Icma.az
close
up
RU
Ana südü ilə böyüməyən uşaqlarda sonradan bəzi problemlər yaranır Həkim

Ana südü ilə böyüməyən uşaqlarda sonradan bəzi problemlər yaranır Həkim

Icma.az, Demokrat.az saytına istinadən bildirir.

Körpənin həyatının ilk aylarında qidalanma təkcə onun fiziki böyüməsinə deyil, həm də immun sistemi, beyin inkişafı və gələcək sağlamlığına birbaşa təsir göstərən əsas amillərdən biri hesab olunur. Müasir qidalanma vasitələri uşağın ehtiyaclarını böyük ölçüdə qarşılasa da, araşdırmalar ana südü ilə qidalanmayan uşaqlarda müəyyən sağlamlıq və inkişaf fərqlərinin daha çox müşahidə oluna biləcəyini göstərir.
Məsələ ilə bağlı pediatr Elşən Tağıyev Demokrat.az-a bildirib ki, ana südü körpə üçün yalnız qida mənbəyi deyil, eyni zamanda immun sistemini dəstəkləyən və inkişafı gücləndirən bioloji baxımdan zəngin müdafiə mexanizmidir:
"Buna baxmayaraq, müxtəlif səbəblərdən bəzi körpələr ana südü ala bilmir və ya qismən qidalanır. Müasir süni qidalar uşaqların böyümə və inkişafını böyük ölçüdə təmin etsə də, elmi araşdırmalar ana südü ilə qidalanmayan uşaqlarda bəzi fərqlərin daha çox müşahidə oluna biləcəyini göstərir.
Ana südünün tərkibində immunoqlobulinlər, laktoferrin və digər qoruyucu maddələr mövcuddur. Bu komponentlər xüsusilə həyatın ilk aylarında körpəni infeksiyalara qarşı qorumağa kömək edir. Ana südü almayan uşaqlarda tənəffüs yolu, qulaq və mədə-bağırsaq infeksiyaları bəzi hallarda daha tez-tez müşahidə oluna bilər.
Ana südü faydalı bağırsaq bakteriyalarının inkişafını dəstəkləyir və mikrobiotanın daha balanslı formalaşmasına kömək edir. Ana südü ilə qidalanmayan bəzi körpələrdə köp, qəbizlik və həzm həssaslığı daha çox görülə bilər. Lakin düzgün seçilmiş süni qidalar və uyğun əlavə qidalanma ilə bu problemlərin əksəriyyətini idarə etmək mümkündür".
Həkim deyib ki, araşdırmalar göstərir ki, ana südü xüsusilə allergiyaya meylli uşaqlarda müəyyən qoruyucu təsir göstərə bilər:
"Ana südü almayan uşaqlarda atopik dermatit, qida allergiyası və astma riskinin müəyyən qədər yüksək ola biləcəyi bildirilir. Bununla belə, genetika və ətraf mühit faktorları da burada mühüm rol oynayır.
Ana südü körpənin aclıq və toxluq siqnallarının daha təbii formalaşmasına kömək edir. Süni qida ilə qidalanan bəzi uşaqlarda gələcəkdə artıq çəki və piylənmə riskinin bir qədər yüksək ola biləcəyi qeyd olunur. Ancaq balanslı qidalanma, aktiv həyat tərzi və düzgün ailə vərdişləri bu riskləri ciddi şəkildə azalda bilər.
Ana südündə beyin inkişafı üçün vacib olan yağ turşuları və bioaktiv maddələr mövcuddur. Bəzi tədqiqatlarda ana südü ilə qidalanan uşaqlarda orta hesabla kognitiv göstəricilərin bir qədər yüksək olduğu qeyd edilir. Lakin uşağın zehni inkişafına təsir edən əsas amillər ailə mühiti, sosial stimulasiya, təhsil, yuxu və genetik xüsusiyyətlərdir. Yəni ana südü vacib amil olsa da, tək müəyyənedici faktor hesab edilmir. Uzunmüddətli araşdırmalar ana südü ilə qidalanmanın piylənmə, tip 2 diabet və bəzi ürək-damar xəstəlikləri riskinə qarşı müəyyən qoruyucu təsir göstərə biləcəyini ortaya qoyur. Amma bu fərqlər adətən nisbi xarakter daşıyır və həyat tərzi faktorlarından ciddi şəkildə asılı olur.
Ən vacib məqam isə odur ki, ana südü ideal qidalanma sayılsa da, ana südü ala bilməyən uşaqların böyük hissəsi düzgün tibbi nəzarət, uyğun qidalanma, vaxtında vaksinasiya və sağlam ailə mühiti ilə tamamilə normal və sağlam inkişaf edə bilir. Valideynlərin özünü günahkar hiss etməsi doğru yanaşma deyil. Əsas məqsəd uşağın təhlükəsiz və yetərli qidalanmasını təmin etməkdir", - deyə o qeyd edib.
Əfsanə Kamal
Demokrat.az
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:191
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 12 May 2026 20:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri