Amerika Birləşmiş Ştatlarından dünyaya açıq xəbərdarlıq: Viza hüquq deyil, imtiyazdır

Birləşmiş Ştatlar hökumətinin son açıqlamaları vizanın sadəcə sənəd yox, siyasi alət olduğunu bir daha göstərdi. Dövlət Departamenti bildirir ki, hazırda 55 milyon ABŞ vizası sahibi daim nəzarət altındadır və hər hansı qanun pozuntusu aşkar edilərsə, viza dərhal ləğv olunur. Rəsmi Vaşinqton açıq şəkildə vurğulayır ki, viza hüquq deyil, imtiyazdır.

Bu yanaşma ABŞ üçün suverenlik və təhlükəsizlik məsələsi kimi təqdim olunur. Dövlət deyir ki, sərhədlərini kimə və hansı şərtlərlə açacağını özü müəyyən edir. Qanunlara əməl etməyən, qaydaları pozan şəxs üçün ölkədə qalmaq məcburiyyəti yoxdur. Xüsusilə son illərdə miqrasiya, terror təhlükəsi və geosiyasi gərginliklər fonunda bu mövqe ABŞ hakimiyyəti üçün əsaslandırılmış sayılır.

Amma rəqəmlər məsələyə başqa tərəfdən baxmağı zəruri edir. Təkcə 2025-ci ildə 100 min vizanın ləğv edilməsi, onların arasında minlərlə tələbə və iş vizasının olması artıq istisna yox, sistemli siyasətdir. Bu siyasət milyonlarla insan üçün daimi qeyri-müəyyənlik yaradır. ABŞ-da oxuyan, işləyən, həyat quran insanlar hər an bir qərarla ölkədən kənarda qala biləcəklərini bilirlər.

Xüsusilə tələbə vizalarının kütləvi şəkildə ləğvi ABŞ-ın illərlə formalaşdırdığı “imkanlar ölkəsi” imicinə ziddir. Elm, innovasiya və əmək bazarı xarici tələbə və mütəxəssislər hesabına güclənir. Onları risk qrupuna çevirmək ABŞ-ın öz maraqları ilə də ziddiyyət təşkil edir.

Yanvarın 14-də 75 ölkənin vətəndaşlarına immiqrant vizalarının verilməsinin dayandırılması isə artıq sırf hüquqi qərar deyil, açıq siyasi mesajdır. Bu addım göstərir ki, ABŞ qloballaşma dövrünün açıq qapılar siyasətindən uzaqlaşır.

Tənqidçilər haqlı olaraq ikili standartlardan danışırlar. Bəzi ölkələr və vətəndaşlar kollektiv risk kimi qiymətləndirilir, fərdi yanaşma isə arxa plana keçir. Bu halda viza mexanizmi təhlükəsizlik alətindən çox geosiyasi təsir vasitəsinə çevrilir.

ABŞ-ın mesajı sadə və sərtdir. Qaydaları güclü olan müəyyən edir. Viza artıq səyahət və ya təhsil sənədi yox, şərtli etimad göstəricisidir. Bu etimad istənilən an geri alına bilər.

Milyonlarla insanın taleyi bir cümləyə bağlanıb: “Viza hüquq deyil, imtiyazdır.” Bu cümlə isə müasir dünyanın nə qədər qapalı və ehtiyatlı mərhələyə daxil olduğunu açıq şəkildə göstərir.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info