaq gələn il Bakıda Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illik yubileyinin keçirilməsi böyük türk birliyinin formalaşdırılması işində gerçəkdən də köklü dönüş yarada bilər".