2025 ci il Beynəlxalq Booker mükafatının uzun siyahısı açıqlandı

2025-ci il üçün "Beynəlxalq Booker" mükafatının uzun siyahısı elan edilib.

Yarpaq.Az-ın verdiyi xəbərə görə, hər il təqdim olunan bu mükafat dünya ədəbiyyatından ingilis dilinə tərcümə edilmiş əsərləri tanıdır. Qalib kitab 50 min funt-sterlinq məbləğində mükafat alacaq və bu məbləğ müəlliflə tərcüməçi(lər) arasında bərabər bölünəcək. Qısa siyahıya düşən kitabların hər biri isə 5 min funt-sterlinq mükafat qazanacaq.

Bu ilin münsiflər heyətinə yazıçı Maks Porter rəhbərlik edib. Heyətə həmçinin mükafatlı bir şair, fotoqraf, tanınmış tərcüməçilər və müğənni-bəstəkar Bet Orton daxil olub. Bu müxtəlif baxış bucaqlarına malik oxucular qrupu rekord sayda – 154 əlyazma arasından seçim edib.

Builki uzun siyahı ilə bağlı bir neçə maraqlı məqam var. Siyahıya daxil olan 13 kitabdan 11-i 250 səhifədən azdır. Siyahıda yer alan bütün müəlliflər ilk dəfə "Beynəlxalq Booker" mükafatına namizəd olurlar, üçü isə ilk kitabları ilə seçilib. Həmçinin, mükafat tarixində ilk dəfə Kannada və Rumın dillərindən tərcümə olunmuş kitablar uzun siyahıya daxil edilib.

Uzun siyahıya daxil olan kitablar:

"Bəbir dərisindən papaq", Ann Serre, tərcüməçi: Mark Haçinson

"Bir qadının çılğınlığı", Astrid Römer, tərcüməçi: Lusi Skott

"Ürək lampası", Banu Mushtaq, tərcüməçi: Dipa Basthi

"Mükəmməllik", Vinçenso Latroniko, tərcüməçi: Sofi Hyuz

"Avrozibil", Kristian Kraxt, tərcüməçi: Daniel Bouls

"Böyük quşun gözü altında", Hiromi Kavakami, tərcüməçi: Asa Yoneda

"Qozbellər", Saou İçikava, tərcüməçi: Polli Barton

"Kiçik qayıq", Vinsent Delakrua, tərcüməçi: Helen Stivenson

"Su anbarının qızları", Dahlia de la Serda, tərcüməçilər: Culiya Sançes və Hether Kliri

"Solenoid", Mirça Kartaresku, tərcüməçi: Şon Kotter

"Qapının arxasında bir canavar var", Qael Belem, tərcüməçi: Karen Flitvud

"Həcmin hesablanması I", Solvei Balle, tərcüməçi: Barbara C. Haveland

"Yoxa çıxma kitabı", İbtisam Azem, tərcüməçi: Sinan Antun

Bu 11 roman və iki hekayə toplusu müxtəlif mövzuları araşdırır: rəqəmsal köçərilərin uyğunlaşmaqda çətinlik çəkməsi, qaçqın həyatı və həddindən artıq həssas uşaqlar. Yazıçılar distopik gələcəklərdən, mürəkkəb ailə səyahətlərindən, seks və əlillik mövzularından, miqrasiyadan və dəlilik anlayışından bəhs edirlər. Siyahıda epik bir heptalogiya, canlı bir pikaresk və uzun müddət diqqətdən kənarda qalan qəribə bir klassik yer alır. Hər zamankı kimi, müstəqil nəşriyyatlar siyahıya üstünlük təşkil ediblər.

Münsiflər heyətinin sədri Maks Porter bəyanatında tərcümə ədəbiyyatının əhəmiyyətini vurğulayıb:

"Tərcümə olunmuş bədii ədəbiyyat nə elitar sahədir, nə də yalnız mütəxəssislər üçün nəzərdə tutulub; əksinə, bu, hər yerdən və hər kəs üçün olan müxtəlif hekayələr toplusudur. O, bizə bütün fərqlərimiz və oxşarlıqlarımızla bir-birimizi tanımaq və aramızdakı sərhədləri aşmaq üçün möhtəşəm bir imkan yaradır.”

Şübhəsiz ki, bu günlərdə belə bir vəzifə olduqca əhəmiyyətlidir.

Qısa siyahı 8 aprel tarixində elan ediləcək. O vaxta qədər uzun siyahıya daxil olan kitablardan parçaları oxuya bilərsiniz.