ABŞ nin Venesuelaya hücumu qlobal bazara necə təsir edəcək? Azərbaycan neftinin qiyməti...

ABŞ-nin Venesuelaya hərbi müdaxiləsi və bu ölkənin neft ehtiyatlarına nəzarət planları qlobal enerji bazarlarında ciddi müzakirələrə səbəb olub. Xüsusilə də bu proseslərin neft ixracatçısı olan ölkələrə, o cümlədən Azərbaycana təsiri diqqət mərkəzindədir. Hesab edilir ki, Venesuela neftinin bazara daha aktiv şəkildə çıxarılması qiymətlərin aşağı düşməsinə gətirib çıxara bilər. Digər yanaşmaya görə isə geosiyasi risklərin artması əksinə, bazarda qeyri-müəyyənlik yaradaraq neftin dəyərini qoruyan və ya yüksəldən amil kimi çıxış edə bilər.
Maraqlıdır, baş verən son hadisələr fonunda neftin qiymətində hər hansı dəyişiklik ola bilərmi?
Məsələ ilə bağlı News24.az-a danışan Neft Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, enerji məsələri üzrə ekspert İlham Şaban bildirib ki, Venesuela neftinin çıxarılmasının sürətləndirilməsi, idarə edilməsi və ixracının yenidən təşkili üçün yerli hökumətin bir sıra qanunlara dəyişikliklər etməsi lazımdır:
"Ümumilikdə isə ABŞ şirkətlərinin Venesuelanın neft sənayesində aktivliyi üçün aralıq deyil, legitim hakimiyyətin qərarları lazımdır. Təbii ki, buna da müəyyən zaman tələb olunur. Venesuela hazırda gündəlik olaraq ortalama 900 min barel neft istehsal edir, amma ixraca yönəldilən həcmlər 700 min bareldən aşağıdır. Bu, dünya bazarı üçün çoxdur ya az? Hazırda dünyada gündə 103 mln bareldən çox neft hasil edilir. Yəni ümumi hasilatda Venesuelanın payı cəmi 0,87% ətrafındadır".

Ekspert qeyd edib ki, Venesuela neftinin 85%-i cəmi bir ölkəyə - Çinə ixrac edilir, digər 5%-i Kubaya yönəldilir:

"Bu da Venesuelaya qarşı ABŞ sanksiyalarının təsirindən qaynaqlanır. Yəni real olaraq digər ölkələrə təqribən günlük 70 min barel neft satılır. Bu da çox cüzi bir həcmdir. Venesuela neftinə dünya bazarında elə bir tələbat da olmayıb, çünki ağır, yüksək kükürdlü neftin bazarda alıcıları çox deyil, bunun üçün məhz ağır neftin emalı üçün nəzərdə tutulan neft emalı zavodları olmalıdır. Ona görə də Venesuela nefti xeyli ucuz qiymətə satılan neft markası hesab edilir".

İlham Şabanın sözlərinə görə, qısa müddətdə Venesuela neftinə qarşı sanksiyalar götürülsə, ABŞ şirkətləri orada işlərə cəlb edilsə belə, hasilatı cari ilin ortasında cəmi 25-30% artırmaq mümkündür:

"Bu isə qlobal bazar üçün təsir gücü olan bir həcm deyil. Mən istisna etmirəm ki, bu həftə neft qiymətləri azalmağa başlayacaq, çünki Venesuela hadisələrinin bazara emosional təsiri bir reallıqdır, amma müvəqqəti xarakter daşıyacaq amildir. Çünki bazarlarda vəziyyətə daha çox OPEC+ ölkələrinin çıxardığı qərarlar və atdığı addımlar da təsir edir".