3500 illik itmiş şəhər tapıldı: Alimlər heyrət içindədir

Perunun Supe vadisində arxeoloqlar, təxminən 3500 il əvvələ aid qədim bir şəhərin izlərini aşkarlayıblar. Peniko adlı bu şəhərin And dağları, Sakit okean sahilləri və Amazoniya hövzəsi arasında ticarət və mədəni mübadilə nöqtəsi olduğu ehtimal edilir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqatçılar bu tapıntını Amerika qitəsinin ən qədim sivilizasiyası hesab edilən Karal mədəniyyətinin davamı kimi qiymətləndirirlər.

Şəhərin yerləşməsi və tarixi

"The Telegraph" nəşrinin məlumatına görə, şəhər dəniz səviyyəsindən 600 metr yüksəklikdə, bir təpənin yamacında salınıb. Arxeoloqlar şəhərin e.ə. 1800–1500-cü illərdə qurulduğunu ehtimal edirlər. Bu dövr təxminən Misir, Hindistan, Şumer və Çin kimi qədim sivilizasiyaların çiçəkləndiyi dövrlə üst-üstə düşür.

Şəhərin mərkəzində dronla çəkilmiş görüntülərdə, təpə yamacında yerləşən dairəvi bir tikili və onu əhatə edən daş və gil memarlıq nümunələri görünür.

Karal mədəniyyətinə bənzərlik

Tapıntılar, təxminən 5000 il əvvəl formalaşmış Karal sivilizasiyası ilə güclü oxşarlıqlar daşıyır. Karal qədim Misirlə eyni dövrdə mövcud olmuş, lakin izolyasiyada inkişaf etmiş bir mədəniyyətdir. Onun tanınmış simalarından olan arxeoloq Rut Şeydi, həm Karalı, həm də Pənikonu araşdıran qrupun rəhbəridir. O bildirib:

"Bu şəhər strateji ticarət yollarının üzərində yerləşib və sahil, dağ və meşə icmaları arasında əlaqə rolunu oynayıb".

Perunun Mədəniyyət Nazirliyindən arxeoloq Marko Maçakuay da bu fikri təsdiqləyərək qeyd edib ki, Karal mədəniyyətinin tənəzzülündən sonra (təxminən e.ə. 1800-cü il) yaranan Pəniko onun davamçısı ola bilər.

Arxeoloji tapıntılar: 18 tikili və dini rituallar

Səkkiz illik tədqiqatlar nəticəsində 18 müxtəlif tikili, o cümlədən məbədlər, yaşayış binaları, freskalar və ritual obyektlər aşkarlanıb. Mərkəzi meydanın divarlarında skulptur relyeflər və "pututu” adlı ilahi musiqi alətinin təsvirləri yer alır. Bu alət dini mərasimlərdə istifadə olunurdu və hakimiyyətin simvolu hesab edilirdi.

Bəzi tikililərdə isə insan qalıqları, insan və heyvan fiqurları, qurşaq və muncuqlardan ibarət bəzəklər tapılıb. Əldə olunan əşyaların sahil, dağ və meşə mədəniyyətlərinin izlərini daşıması, şəhərin regional ticarət mərkəzi olduğuna işarə edir.

Rəqəmsal bərpa və turizm

3 iyul 2025-ci ildən etibarən, Pəniko qədim şəhəri turistlərin ziyarətinə açılıb. Layihə çərçivəsində mərasim sahələri rəqəmsal şəkildə bərpa olunub, beləliklə ziyarətçilər şəhərin keçmişdə necə göründüyünü interaktiv formada müşahidə edə bilirlər.

Peruda arxeoloji kəşflər

Qeyd edək ki, Peru Amerika qitəsinin ən önəmli arxeoloji tapıntılarına ev sahibliyi edir. Machu Pikçu, Naska xətləri və indi də Pəniko şəhəri, bu qədim ərazinin bəşər tarixində nə qədər mühüm yer tutduğunu bir daha sübut edir.

Aydın