Alimlər insan DNT sinin sındırılması riski barədə xəbərdarlıq edirlər…

Böyük Britaniya, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistandan olan beynəlxalq alimlər qrupu kibertəhlükələrin yeni sahəsini kəşf ediblər.

Yeni nəsil DNT sequencing (NGS) sistemlərinin hakerlərə qarşı həssas olduğu aşkar edilib. Fərdi tibb və xərçəng diaqnostikasının əsasını qoyan texnologiya cinayətkarların hədəfinə çevrilə bilər.

SİA-nın məlumatına görə, araşdırma IEEE Access elmi jurnalında dərc olunub.

Komanda NGS prosesində kiber biotəhlükəsizlik təhdidlərinin ilk hərtərəfli tədqiqatını aparıb. Mütəxəssislər müəyyən ediblər ki, DNT ilə işin hər mərhələsində – nümunənin hazırlanmasından tutmuş məlumatların təhlilinə qədər – təcavüzkarlar tərəfindən istifadə edilə bilən zəifliklər mövcuddur.

Tədqiqatçılar bir neçə təhlükəli ssenari müəyyən ediblər: DNT-də kodlanmış sintetik zərərli proqramların yaradılması, neyron şəbəkələrdən istifadə etməklə genomik məlumatların manipulyasiyası və təkrar identifikasiya üsulları vasitəsilə fərdlərin izlənməsi.

Alimlər kiberbiotəhlükəsizlik sahəsində ixtisaslaşmış tədqiqatların təcili inkişaf etdirilməsində, genomik məlumatların qorunması üçün yeni protokolların hazırlanmasında və İT mütəxəssisləri ilə bioloqlar arasında fənlərarası əməkdaşlıqda təkid edirlər.

Mütəxəssislər ümid edirlər ki, onların işi insanın ən qiymətli məlumatını - DNT-sini qorumaq üçün etibarlı sistem yaratmaq üçün başlanğıc nöqtəsi olacaq.

Nazlı Almuradova