517 milyon illik fosillər yırtıcılar və qurbanlar arasındakı silahlanma yarışını üzə çıxardı

Yırtıcı heyvanların ov texnikalarını təkmilləşdirməsi, məsələn, daha kəskin caynaqların və ya artırılmış sürətin inkişafı, 500 milyondan çox il davam edən təbiət "silahlanma yarışını" göstərir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqatçılar qədim Lapworthella fasciculata adlı canlıya aid daşlaşmış qabıqları araşdıraraq, yırtıcı və qurban arasındakı bu qarşılıqlı əlaqənin ilk sübutlarını tapıblar.

Kembr dövründə təbiət qarşıdurması

"Interesting Engineering" nəşrinin məlumatına görə, 517 milyon il əvvəl bugünkü Cənubi Avstraliya ərazisində okean dərinliklərində Lapworthella fasciculata adlı canlı qədim yırtıcılara qarşı ölümcül mübarizə aparıb. Bu canlı, müasir braxiopodların uzaq qohumu hesab edilən kiçik zirehli bir heyvandır. Əsas rəqibi isə ehtimal ki, molyusk və ya qurd kimi yumşaq bədənli bir yırtıcı olub.

Yırtıcı qabığı deşmək texnikasını təkmilləşdirərkən, qurban qalın və möhkəm zirehlər inkişaf etdirərək bu təzyiqə cavab verir.

Araşdırmanın əhəmiyyəti

Amerika Təbiət Tarixi Muzeyindən olan tədqiqatçılar "Current Biology" jurnalında nəşr etdikləri məqalədə bildirirlər ki, bu qarşılıqlı əlaqə, canlıların təbiətdə necə adaptasiya etdiyini göstərən ilk konkret sübutlardan biridir.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi Rassel Biknell deyib:

"Yırtıcı və qurban arasındakı qarşılıqlı əlaqə kembr partlayışı zamanı biominerallaşmış canlıların sürətli çoxalmasında əsas rol oynayıb. Lakin bu günə qədər yırtıcı və qurbanın bir-birinə necə reaksiya verdiyinə dair əyani sübutlar az idi".

Tədqiqatın gedişi

Araşdırma zamanı Flinders silsiləsindəki Mernmerna formasında aşkar edilmiş daşlaşmış Lapworthella fasciculata qabıqları tədqiq olunub. Bu qabıqlar çox kiçikdir - qum dənəciklərindən bir qədər böyükdür. Qabıqlar üzərində yırtıcılar tərəfindən açılmış dəliklər aşkar edilib. Tədqiqatçılar bu yırtıcının molyusk və ya qurd olduğunu düşünürlər.

Bu qarşıdurmanın nəticəsi olaraq, yırtıcılar və qurbanlar daha mürəkkəb adaptasiya proseslərindən keçiblər. Qabıqlarda edilən analizlər göstərib ki, yırtıcıların hücumları artdıqca qabıqların qalınlığı da əhəmiyyətli dərəcədə artıb.

Nəticə və əhəmiyyət

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu nəticələr kembr dövründə yırtıcıların təbiət ekosistemlərinin inkişafında mühüm rol oynadığını göstərir. Rassel Biknell əlavə edib:

"Bu mühüm təkamül prosesi sübut edir ki, kembr partlayışı dövründə yırtıcıların təsiri ilə canlılar arasında adaptasiya sürətlə baş verib".

Aydın