Icma.az
close
up
RU
Menu

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Alimlər Arktikada sürətlənən istiləşmənin səbəbini açıqlayıblar

Alimlər Arktikada sürətlənən istiləşmənin səbəbini açıqlayıblar

Icma.az bildirir, Oxumeni.az portalına istinadən.

Alimlər Arktikada sürətlənən istiləşmənin səbəbini açıqlayıblar


Pensilvaniya Dövlət Universitetinin alimləri Arktikada istiləşməni gücləndirən mühüm zəncirvari reaksiyanı aşkar ediblər. Tədqiqat göstərib ki, dəniz buzundakı çatlaqlar və neft hasilatı zamanı yaranan çirklənmə buz itkisini və bölgədəki temperaturun artmasını qarşılıqlı olaraq sürətləndirir.
Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə "Science Daily" jurnalı məlumat yayıb.
Tədqiqat qrupu Arktikada iki ay davam edən sahə tədqiqatı aparıb, xüsusi avadanlıqla təchiz edilmiş təyyarələr və yerüstü cihazlardan istifadə edib. Məqsəd, Şimali Amerikadakı ən böyük neft yatağına yaxın ərazilər də daxil olmaqla, iki Arktika bölgəsində atmosferi öyrənmək olub.
Nəticələr üç əsas səbəbi ortaya qoyub: dəniz buzundakı çatlaqlar ("lidlər" kimi tanınan) atmosfer kimyasına və buludların əmələ gəlməsinə güclü təsir göstərir; neft hasilatı zamanı yaranan çirklənmə havanın tərkibini dəyişir. Bu amillər buz itkisini sürətləndirən və istiləşməni gücləndirən qapalı bir zəncirvari reaksiyaya səbəb olur.
"Bu sahə tədqiqatı, planetin səthinə ən yaxın atmosfer təbəqəsi olan sərhəd təbəqəsindəki kimyəvi dəyişiklikləri öyrənmək və insan təsirinin bu mühüm bölgədə iqlimi necə dəyişdirdiyini anlamaq üçün misilsiz bir imkan yaradır. Əldə edilən məlumatlar dəniz duzunun aerozolları, səthlə əlaqəli buludlar, neft yataqlarından yayılan emissiyalar və yeni Arktikada çox fazalı halogen kimyası arasındakı qarşılıqlı əlaqəni daha yaxşı başa düşməyə imkan verir," - deyə məqalənin aparıcı müəllifi, Meteorologiya və Atmosfer Elmləri Departamentinin meteorologiya professoru Xose D. Fuentes bildirib.
Bundan əlavə, tədqiqat göstərib ki, neft yataqlarından yayılan emissiyalarla qarşılıqlı təsirə girən duzlu qarlı örtüklərdəki kimyəvi maddələr, atmosferdə ozonu dağıdan və daha çox günəş işığının keçməsinə səbəb olaraq qarın əriməsini sürətləndirən bromun əmələ gəlməsinə səbəb olur. Nəşrə görə, bu, bölgədə dumanın əmələ gəlməsinə və çirklənmə səviyyəsinin artmasına kömək edir ki, bu da uzaqlığına baxmayaraq, böyük şəhərlərin çirklənmə səviyyəsi ilə müqayisə oluna bilər.
Alimlər vurğulayıblar ki, gələcək tədqiqatlar bu kimyəvi reaksiyaların daha geniş Arktika bölgəsinə necə təsir etdiyini və bunun qlobal ekologiya üçün hansı uzunmüddətli nəticələrə səbəb ola biləcəyini daha yaxşı başa düşməyə kömək edəcək.
Almaz Həsənli

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:138
embedMənbə:http://oxumeni.az
archiveBu xəbər 30 Dekabr 2025 16:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see298

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see283

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see279

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see242

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see230

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see226

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see226

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see225

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see225

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see214

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see214

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see211

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see206

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see199

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see191

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see189

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see186

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see186

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see182

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri