“ABŞ VƏ İSRAİL İRANDAKI REJİMİ ƏL BiRLİYİ İLƏ QORUYURLAR” “İsrail bu proseslərdə zəiflədi, İran rejimi isə...”

Xaləddin İbrahimli: “Quzey Azərbaycana qarşı açıq və gizli düşmənçilik siyasəti davam edəcək”

Professor Xaləddin İbrahimli “AzPolitika”ya müsahibəsində İsrail–İran arasında atəşkəs razılaşması, bundan sonra regionda və İran daxilində gözlənilən proseslərlə bağlı sualları cavablandırıb.
Müsahibəni təqdim edirik:

-Xaləddin müəllim, İran və İsrail arasında ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə atəşkəs razılaşması əldə olunub. Bundan əvvəl Amerika İranın nüvə obyektlərini bombaladı, İran isə dünən gecə Yaxın Şərqdəki ölkələrdə yerləşən ABŞ bazalarına raketlər atıb. Tramp da bildirdi ki, İran əvvəldən xəbərdarlıq etmişdi, sağ olsunlar. Bu mənzərəni necə şərh edirsiniz?

-Bu, gözlənilən sonuc idi. Hərbi qarşıdurmanın təxminən iki həftə sürəcəyi nəzərdə tutulmuşdu. İsrail və ABŞ İranın nüvə potensialına ciddi zərbə vurdu, ancaq ortadan qaldıra bilmədi. İşə yenidən davam etmək üçün İrana xeyli vaxt lazım olacaq. Qarşıdurmanın məqsədi də bu idi. Çünki İranı illərdən bəri nüvə proqramını durdurmağa məcbur edə bilmədilər. İsrail və ABŞ ilə İran arasında tək problem budur.

-Atəşkəsin uzun müddət qalacağına inanırsınızmı, yoxsa yenidən hərbi toqquşmalar baş verə bilər?

-Atəşkəs qalıcı olacaq və danışıqlar başlayacaq. ABŞ və İsrail İranı nüvə proqramından vaz keçirməyə çalışacaq, əvəzində dəstək və embarqoların ortadan qaldırılmasını vəd edəcək. İranla nə ABŞ, nə də İsrailin heç bir başqa dərdi yoxdur. Rejimi əl birliyi ilə qoruyurlar. Yox, əgər İran inad edərək nüvə proqramına davam etsə, təkrar zərbələrə məruz qalacaq. Ona atom silahına sahib olmasına izin verilməyəcək.

-Hadisələr Yaxın Şərqin siyasi, geosiyasi mənzərəsinə necə təsir edə bilər?

-Yaxın Şərqdə əvvəlki proseslər davam edəcək. Ancaq İsrail zəiflədi. Buna görə də proses ertələnə və ya tam zəifləyə bilər. Bölgənin yenidən siyasi şəkillənməsi gündəmdən çıxmayıb və çıxmayacaq. Türkiyə üçün təhdidlər gündəmdədir.

-İranın daxilində nələr baş verə bilər? Rejimə qarşı kütləvi etirazlar gözləyirsinizmi? Ümumiyyətlə, perspektivdə irandaxili hadisələr hansı istiqamətdə cərəyan edə bilər? İran Azərbaycanla münasibətləri bundan sonra necə olacaq?

-Rejim bu savaşdan psixoloji olaraq güclənib çıxdı. Xalqın həmrəyliyinə nail ola bildilər. Bu işi bacardılar. İçəridə əvvəlkindən də güclü sakitlik olacaq. İran rəhbərliyi  yenə zəfər çaldıqlarını təbliğ edəcək, İranın qüdrətindən danışacaqlar, xalq da feyziyab olacaq. Quzey Azərbaycana qarşı açıq və gizli düşmənçilik siyasəti davam edəcək.

-Güneylilərin bu toqquşmalardan çıxarmalı olduqları nəticə nədir?

-Fars şovinist zehniyyəti hər zaman Azərbaycan türklərinin həyatı üçün təhdiddir. Öncə İraqla savaş, indi ABŞ və İsraillə qarşıdurma... Sabah daha kiminlə savaşa sürüklənəcəklər, heç kəs bilmir. Ona görə də papaqlarını qarşılarına qoyub fikirləşsinlər. Öz talelərinə özləri sahib olmağa çalışsınlar. Böyük bir xalq özündən kiçik, lakin məkrli bir xalqın əlində alət olub, Tehran rejimi soydaşlarımızı öz çirkin əməllərinə ortaq edib. Bunun bir sonu olmalıdır.

E. Rüstəmi
AzPolitika.info