Antarktidada artıq 20 ildən çoxdur ki, it yoxdur: Səbəb nədir?

Demək olar ki, bir əsr boyunca itlər Antarktida tədqiqatçılarının ayrılmaz köməkçiləri olub, qarlı səthdə sanki "qanad” kimi işləyərək saniyə ilə yükləri daşıyır və ekspedisiyalarda əhval-ruhiyyəni yüksəldirdilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "IFL Science" yazıb.

İlk itlər 1899-cu ildə norveçli tədqiqatçı Karsten Borxqrevinq tərəfindən materikə gətirilib. "Qəhrəmanlıq dövrü” adlanan Antarktida tədqiqatlarında, o cümlədən Robert Skott və Duqlas Moussonun ekspedisiyalarında, itlər yük çəkmək üçün istifadə olunurdu və ən çətin şəraitdə qida mənbəyi də ola bilirdilər.

20-ci əsrin ikinci yarısına qədər itlər tədqiqat ekspedisiyalarının vacib hissəsi olaraq qaldı, lakin zaman keçdikcə mexaniki nəqliyyat vasitələri onların rolunu əvəz etdi.

1994-cü ildə beynəlxalq qaydalar Antarktidada qeyri-milli heyvan növlərinin saxlanmasını qadağan etdi və itlərin istifadəsi tamamilə dayandırıldı. Əsas səbəblər bunlar idi:

Vəhşi təbiətin qorunması – itlər yerli heyvanlara hücum edə bilər və ya xəstəlik daşıya bilər (məsələn, itlərdə çuma virusu dəniz foka üçün təhlükəlidir).

Elmi tədqiqatlarda rolunun itirilməsi – itlər artıq daşıma və ya tədqiqat işlərində vacib deyildilər.

Qeyri-milli növlərin sərt nəzarəti – haski itlərinin istifadəsi qaydalarla uyğunsuz idi.

Beləliklə, Antarktidada qalan son itlər 1994-cü ilin fevralında ayrıldı və o vaxtdan bəri heç bir it materikə gətirilməyib.

Bu dövr həm də ekspedisiyalarda baş verən faciəli hadisələri xatırladır: 1959-cu ildə it arabalarında tədqiqatçı Dennis Bell həyatını itirdi; onun cəsədi yalnız 2025-ci ildə, buzlaq geri çəkildikdən sonra tapıldı.

Aydın