Ali məktəblərə seçimdə gərgin rəqabət yaradan ixtisaslar Açıqlama

2026/2027-ci tədris ili üçün ali təhsil müəssisələrinə ixtisas seçimi davam edir. Dövlət İmtahan Mərkəzinin məlumatına görə, abituriyentlər avqustun 12-dən 19-dək ixtisas seçimi edə bilərlər.
Bu il ali məktəblərə qəbul zamanı plan yerlərinin sayı ilə yanaşı, abituriyentlərin ayrı-ayrı ixtisaslara marağı da diqqət çəkir. Xüsusilə əmək bazarında perspektivli hesab olunan, yüksək gəlir və karyera imkanları vəd edən ixtisaslar üzrə rəqabətin daha yüksək olacağı gözlənilir.
Bununla yanaşı, bəzi ixtisaslar üzrə plan yerlərinin məhdud olması həmin istiqamətlərdə rəqabətin daha da artmasına səbəb ola bilər. Belə vəziyyətdə abituriyentlərin hansı ixtisaslara daha çox üstünlük verəcəyi və hansı istiqamətlərdə rəqabətin daha yüksək olacağı maraq doğurur.
Bəs 2026/2027-ci tədris ili üzrə ən yüksək rəqabət hansı ixtisaslarda gözlənilir? Abituriyentlərin seçimlərinə hansı amillər təsir edir və əmək bazarındakı tələbat ixtisas seçiminə nə dərəcədə təsir göstərir?
Təhsil eksperti Əmrah Həsənli Demokrat.az-a açıqlamasında bildirib ki, birinci ixtisas qrupunda, xüsusilə riyaziyyat-kimya alt qrupunda mühəndislik yönümlü ixtisaslara tələbat kifayət qədər yüksəkdir.
Onun sözlərinə görə, bu sahələr üzrə əmək bazarında mütəxəssislərə tələbat olduğu üçün abituriyentlərin mühəndislik ixtisaslarına marağı yüksək olaraq qalır:
“Riyaziyyat-informatika alt qrupunda isə əsasən kompüter elmləri, kompüter mühəndisliyi, informasiya texnologiyaları, informasiya təhlükəsizliyi, data analitikası, mexatronika və robototexnika kimi ixtisaslara maraq xüsusilə çoxdur. Son illərdə texnologiyanın inkişafı və bu istiqamətdə yeni peşələrin formalaşması da abituriyentlərin həmin ixtisaslara üstünlük verməsinə ciddi təsir göstərir. Xüsusilə informasiya texnologiyaları, kibertəhlükəsizlik və data analitikası kimi sahələr gələcək üçün perspektivli istiqamətlər hesab olunduğundan, bu ixtisaslara marağın yüksək olması təbiidir.
İkinci ixtisas qrupuna gəldikdə isə burada maliyyə, mühasibat, dövlət və bələdiyyə idarəetməsi, biznesin idarə edilməsi kimi ixtisaslara tələbat hər zamankı kimi yüksəkdir. Eyni zamanda logistika ixtisasına da maraq kifayət qədər çoxdur. Bu istiqamətlər həm iqtisadiyyat, həm də idarəetmə sahəsində geniş iş imkanları yaratdığı üçün abituriyentlərin diqqətini cəlb edir. Ona görə də ikinci ixtisas qrupunda da müəyyən ixtisaslar üzrə rəqabətin yüksək olduğunu müşahidə edirik.
Üçüncü ixtisas qrupunda da müəllimlik ixtisaslarına maraq bu il yüksək olaraq qalır. Xüsusilə müəllimlik peşəsinə olan maraq nəzərə alınaraq demək olar ki, üçüncü ixtisas qrupu bu il də rəqabətin yüksək olduğu ixtisas qruplarından biridir. Abituriyentlərin bu qrupda müəyyən ixtisaslara üstünlük verməsi həmin istiqamətlər üzrə keçid ballarına və rəqabətə də təsir göstərə bilər.
Dördüncü ixtisas qrupuna gəldikdə isə burada əsasən tibb yönümlü sahələr üstünlük təşkil etdiyi üçün rəqabətin də yüksək olacağı gözlənilir. Tibb sahəsinə olan ənənəvi yüksək maraq bu qrupda rəqabətin formalaşmasına əsas səbəblərdən biridir. Bununla yanaşı, kimya və biologiya müəllimliyi ixtisaslarına da marağın yüksək olduğu gözlənilir. Eyni zamanda fizioterapiya, əczaçılıq, tibb bacısı və tibb qardaşı kimi ixtisaslara da abituriyentlər tərəfindən kifayət qədər maraq göstərilir.
Yəni ümumilikdə tibb ixtisasına yüksək bal toplamaqla qəbul şansı olmayan və ya bu istiqamətdə alternativ seçim etmək istəyən abituriyentlər digər tibb və səhiyyə yönümlü ixtisaslara da üstünlük verirlər. Bu baxımdan dördüncü ixtisas qrupunda yalnız tibb ixtisasına deyil, digər səhiyyə və biologiya yönümlü ixtisaslara da marağın kifayət qədər yüksək olduğunu deyə bilərik.
Ümumilikdə isə hər bir ixtisas qrupu üzrə abituriyentlərin seçiminə həm həmin sahəyə maraq, həm gələcək iş imkanları, həm də əmək bazarında həmin peşələrə olan tələbat təsir göstərir. Bu səbəbdən bəzi ixtisaslarda rəqabətin daha yüksək olması tamamilə təbiidir”, - deyə ekspert fikrini tamamlayıb.
Nuray Paşşanlı