Alimlər şişi bədəndən kənarda 10 gün canlı saxladılar

Rusiyalı alimlər şiş toxumasını bədəndən kənarda 10 günə qədər canlı saxlaya biliblər ki, bu da laboratoriya mərhələsində effektiv şiş əleyhinə terapiyanın seçilməsinə imkan verə bilər.

Bu barədə TASS-a Seçenov Universitetinin mətbuat xidmətindən məlumat verilib.

Medicina.az xəbər verir ki, tədqiqatçıların fikrincə, bu cür şişlər üçün fərdiləşdirilmiş müalicənin seçilməsi, eyni alt tipli şişlərin müxtəlif xəstələrdə bioloji və molekulyar xüsusiyyətləri baxımından əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənə bilməsi ilə çətinləşir.

"Seçenov Universitetinin alimləri, digər tədqiqat mərkəzlərindən olan həmkarları ilə birlikdə, bədəndən kənarda canlı seminoma toxumasını 10 günə qədər qorumağı öyrəniblər - dünyada ilk dəfə olaraq, onlar bu testis rüşeym hüceyrəsi şişi üçün ex vivo orqan kulturası texnologiyasını uyğunlaşdırıblar.

Bu texnologiya sınaq və səhv yolu ilə dərmanlar seçib xəstəyə təyin etmək əvəzinə, laboratoriyada effektiv şiş əleyhinə müalicə metodu seçməyə kömək edəcək".

Tədqiqatçıların fikrincə, bu cür şişlərin fərdi müalicəsi eyni alt tipli şişlərin müxtəlif xəstələrdə bioloji və molekulyar xüsusiyyətləri baxımından əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənə bilməsi ilə çətinləşir.

Bundan əlavə, terapiyanın effektivliyinə şişin mikro mühiti - immun hüceyrələri, qan damarları və xərçəng hüceyrələrinin böyüməsini və yaşamasını dəstəkləyən siqnal molekulları təsir göstərir.

"Xastanın spesifik quruluşu və immun üstünlüyü səbəbindən belə metastatik olmayan şişin davranışını hətta 3D model ilə belə təhlil etmək çətindir. Buna görə də, müxtəlif şiş əleyhinə dərmanlar təyin etmək və xəstənin reaksiyasını izləmək üçün vaxt itirmək əvəzinə, müalicə rejimini laboratoriyada EVOC platformasından istifadə edərək sınaqdan keçirməyə imkan verən terapiya seçmək üçün metodlar lazımdır. Bu, təkcə kişinin həyatını deyil, həm də onun keyfiyyətini və reproduktiv sağlamlığını qorumağa kömək edə bilər", - deyə Translyasiya Tibbi və Biotexnologiya İnstitutunun Histologiya və İmmunohistokimya Laboratoriyasının müdiri Qriqori Demyaşkin açıqlamasında bildirib.

Bu problemi həll etmək üçün alimlər şiş toxuması fraqmentlərinin strukturunu və hüceyrələrarası qarşılıqlı təsirini qoruyarkən becərilməsinə imkan verən EVOC (Ex Vivo Orqan Mədəniyyəti) texnologiyasından istifadə etdilər. Şiş fraqmentləri ilə aparılan əvvəlki tədqiqatların əksəriyyətinin (modellər artıq istifadə olunub, məsələn, sidik kisəsi və ağciyər xərçəngində) 5-7 günlə məhdudlaşdırıldığı və EVOC modellərinin limitlərini sınaqdan keçirmək məqsədinin olmadığı vurğulanır.

Aygün Musayeva