Ankara London rəqabəti güclənir: sülhü kim gətirəcək?

Xəbər verdiyimiz kimi, ötən həftə İstanbulda Türkiyə, Rusiya və Ukrayna nümayəndə heyətləri arasında görüş oldu. Görüş beynəlxalq ictimaiyyətin diqqət mərkəzində olsa da, bir sıra xarici ekspertlər danışıqların nəticəsini qənaətbəxş hesab etmədi. Bununla belə tərəflərin bir araya gəlməsi və dialoqu davam etdirməyə razılıq verməsi diplomatik prosesin dayanmadığınının göstəricisidir.

Maraqlı məqamlardan biri də vasitəçilik məsələsindəki rəqabətdir. Türkiyə danışıqlarda ən fəal və qəbul olunan tərəflərdən biri kimi çıxış etdiyi halda, Böyük Britaniya da bu prosesdə fəallıq göstərməyə çalışır.

Sülhün əldə olunmasında hansı ölkənin vasitəçiliyi daha effektiv və real nəticələr vəd edir?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Rəşad Bayramov deyib ki, Rusiya və Ukrayna nümayəndələri arasında keçirilən ilk görüşdən yüksək gözləntilər yox idi:

“Tərəflərin bir-birinə qarşı sərt ritorikası, xüsusilə də Prezident Putinin atəşkəs təklifinə isti yanaşmaması, eləcə də hər iki tərəfin müharibənin dayandırılması ilə bağlı irəli sürdüyü şərtlərin kəskin şəkildə fərqlənməsi danışıqların çətin keçəcəyini əvvəlcədən göstərirdi.

Lakin bütün bu maneələrə baxmayaraq, uzun fasilədən sonra tərəflərin bir masa arxasına əyləşməyə razılıq verməsi özü-özlüyündə əhəmiyyətli bir addım sayılır. Görüşdən sonra əsir mübadiləsinin həyata keçirilməsi, atəşkəslə bağlı təkliflərin hazırlanaraq qarşılıqlı şəkildə təqdim olunması və ən əsası, danışıqların davam etdirilməsi ilə bağlı razılığın əldə olunması onu göstərir ki, tərəflər ortaq məxrəcə gəlmək üçün müəyyən iradə nümayiş etdirirlər. Sülh sazişindən danışmaq hələ tez olsa da, atəşkəsə nail olunması real görünür”.

Politoloqun fikrincə, bu prosesdə ABŞ-ın rolu xüsusilə vacib olacaq:

Rəşad Bayramov

“Bu günə planlaşdırılan Donald Tramp və Vladimir Putin arasındakı telefon danışığının nəticələri, yəqin ki, vəziyyətin gedişinə ciddi təsir göstərəcək. Əgər ABŞ Avropa İttifaqı ilə birgə sanksiyalarla bağlı ortaq qərar qəbul edəcəyini bəyan edərsə, bu halda Rusiya tərəfi atəşkəsə razılıq verməyə məcbur qala bilər.

Vasitəçilik məsələsinə gəldikdə isə, indiyə qədər Rusiya və Ukrayna arasında əldə olunan razılaşmaların əksəriyyəti məhz Türkiyənin vasitəçiliyi ilə baş tutub. Putinin İstanbul danışıqlarının davam etdirilməsi ilə bağlı çağırışları, eləcə də Zelenskinin bu məsələyə müsbət münasibət göstərməsi onu deməyə əsas verir ki, danışıqların növbəti mərhələsi də böyük ehtimalla Türkiyənin vasitəçiliyi ilə aparılacaq.

Böyük Britaniyanın bu prosesdə vasitəçi qismində iştirakı isə real görünmür. Çünki müharibə başlayandan bəri Böyük Britaniya açıq şəkildə Ukraynanın tərəfdaşı qismində çıxış edir və bu səbəbdən, Rusiya onu neytral vasitəçi kimi qəbul etmir”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az