“Andoya bazasının yerini yeni, müasir baza aldı” NATO nun Arktika strategiyasına diqqət

Norveçin şimalında yerləşən NATO-ya məxsus Andoya aviabazasında texniki nasazlıqlar səbəbilə fəaliyyətin müvəqqəti dayandırılması qərarı alınıb. Hərbi-strateji baxımdan əhəmiyyətli sayılan bu obyektin fəaliyyətinin dayandırılması həm NATO-nun bölgədəki əməliyyat imkanlarına, həm də Alyansın Arktika regionundakı planlarına müəyyən təsir göstərə bilər. Bu isə öz növbəsində, texniki problemlərin xarakteri və aradan qaldırılma müddəti ilə bağlı bir sıra mövzulara diqqət çəkir. 

Mövzu ilə bağlı Türkiyənin Azərbaycandakı keçmiş hərbi attaşesi, ehtiyatda olan general Yücel Karauz Sherg.az açıqlamasında qeyd edib ki, Norveçdəki Andoya Hava Bazasının bağlanması ilə bağlı 2016-cı ildə Norveç qərar qəbul etsə də, həmin qərar növbəti zamanlar icra edilmədi:

"Hazırda Andoya Hava Bazasının yaxınlığında yeni bir baza inşa olunub. Bu bazada yerləşən və dəniz patrul uçuşlarını həyata keçirən P-3 Orion təyyarələrinin istifadə konsepsiyası da dəyişib. Sözügedən təyyarələrin əvəzinə F-35-lərin yerləşdirildiyi Evenes Bazasına keçid edilib. Buna görə də Andoya bazasının bağlanması NATO-nun bu bölgədən imtina etməsi demək deyil. Əksinə, daha müasir və F-35-lərin yerləşdirildiyi Evenes Bazasının istifadəyə verilməsi həm məsələyə, həm də Rusiya–Ukrayna müharibəsi fonunda yaranmış yeni qüvvələr balansına verilən cavab kimi qiymətləndirilir. Bu yeni baza vasitəsilə uzun mənzilli dəniz müşahidə PUA-larının yerləşdirilməsi, kosmik əməliyyatları dəstəkləyən mərkəzin yaradılması və müttəfiq qüvvələrin qəbulu kimi imkanların inkişaf etdirilməsi nəzərdə tutulur". 

General əlavə edib ki, 2016-cı ildən sonra Andoya bazasında bəzi uçuş zolaqlarının sıradan çıxması və digər infrastruktur problemləri də onun effektivliyini azaldıb:

"Bu səbəbdən həmin ərazidə yeni bazanın yaradılması geosiyasi və hərbi baxımdan qüvvələrin strukturlaşdırılması, eləcə də maliyyət səmərəliliyi üçün məqsədəuyğun addım sayılır. Təhdidlərin dəyişməsi fonunda Şimali Atlantik dəhlizini nəzarətdə saxlamaq üçün bu yanaşma daha uğurlu hesab olunur. Eyni zamanda, doktrin dəyişiklikləri çərçivəsində insanlı uçuş aparatlarından pilotsuz uçuş aparatlarına (PUA) və kosmik fəaliyyətlərə keçid baxımından Andoya və Evenes bazalarının istifadəsi böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu, həm də mülki-hərbi ikili istifadə konsepsiyasını gücləndirəcək və NATO-nun Arktika üzrə strategiyasına müsbət təsir göstərəcək".

Aytac Kərimova