Alzheymer riskini azaldır: Uzun ömrün açarı ola bilər

Sağlam bədənin sağlam zehinlə birbaşa əlaqəli olduğu bir daha təsdiqlənib

Alimlərin apardığı yeni bir araşdırma orqanların bioloji yaşının sağlamlıq və ömür uzunluğu üzərindəki təsirlərini ortaya qoyub.

“Nature” jurnalında dərc olunan araşdırmada sağlam bədənin sağlam zehinlə birbaşa əlaqəli olduğu bir daha təsdiqlənib. Alimlər bədəndəki müxtəlif orqanların qandakı müəyyən protein zəncirləri vasitəsilə fərqli sürətlə qocala biləcəyini ortaya çıxarıb.

Sherg.az xəbər verir ki, Stenford Universitetinin tədqiqatçıları xüsusilə orqanların bioloji yaşının ürək çatışmazlığı, KOAH (xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi), tip 2 diabet və Alzheymer kimi xəstəliklərlə əlaqəli olduğunu bildiriblər. Araşdırmada, “yaşlı” bir beynin Alzheymer riskini artırdığı, əksinə “gənc” bir beynin isə idrak geriləməsini yavaşlatdığı müəyyən edilib.

İDMAN, QİDALANMA, ZEHİN FƏALLIĞI

Araşdırmada vurğulanır ki, intensiv fiziki fəaliyyət, yağlı balıq və toyuq əti ilə zəngin pəhriz və zehni stimullaşdırma beyin sağlamlığını qorumaqda təsirli rol oynayır. Mütəxəssislər ali təhsilin idrak qabiliyyətlərini gücləndirə biləcəyini bildirsələr də, səhərlər sadə bir tapmaca həll etməyin belə faydalı ola biləcəyini qeyd edirlər.

Digər tərəfdən siqaret və alkoqol istifadəsi, emal olunmuş ətin qəbulu, yuxusuzluq və sosial-iqtisadi çətinliklər orqanların daha sürətli qocalmasına səbəb olur.

HANSİ İDMAN NÖVÜ DAHA EFFEKTİVDİR?

Tədqiqatlar göstərir ki, orta və yüksək tempolu fiziki fəaliyyətlər demensiya (beyin funksiyasının itməsi) riskini 41% azalda bilər. Mütəxəssislər, danışmağa davam edə bildiyiniz, lakin mahnı oxuya bilməyəcəyiniz intensivlikdə yerimə, qaçış və velosiped sürmə kimi fəaliyyətləri tövsiyə edirlər.

Bəzi alimlər isə yüksək intensivlikli intervallı məşqlərin (HIIT) beyinə gedən qan axınını artıraraq demensiyanı önləməkdə kardio məşqlərdən daha təsirli ola biləcəyini bildirirlər. Bu məşqlərə burpi, dağcı dırmanışı, kettlebell yelləmə və sprint kimi yüksək tempolu hərəkətlər daxildir.

YUXUDAN ƏVVƏL MƏŞQƏ DİQQƏT!

Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, yatmazdan az əvvəl edilən yüksək intensivlikli məşqlər yuxunu pozur və bu da idrak sağlamlığına mənfi təsir göstərir.

HƏDDİNDƏN ARTIQ İDMANIN RİSKLƏRİ

İntensiv idman fəaliyyətlərinin bəzən təhlükəli ola biləcəyinə dair xəbərdarlıqlar da var. Son aylarda, İngiltərədə yüksək fiziki formaya malik şəxsi məşqçinin qəfil keçirdiyi beyin qanaxmasının illərlə davam edən aşırı idman keçmişi ilə əlaqəli olduğu bildirilmişdi. Əvvəlki araşdırmalar da göstərmişdi ki, yüksək intensivlikli məşqlər beyin qanamasına səbəb ola bilər və bu hal iflic və ya ölümcül fəsadlarla nəticələnər.

 

ERKƏN ƏLAMƏTLƏRƏ DİQQƏT

Alzheymer və digər demensiya növlərinin klassik əlamətləri arasında yaddaş itkisi, ünsiyyət çətinliyi və əhval dəyişiklikləri yer alır. Lakin son araşdırmalar göstərir ki, görmə, eşitmə, balans və toxunma kimi duyğu funksiyalarındakı dəyişikliklər də xəstəliyin erkən xəbərçisi ola bilər.