Antarktidada buzlaqların sürətlə əriməsinə dair yeni əlamətlər tapıldı

Yeni tədqiqat Antarktidanın okean və ekosistemlərində qəfil və geri dönməz dəyişikliklərin baş verə biləcəyini, bunun isə xüsusilə Avstraliya üçün ciddi iqlim fəsadları yaradacağını göstərir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Nature" jurnalında dərc olunan və Avstraliya Milli Universiteti, Yeni Cənubi Uels Universiteti və bir sıra beynəlxalq tərəfdaşların iştirakı ilə aparılan araşdırmada vurğulanır ki, qərbi Antarktida buzlaq qalxanı (WAIS) dağılmaq təhlükəsi ilə üz-üzədir. Onun çökməsi dünya üzrə dəniz səviyyəsini təxminən üç metr qaldıra bilər ki, bu da sahil şəhərlərinə və icmalarına ciddi zərbə vurar.

Alimlər həmçinin Antarktidada buz, okean və ekosistemlərdə dəyişikliklərin artıq müşahidə olunduğunu bildirir. Bu proseslər hər əlavə istiləşmə dərəcəsi ilə dərinləşəcək. Dəniz buzunun itməsi, üzən şelf buzlaqlarını dalğaların təsirinə qarşı daha həssas edəcək və əriməni sürətləndirəcək.

Yeni Cənubi Uels Universitetinin professoru Metyu İnglend xəbərdarlıq edir ki, bu proseslər Avstraliyanı ciddi təsirlərlə üzləşdirə bilər:

* Dəniz səviyyəsinin qalxması sahilyanı icmalara təhlükə yaradacaq.

* Cənub okeanında istiləşmə və oksigen azalması karbon qazının udulmasını çətinləşdirəcək.

* Antarktida dəniz buzunun yox olması Avstraliya və ətraf regionlarda iqlim istiləşməsini daha da gücləndirəcək.

Dəniz buzunun əriməsi həmçinin Antarktidanın və dünya okeanlarının canlı aləmi üçün böyük təhlükə yaradır. İmperator pinqvinlərinin koloniyaları məhv olmaq riski ilə üz-üzədir. Kril populyasiyası, digər pinqvin və suiti növləri də eyni aqibətlə qarşılaşa bilər. Qlobal istiləşmə və okeanların turşulaşması isə fitoplankton kimi əsas ekosistem növlərinə zərbə vurur.

Alimlərin fikrincə, mövcud beynəlxalq mexanizmlər, o cümlədən Antarktida haqqında müqavilə sistemi kifayət etmir. Geri dönməz dəyişikliklərin qarşısını almağın yeganə yolu istixana qazı emissiyalarının kəskin azaldılması və qlobal istiləşmənin 1,5 dərəcə Selsi səviyyəsində saxlanılmasıdır.

Aydın