Azərbaycan sabitlik və əməkdaşlıq adasıdır ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 2025-ci ilin avqust ayında Səudiyyə Ərəbistanının tanınmış “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına verdiyi müsahibə, təkcə diplomatik açıqlama deyil, həm də Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərdə artan rolunun, Cənubi Qafqazda sabitlik təşəbbüslərinin və enerji təhlükəsizliyinə verdiyi töhfənin aydın göstəricisi kimi dəyərləndirilə bilər. Bu müsahibə vasitəsilə cənab Prezident bir sıra mühüm geosiyasi və daxili inkişaf məsələlərinə toxunaraq, Azərbaycanın strateji mövqeyini dünya ictimaiyyətinə çatdırdı.

Cənab İlham Əliyevin çıxışının əsas mövzusu Ermənistanla münasibətlərdə əldə olunan irəliləyiş idi. Vaşinqtonda əldə olunan razılaşma – paraflanmış sülh sənədi – Prezidentin sözlərinə görə, münaqişənin faktiki olaraq başa çatdığını təsdiqləyir. Lakin Azərbaycan tərəfi üçün əsas şərt Ermənistan konstitusiyasında ərazi iddialarına dair müddəanın aradan qaldırılmasıdır. Bu isə onu göstərir ki, Azərbaycan yalnız formal deyil, real və davamlı sülhə nail olmaq istəyir. Ölkə Prezidentinin bu kontekstdəki çıxışı, beynəlxalq ictimaiyyətə açıq mesaj idi: Azərbaycanın mövqeyi prinsipialdır və beynəlxalq hüquq çərçivəsindədir.

Prezidentin müsahibədə diqqət yetirdiyi digər mühüm sahə isə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa və məskunlaşdırma işləri oldu. “Böyük Qayıdış” proqramının tərkib hissəsi olaraq artıq 50 mindən çox vətəndaşın öz yurduna qayıtdığı qeyd edildi. Bu proses təkcə humanitar deyil, həm də iqtisadi və siyasi baxımdan əhəmiyyətlidir. Ərazilərin minalardan təmizlənməsi məsələsinə də xüsusi vurğu edən cənab Prezident, beynəlxalq təşkilatların bu sahədə daha aktiv olmasını arzuladığını ifadə etdi. Azərbaycan mina qurbanlarının sayının artıq yüzlərlə olduğunu bildirməklə, bu təhlükənin miqyasına diqqət çəkdi.

Regional infrastruktur layihələri də müsahibədə önəmli yer tutdu. Xüsusilə Zəngəzur dəhlizi – və ya müsahibədə qeyd edildiyi kimi, “Tramp marşrutu” – Cənubi Qafqazda yeni nəqliyyat və iqtisadi dəhlizin açılması üçün mühüm təşəbbüs kimi təqdim edildi. Bu layihə təkcə Azərbaycanın Naxçıvanla birləşməsi deyil, həm də regionun tranzit potensialının genişlənməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Prezidentin bu dəhliz barədə dedikləri göstərir ki, Azərbaycan yalnız milli deyil, eyni zamanda beynəlxalq nəqliyyat infrastrukturunun inkişafında da aktiv rola iddialıdır.

Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyev həmçinin, enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq əməkdaşlıq məsələlərinə geniş yer ayırdı. Azərbaycan hazırda 10 Avropa ölkəsinə qaz ixrac edir və bu sayın artacağı, ixrac həcminin isə 2030-cu ilə qədər əhəmiyyətli şəkildə artırılacağı qeyd edildi. Əlavə olaraq, Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ ilə həyata keçirilən yaşıl enerji layihələri Azərbaycanı bərpa olunan enerji sahəsində də mühüm oyunçuya çevirir. Bu, ölkənin neftdən asılılığını azaltmaq və ekoloji dayanıqlılıq yaratmaq niyyətini nümayiş etdirir.

Prezidentin müsahibəsində diqqət çəkən başqa bir cəhət isə İslam dünyasında Azərbaycanın oynadığı rola dair fikirlər idi. Ölkədə həm şiə, həm də sünni məzhəbinə mənsub insanların qarşılıqlı hörmət və dinc şəraitdə yaşadığı xüsusi qeyd edildi. Bu isə Azərbaycanı regional modelə çevirir və İslam aləmində birliyə, tolerantlığa töhfə verən ölkə kimi tanıdır. Bundan əlavə, Türk Dövlətləri Təşkilatında Azərbaycanın fəallığı, türk dünyasında birliyin güclənməsində oynadığı rol da vurğulandı.

Nəticə etibarilə, Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına müsahibəsi Azərbaycanın özünü dünyaya necə təqdim etdiyini göstərən vacib siyasi bəyanat oldu. Sülh təşəbbüsləri, regional inteqrasiya, enerji diplomatiyası və milli birliyin qorunması Azərbaycanı getdikcə daha çox regional liderə çevirir. Bu müsahibə, eyni zamanda, Azərbaycanın sabitlik və əməkdaşlıq üçün etibarlı tərəfdaş olduğunu bir daha nümayiş etdirdi.

Nazim Bünyatov

YAP Ağcabədi rayon təşkilatının sədr müavini