33 illik məğlubiyyətin sirri...

1988-ci ilin qanlı fevralı.... Ona görə qanlı ki, ilk şəhid qanı nə olduğunu o gün gördük.

Həmin gün 17 Ağdamlı gənc də yaralandı.

O günlərdə azərbaycanlılara atəş açan ermənilər dövləti və xalqı tərəfindən qəhrəman kimi qəbul edilərkən Azərbaycanda bunun tam əksi idi. Ağdamda və bütün rayonlarda.....Çünki mitinqə gedənlər o vaxt milis idarələrinə çağrılır ,"ekstimis" hərəkətlərinə görə, döyülür, təhqir edilir, cərimələnir və yaxud təcridxanaya salınırdı. Həbs edilənlərin yaxınları günlərlər milis idarələrinin qarşısında qalır, son anda milislərin tələb etdiyi pulu (cəriməni) verib övladlarını milisdən qurtarırdılar. Mübarizənin ilk günündən Vətən təəssübü çəkən vətəndaşlara qarşı müxtəlif "şərləmə" kampaniyaları da başladıldı.

2 gün sonra Azərbaycan SSR Ali Soveti sədrinin birinci müavini Telman Orucov Bakıdan gəlib Ağdamda yığıncaq keçirdi.Yaralı olan 17 gənci xəstəxanadan iclas zalına gətirdilər. Telman Orucov üzünü yaralılara tutaraq dedi ki, “gərək o güllə sizin alnınıza dəyəydi...”

Əminəm, Orucov Əli və ya Bəxtiyarı o zalda görsəydi, deyəcəkdi ki, nə yaxşı ki, sizə güllə dəydi....

Yadımdadır ki, 1990-c ilin təxminən fevralın sonları idi. Ağdam rayon Qərvənd kəndində kolxozçulara veriləcək taxıl mənimsəməsinə etiraz edən və camaatın da etiraz edib haqqını tələb etməsinə şərait yaradan siyasətçi (Qərvənd) Camal Əhmədov həmin günlərdə kolxoz sədri, Sosialist əməyi qəhrəmanı, SSRİ Ali Sovetin deputatı, üç dəfə SSRİ-nin yüksək mükafatı olan Lenin ordeni, Oktyabr İnqilabı və Şərəf Nişanı ordenlərinin sahibi Xuraman Abbasova tərəfindən şərlənərək həbs edildi. Həbsə səbəb isə guya C. Əhmədovun əhalini silahlandırması oldu. Halbuki o vaxt çox az evdə yalnız ov tüfəngi vardı. Bu iddiadan sonra dağılan Sovet Ordusunun Stepanakertdə yerləşən 366-cı polku kəndi nəzarətə götürdü. Dişinə qədər silahlanmış polkun xüsusi təyinatlı əsgər və zabitləri evlərə girir, insanlarda qorxu və təşviş yaradır, evləri ələk-vələk edilir, həyəti, pəyəsi, əl damı, ot tayası, tualeti belə axtarılırdı. Rusiyaya, sovet hökümətinə canla-başla qulluq etməkdən zövq alan azərbaycanlıların, yaltaqlığı, satqınlığı, xəyanaəti Qarabağda faciələrə yol açdı. 10 minlərlə igidimiz şəhid oldu, torpağlarımız iğğala , insanlarımız deportasiyaya məruz qaldı. 33 torpağımızın işğalda qalmasının səbəbi tək silah , qüvvə, komandan çatışmağlığı deyildi!Həm də xəyanət idi, rusun ayağını yalamaq, sovetlərə sadiqlik , yadellilərin verdiyi tapşırıqları yerinə yetirmək, sadə insanları əzərək, qorxudaraq müti hala çevrilməsini təmin etmək idi.

P.S.Bütün şəhidlərimizin ruhu qarşısında baş əyirik!

Əntiqə Rəşid