Amnistiya aktı nədir? Amnistiya aktı kimlərə şamil olunur? Əfv sərəncamından fərqi nədir? Şərh

Bu gün ölkəmizdə bir Amnistiya Aktına ehtiyac var. Bu barədə Milli Məclisin yaz sessiyasının ilk iclasında parlamentin Regional məsələlər komitəsinin sədri Siyavuş Novruzov deyib. Deputat bildirib ki, bu günə qədər Azərbaycanda 13 amnistiya aktı və 70-dən artıq əfv sərəncamı qəbul olunub. Siyavuş Novruzov qeyd edib ki, ən böyük Amnistiya Aktı Birinci Vitse-prezident deputat olarkən onun təşəbbüsü ilə qəbul edilmişdi və 5000 insan azadlığa qovuşmuşdu.Amnistiya aktı nədir? Amnistiya aktı ilə əfv sərəncamının fərqi nədir?

Hüquqşünas Əliməmməd Nuriyev Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, Siyavuş Novruzovun bu gün Amnistiya aktı ilə bağlı təklifi ölkədə hüquq-mühafizə və cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi istiqamətində müzakirələri yenidən aktuallaşdırıb.

Əliməmməd Nuriyev

“Son zamanlar Amnistiya Aktının imzalanması məsələsi gündəmə gəlir. Son Amnistiya aktı 2021-ci il noyabr ayında imzalanıb. Artıq 4 il keçib. Bu il cənab prezident tərəfindən “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edilb. Belə bir ildə Amnistiya aktının qəbul edilməsi məqsədəuyğun olardı”-deyən hüquqşünas bildirib ki, Amnistiya Aktı cəmiyyətdə daha az təhlükəli şəxslərin azadlığa buraxılması və cəza yükünün yüngülləşdirilməsini nəzərdə tutur. Azərbaycanda qəbul ediləcək yeni Amnistiya Aktına az ağır və ehtiyatsızlıqdan törədilmiş cinayətlərə görə məhkum edilmiş şəxslər - məsələn; yol nəqliyyat hadisəsi zamanı ehtiyatsızlıqdan ölüm və ya xəsarət yetirmə ilə bağlı məsələlər, eyni zamanda azadlığının məhdudlaşdırılması ilə bağlı cəza almış şəxslər, qadın məhkumlar və yetkinlik yaşına çatmayanlar, yaşlı və ağır xəstə məhkumlar, sağlıq vəziyyəti ciddi risk altında olan məhkumlara Amnistiya Aktı şamil edilə bilər.

Əliməmməd Nuriyev vurğulayıb ki, dünyada əfv və amnistiyanın tətbiqi ilə bağlı müxtəlif nümunələr var: “Rusiyada, Avropada amnistiya aktları tətbiq edilir”.

Azərbaycanda amnistiya təcrübəsin haqda hüquqşünas qeyd edib ki, Amnistiya Novruz bayramı, Müstəqillik günü və Dünya Azərbaycanlılarının həmrəylik günü ərəfəsində qəbul olunur, 1995-ci ildən bu günə qədər 13 amnistiya aktı qəbul edilib və 150 mindən artıq şəxs faydalanıb.

Əliməmməd Nuriyevin fikrincə, belə bir aktın qəbul edilməsi Azərbaycan dövlətinin və prezidentinin apardığı humanizm siyasətinin məqsədlərinə uyğundur.

“Nəzərə alaq ki, son dəfə amnistiya aktı 4 il əvvəl qəbul edilib və üzərindən xeyli zaman keçib. Amnistiya aktı Milli Məclis tərəfindən qəbul edilir və qeyri-müəyyən dairəyə aiddir. Əfv sərəncamı prezidentin müstəsna konstitusiya səlahiyyətidir. Amnistiya Milli Məclisin konstitusiya səlahiyyətidir. Amnistiya aktında konkret şəxslər deyil, ayrı-ayrı kateqoriyalarda cinayətlərlə bağlı parametrlər nəzərə alınır. Əfv sərəncamı konkret şəxslərin, onların vəkillərinin, yaxınlarının müraciətləri, QHT-lərin və Milli Məclisin deputatlarının vəsasəti ilə bağlı, ombudsmanın vəsatəti əsasında verilə bilər. Bu günə qədər 70 əfv sərəncamı verilib və 10000 artıq şəxsə şamil edilib. Bəzilərinin cəzası azaldılıb, bəziləri cəzadan azad edilib”-deyə Əliməmməd Nuriyev qeyd edib.

İradə Cəlil, Bizimyol.info